Update

De Griekse crisis van minuut tot minuut

De ontwikkelingen in de crisis rond Griekenland volgen elkaar in hoog tempo op. Het Griekse kabinet kwam in Athene in spoedzitting bijeen, in Cannes was voorafgaand aan de G-20 top een extra mini-top over de euro. Vk.nl volgde dit de hele dag. Lees hier de ontwikkelingen van minuut tot minuut terug.

De Griekse premier Papandreou tijdens zijn toespraak voor het Griekse parlement. Beeld afp

22.20 uur: Een turbulente dag loopt ten einde. We sluiten daarom nu het liveblog.

22.09 uur:
De leiders van de G20 zijn het erover eens dat de financiële slagkracht van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) moet worden vergoot. Het is dan beter in staat te helpen de Europese schuldencrisis te bezweren. Dit hebben functionarissen bij de topconferentie van de G20 in het Zuidfranse Cannes gezegd.

Naar verluidt zouden landen op vrijwillige basis kunnen bijdragen aan het vergoten van de strijdkas van het fonds.

21.44 uur:
Op een rijtje. Volgens Reuters zou Papendreau dus af willen treden, mits hij morgen de vertrouwensstemming in het parlement wint.

21.33 uur:
De Griekse premier Papandreou spreekt momenteel dus weer in het parlement. Hij doet dat kader in het debat rondom de vertrouwensstemming. Morgen daarvan volgt de apotheose, met de daadwerkelijke stemming.

21.16 uur:
De Dow-Jonesindex van 30 toonaangevende fondsen sloot vandaag de handelsdag af op 12.044,47 punten, een winst van 1,8 procent. De breed samengestelde S&P 500-index liep 1,9 procent op tot 1261,15 punten. De technologiebeurs Nasdaq klom 2,2 procent tot 2697,97 punten.

21.08 uur:
Premier Papandreou heeft zojuist tegen het Griekse parlement gezegd dat hij niet 'vast' zit op zijn post en dat wat hem betreft gesprekken met de oppositie zo snel mogelijk moeten beginnen. Wat hem betreft moet de vertrouwensstemming van morgen in het parlement het startpunt hiervoor zijn.

20.48 uur:
Volgens Reuters heeft de Griekse premier Papandreou een deal gesloten met zijn ministers om af te treden ten gunste van een coalitieregering. Maar in ruil daarvoor eist hij een meerderheid bij de vertrouwensstemming van morgen in het parlement.

Volgens bronnen zou de minister van Financiën, Venizelos de afspraak hebben bedongen.

'
Er is hem gezegd dat hij waardig moet vertrekken, zodat hij zijn partij kan redden. Daarin heeft hij toegestemd. Het ging er zeer beschaafd aan toe', aldus een anonieme bron tegen Reuters.

20.44 uur:
Tijd voor een Dow Jones update. De koersen in de VS staan al de hele dag in de plus. Momenteel staat de Dow Jones-index op een winst van 1,64 procent.

20.38 uur:
Engeland zou Engeland niet zijn als er niet gegokt kan worden. Bij de wedbureaus kan nu ook worden ingezet op de Griekse aftocht uit de eurozone. Lees hier hoe het zit.

20.08 uur:
Niet alleen in Griekenland, ook in Italië is het politiek onrustig. Premier Berlusconi ziet zijn meerderheid in het parlement steeds verder verdampen. Lees hier hoe het zit.

19.51 uur:
Van het ANP: Griekenland moet zich houden aan de voorwaarden van het reddingsplan dat de Europese leiders vorige week zijn overeengekomen. Dat hebben EU-president Herman Van Rompuy en de voorzitter van de Europese Commissie Jose Manuel Barroso verklaard bij de vergadering van de G20 in Cannes.

'De landen van de eurozone zijn bereid Griekenland te blijven steunen', aldus de twee in een gemeenschappelijke verklaring. Voorwaarde is wel dat Griekenland zich aan de afspraken houdt.

19.32 uur:
Lees hier ons aparte bericht over de Griekse oppositieleider die vraagt om het opstappen van Papandreou.

19.22 uur:
Onze verslaggever Peter de Waard was zojuist bij de persconferentie van de Franse president Sarkozy. Dit is zijn verslag.

