De Grote Coalitie oogt al brozer dan al haar voorgangers sinds het begin van het tijdvak-Merkel

Commentaar

De moeizame coalitievorming is de nieuwe werkelijkheid in Duitsland.

De Grote Coalitie: Horst Seehofer CSU, Angela Merkel CDU en Martin Schulz SPD tijdens de gezamenlijke persconferentie, 12 januari 2018. Foto EPA

Met hun late doorbraak bij hun coalitie-onderhandelingen hebben CDU, CSU en SPD meer opluchting dan vreugde gewekt. Voorlopig hoeven geen vervroegde Bondsdagverkiezingen te worden uitgeschreven - wat een zeer onwenselijke uitkomst zou zijn geweest voor Duitsland en Europa. Er lijkt een einde te zijn gekomen aan een, naar Duitse maatstaven, lange periode van ongewisheid.

Toch zal Duitsland zich erop moeten instellen dat de moeizame coalitievorming de nieuwe werkelijkheid is. Lange tijd werden de zetels in de Bondsdag tussen CDU/CSU, SPD en FDP verdeeld. Inmiddels is het aantal Bondsdagfracties opgelopen tot zes. Deze constellatie vereist meer plooibaarheid dan de Duitse partijen tot dusverre aan de dag hebben hoeven leggen. Voor Duitsland was het een novum dat eerst over een avontuurlijke Jamaica Coalitie werd onderhandeld alvorens werd teruggegrepen op de bekende figuur van een Grote Coalitie.

Die naam doet overigens geen recht aan de ware omvang van de betrokken partijen. Daar komt bij dat het voorlopig akkoord nogal lauw onthaald is, met name door de SPD. Bij de linker partijvleugel heerst onvrede over de drastische versobering van de opvang van asielzoekers, over de beperkte mogelijkheid voor gezinshereniging, over het uitblijven van een belastingverhoging voor veelverdieners en over het defaitisme dat in het akkoord doorklonk over de haalbaarheid van de klimaatdoelen van Parijs. Het is de vraag of SPD-leider Martin Schulz zijn kritische partijgenoten zal kunnen vermurwen met de sociaal-economische winstpunten die hij heeft gescoord.

De christen-democraten mopperen (nog) niet hoorbaar over het akkoord - wat samenhangt met het feit dat het kanselierschap van Angela Merkel wordt geprolongeerd - maar velen zijn ongetwijfeld niet gelukkig met de verdergaande Europese integratie waaraan de Grote Coalitie zich heeft gecommitteerd. De AfD, de derde partij in de Bondsdag, zal mede hieraan argumenten ontlenen voor een krachtige oppositie.

Zelfs als het SPD-congres op 21 januari de regering Merkel/Schulz zijn zegen geeft, oogt deze coalitie brozer dan al haar voorgangers sinds het begin van het tijdvak-Merkel, in 2005. Voornaamste verdienste van de 'coalitie die niemand wil' is mogelijk dat ze de 'verkiezingen die niemand wil' even weet uit te stellen.

Meer over