De Franse president Sarkozy wil zich niet met de binnenlandse aangelegenheden van andere eurozone-landen bemoeien, maar is vast van plan samen met bondskanselier Merkel de euro tot het uiterste te verdedigen. 'Als de euro uit elkaar valt, zal ook Europa uit elkaar vallen', zo zei hij vanavond op een persconferentie na een uiterst tumultueuze dag in Europa. Hij herinnerde zelfs aan alle oorlogen waartoe een verdeeld Europa heeft geleid. 'De euro is het kloppende hart van Europa.

Sarkozy zei dat hij en Merkel de 'electroshockmethode' niet schuwen om landen tot de orde te roepen. 'Op positieve wijze natuurlijk.' Op wat vandaag in Griekenland was gebeurd, wilde hij niet reageren. Maar hij vond dat het gesprek met Papandreou van woensdagavond heilzaam had gewerkt. 'De oppositie in Griekenland is eventueel bereid ook het reddingsplan van 27 oktober te steunen en dat is heel moedig', stelde hij.

Sarkozy benadrukte dat de eurozone werkt aan een 'geloofwaardige, ambitieuze en snelle oplossing van de crisis'. Ook was donderdag overleg gevoerd met de Italiaanse regering. 'Ik bewonder de Italiaanse economie en het ondernemerschap in het land. De Italianen zijn het eens over de hoogte van het bezuinigingspakket, er is alleen verdeeldheid over de implementatie'.

19.09 uur:
Overigens stelt Samara dat Papandreou hem geweigerd heeft om op te stappen.

19.00 uur:
Volgens de Griekse oppositieleider Antonis Samaras van Nieuwe Democratie moeten er binnen zes weken vervroegde verkiezingen worden gehouden.

18.57 uur: De Griekse oppositie wil dat premier Papandreou vertrekt, meldt Reuters.

18.45 uur:
Waarschijnlijk is de eerstvolgende cruciale gebeurtenis in Griekenland de vertrouwensstemming morgenavond. Dan moet het parlement (en dus ook de leden van zijn eigen partij PASOK) zeggen of het nog vertrouwen heeft in premier Papandreou.

18.39 uur:
Sarkozy: 'We zullen ons niet mengen in de Griekse politiek, maar we moeten de euro en Europa verdedigen'.

18.28 uur:
De Franse president Sarkozy houdt nu een persconferentie in Cannes, waar de G20 bijeen is. Hij zegt dat de zaken in Griekenland 'progressie' vertonen. 'Als de euro explodeert, explodeert Europa', zegt Sarkozy.

18.20 uur: De Europese beurzen hadden vandaag een goede dag, maar ook in de VS staan de borden op groen. De Dow Jones noteert momenteel een plus van ruim 1,23 procent.

18.11 uur:
Even samenvattend. De Griekse premier is nog steeds minder stellig dan zijn minister van Financiën, Venizelos. Papandreou heeft nog niet gezegd dat het referendum definitief van de baan is. Venizelos wil dit juist en benadrukte dat direct na de toespraak van de premier in zijn eigen speech. Papandreou wil dit pas doen als ook de oppositie met het noodplan akkoord gaat.

17.56 uur:
Lees hier ons artikel over de toespraak van Papandreou.

17.55 uur: Griekenland heeft de zesde tranche (gedeelte van de lening) nodig voor 15 december, betoogt Venizelos.

17.53 uur:
Volgens Venizelos moet het nieuwe steunpakket door een extra grote meerderheid worden goedgekeurd in het parlement. Hij verlangt 180 ja-stemmers. In het Griekse parlement zitten 300 leden. Papandreou heeft momenteel een zeer krappe meerderheid en deze eis betekent dat ook de oppositie zijn goedkeuring moet geven.

17.49 uur:
Nu is de Griekse minister van Financiën Venizelos aan het woord. Hij benadrukt dat Griekenland zijn partners moet verzekeren dat het geen referendum zal houden en dat het zo snel mogelijk alle maatregelen en eisen van het nieuwe steunplan moet invoeren.

17.46 uur:
De Europese beurzen zijn met flinke winst gesloten. Het koersverloop werd vooral bepaald door nieuws uit en rond Griekenland. De AEX-index sloot 2,1 procent hoger op 304,50 punten. De MidKap-index ging 1,6 procent vooruit tot 474,17 punten. In Frankfurt, Londen en Parijs bedroegen de winsten 1,1 tot 2,8 procent.

17.42 uur:
Papandreou is net klaar met zijn toespraak. Hij is zo'n drie kwartier aan het woord geweest. Aan het einde kinkt een mager applaus.

17.35 uur:
Het Griekse parlement zal wel stemmen over het nieuwe steunpakket. In zijn speech maakt Papandreou duidelijk dat hij het niet doorgaan van het referendum de schuld van de Europese partners vindt.

17.32 uur:
Papandreou nodigt de Griekse oppositie uit om samen te onderhandelen over het nieuwe noodpakket. Hij roept ook zijn eigen sociaal-democratische partij op om de rijen te sluiten.

17.27 uur:
Papandreou houdt zijn speech in absolute stilte. Er klinkt geen enkel applaus. 'Nu verkiezingen houden zou een catastrofe betekenen', denkt de premier. 'We dragen een kruis en we worden gestenigd', zegt Papandreou die er verder op wijst herhaaldelijk brede politieke steun te hebben gezocht die hij niet kreeg.

17.25 uur:
'Ik heb meer geloof in de wijsheid van het Griekse volk, dan in de politieke elite', zegt Papandreou.

17.21 uur:
'We kunnen beslissing niet door de markten laten nemen, dat moeten mensen doen', aldus Papandreou. Volgens de Griekse premier zou een referendum nooit zijn gegaan over de vraag of Griekenland uit de euro moet stappen. Maar: 'als we niet aan de eisen voldoen, dan is het euro- lidmaatschap in gevaar.'

17.17 uur:
Volgens Papandreou begrijpen 'onze Europese partners' een populaire, partijpolitieke oplossing voor het euroakkoord niet.

17.15 uur:
Ook op de G20 in Cannes verdringen regeringsleiders zich om de televisieschermen om de speech van Papandreou te kunnen zien.

17.13 uur:
De enige manier om in de euro te blijven, is het euroakkoord van vorige week te accepteren, zegt Papandreou.

17.12 uur:
Voor degenen die Grieks spreken, of die geïnteresseerd zijn in de lichaamstaal; de speech van Papandreou is hier te volgen.

17.11 uur:
Het lidmaatschap van de eurozone stond daarin op het spel.

17.10 uur:
De beslissing om wel of geen referendum te houden was 'onze beslissing. Een beslissing voor de regering.'

17.08 uur:
Volgens Papandreou zijn de schuldenreducties die in Brussel zijn afgesproken enorm belangrijk voor het land. 'We verwachten meteen al volgend jaar enorm te kunnen besparen.'

17.05 uur:
Papandreou ziet er wat bleekjes uit. Dat is niet verwonderlijk natuurlijk, na de afgelopen dagen, weken en maanden.

17.04 uur:
Papandreou zegt dat hij de afgelopen twee jaar een strijd van 'Titanic-achtige proporties heeft gevochten' om het land te behoeden voor een bankroet.

17.02 uur:
Nogmaals, Papandreou zal dus niet aftreden tot een nieuwe regering van nationale eenheid is gevormd. Die nieuwe regering moet het euro-akkoord ratificeren en vervroegde verkiezingen uitschrijven.

16.59 uur:
Papandreou is begonnen met zijn toespraak tot het Griekse parlement. Volgens de premier is het vorige week bereikte akkoord in Brussel een mijlpaal. 'Het opent nieuwe mogelijkheden voor het land.'

16.55 uur:
The Guardian meldt nu op basis van een Griekse televisiezender dat Papandreou in een telefonisch gesprek met oppositieleider Samaras gezegd heeft dat het land nu een regering van nationale eenheid nodig heeft.

16.44 uur:
Minister Jan Kees de Jager (Financiën) reageert tegenover persbureau ANP voorzichtig op het bericht dat de Griekse regering bereid is af te zien van een referendum over het Europese reddingspakket voor zijn land. De vlag gaat bij De Jager nog niet uit, daarvoor is het 'veel te vroeg' zei de CDA-minister.

Hij beaamt dat het er op lijkt dat de politieke druk van Europese leiders gewerkt heeft. De Jager houdt nog een slag om de arm, maar zou het 'heel goed' vinden als in Athene gekozen wordt voor een oplossing waarbij ook de Griekse oppositie betrokken is.

16.41 uur:
Handig, voor wie zich afvraagt waarover nu precies alle ophef in Griekenland en de G20-top in Cannes over is ontstaan: het euroakkoord voor dummies. Hier een video. (via NRC)

16.33 uur:
Verslaggever Peter de Waard van de Volkskrant is in Cannes, bij de G20-top die daar nu wordt gehouden. 'De opluchting hier zal groot zijn. Maar er loopt hier ook nog een zekere Berlusconi rond, die zal de volgende zijn op wie de aandacht zich zal richten.'

16.28 uur:
Papandreou noemde de steun van de oppositie voor het pakket van noodmaatregelen 'geweldig'. Hij zei nu verder in gesprek te gaan met oppositieleider Samaras over de nu te nemen stappen.

16.08 uur:
The Guardian meldt nu als reden dat er geen referendum gehouden zal worden in Griekenland, dat Papandreou begreep dat het Griekenland verder in de problemen zou kunnen brengen (bij een Grieks 'nee' tegen het Europese pakket noodmaatregelen). Het land zou dan tot na het referendum niet de volgende tranche aan Europese noodhulp ontvangen. En dan nog alleen wel als de Griekse bevolking niet tegen het noodmaatregelenpakket zou stemmen.

16.05 uur:
Laura Kuenssberg, verslaggever van ITV News, twittert dat er grote verwarring is ontstaan in Cannes, waar op dit moment de G20 bezig is. Niemand weet precies wat er in Griekenland gebeurt.

15.42 uur: Bronnen rond de Griekse premier zeggen nu dat het referendum over de Europese maatregelen voor de aanpak van de Griekse crisis van de baan is. Dat meldt persbureau AP. Premier Papandreou zette eerder deze week de financiële wereld op z'n kop door aan te kondigen dat hij het Griekse volk zou laten stemmen over de eerdere gemaakte afspraken. Papandreou zegt dat het referendum 'nooit een doel op zichzelf' was. Ook zegt Papandreou dat lidmaatschap van Griekenland van de eurozone nooit een punt van discussie was.
Ook zei de premier dat verkiezingen in Griekenland nu een groot risico op faillissement van het land zouden vormen, volgens persbureau Reuters.

15.37 uur:
Papandreou zal om 16.00 uur Nederlandse tijd overleg hebben met parlementsleden van zijn eigen partij. Daarna zal hij het parlement toespreken over de vertrouwensstemming van morgen, meldt de BBC.

15.09 uur:
Als de grootste partijen in de Griekse regering overeenstemming bereiken over een politieke oplossing over de aanpak van de Griekse crisis, komt er geen referendum over het Europese noodverdrag voor Griekenland. Dat meldt perbureau Reuters net op basis van een bron rond de premier van Griekenland. De bedoeling is dat de tijdelijke coalitievergering van nationale eenheid het financiële reddingsplan voor Griekenland goedkeurt, en daarna eventueel nieuwe verkiezingen uitschrijft.

Voor de duidelijkheid voegt een minister uit het kabinet van de Griekse premier Papandreou daaraan toe dat de premier aanblijft, voorlopig. Hij wacht de uitkomst van de gesprekken met de overige politieke partijen in Griekenland af.

14.59 uur:
Intussen in Nederland: de PvdA wil van het kabinet weten wat de gevolgen van een Grieks faillissement voor Nederland zouden zijn. PvdA-Kamerlid Ronald Plasterk vindt een faillissement nog altijd 'zeer onwenselijk', maar acht het een 'reële optie' als er in Griekenland een referendum komt over het Europese reddingspakket.

14.56 uur:
Het Griekse kabinet zegt nu bij monde van een woordvoerder klaar te zijn om een voorstel te bespreken van de oppositiepartijen voor een tijdelijke coalitieregering in te stellen. Die tijdelijke regering zou het noodverdrag voor Giekenland moeten ratificeren, en daarna nieuwe verkiezingen uitschrijven.

14.53 uur:
Nog een verrassing over de renteverlaging door de ECB vandaag (met 1,25 procent): volgens Draghi werd de beslissing dat te doen door de top van de Europese Centrale Bank unaniem genomen.

14.40 uur:
Reuters meldt nu dat de Griekse president geen plannen heeft voor een ontmoeting met premier Papandreou. Voorlopig.

14.36 uur:
Minister Maxime Verhagen (Economische Zaken) heeft de Grieken opgeroepen zich aan gemaakte afspraken te houden. Stappen om de schuldencrisis te beteugelen kunnen alleen gezet worden als iedereen zich aan de afspraken houdt. Dat geldt in de eerste plaats voor Griekenland zelf, aldus de bewindsman volgens persbureau ANP.

14.33 uur:
Ook Papandreou zelf heeft nu op de Griekse staatstelevisie gezegd dat hij niet af zal treden. Eerder meldde de BBC dat de Griekse premier vandaag zijn ontslag zou indienen.

14.25 uur:
De renteverhoging van de ECB naar 1,25 procent, eerder vandaag, heeft ervoor gezorgd dat op de beurzen wereldwijd een opleving te zien was. De AEX stond om iets voor half drie op 2,06 procent winst.

14.06 uur:
Persbureau Reuters meldt nu weer op basis van een bron dicht bij de premier in het Griekse kabinet dat Papandreou niet zal aftreden. Ook zijn kabinet blijft zitten. Hij zal, meldt de bron, vanmiddag het parlement toespreken. Zoals gepland.

14.02 uur:
Over het al dan niet op handen zijnde vertrek van Papandreou: Persbureau AP meldt dat naaste medewerkers van Papandreou niet weten wat de bedoelingen van de premier zijn. Twee medewerkers ontkenden dat Papandreou van plan is om een bezoek te brengen aan de president en zijn ontslag aan te bieden. Ook het kantoor van de president zei geen weet te hebben van een ophanden zijnde ontmoeting met Papandreou.

13.59 uur:
Nog even over het verlagen van de rente door de ECB, naar 1,25 procent: dat kwam als een verrassing, voor veel analisten en economen. De rente wordt doorgaans alleen verlaagd als kortetermijnoplossing voor acute financiële problemen.

Meer duidelijkheid tijdens de persconferentie van Draghi, straks.

13.56 uur:
Persbureau Reuters meldt dat zowel de regerende partij (Pasok) van Papandreou en een aantal parlementsleden van oppositiepartijen in een gezamenlijke brief oproepen om het voorgenomen referendum in Griekenland te schrappen.

13.47 uur:
Intussen verlaagt de Europese Centrale Bank de rente naar 1,25 procent. Belangrijke beslissing, in de eerste paar dagen van Mario Draghi als president van de ECB.

13.43 uur:
Verslaggeefster van The Guardian Helen Smith meldt dat er ook op straat in Athene een gevoel van paniek heerst, nu niemand meer weet wat er zal gaan gebeuren.

13.41 uur:
Als er een coalitie-regering komt, dan zal oppositileider Samaras daar dus graag deel van uitmaken, zo zei hij eerder vanmiddag. Hij riep dan ook op tot het vormen van regering van nationale eenheid. Die regering zou dan het euro-akkoord moeten ratificeren, en nieuwe verkiezingen moeten uitschrijven.

13.35 uur:
Een Griekse tv-zender meldt nu weer dat Papandreou straks de president gaat vragen om nieuwe verkiezingen. Dat is dus wat anders dan dat Papandreou een coalitie-regering zou willen voorstellen, wat de BBC meldt.

13.34 uur:
In Athene stijgen de beurzen nog harden. De beurs van Athene staat 3,82 procent in de plus.

13.31 uur:
De Europese beurzen zijn vandaag juist weer wel te spreken over de ontwikkelingen in Griekenland. De beurs van Milaan staat 3 procent hoger, de AEX staat 1,32 procent in de plus.

13.29 uur:
In Cannes is ondertussen de G-20 officieel geopend. Maar boven de zuid-Franse badplaats hangen de donkere wolken van Griekse onzekerheid.

13.26 uur:
Het bericht van de BBC vergt wel een slag om de arm. De Britse omroep is tot nu toe het enige nieuwsmedium dat het terugtreden van Papandreou als zekerheid meldt. De grote internationale persbureaus zijn zo ver nog niet.

13.19 uur:
Volgens de BBC zal voormalig vice-president van de Europese Centrale Bank Lucas Papademos dan worden gevraagd een coalitie-regering gaan leiden. Papandreou zou zelf terugtreden.

13.18 uur:
De BBC meldt dat de Griekse premier zijn ontslag zal aanbieden. Binnen een half uur, staat op de website te lezen.

13.14 uur:
Het crisisberaad van de Griekse regering is inmiddels drie kwartier aan de gang. Het is een spannende vergadering - en dat is eufemistisch uitgedrukt. De druk op Papandreou om af te treden en een regering van nationale eenheid samen te stellen en nieuwe verkiezingen uit te schrijven, neemt met de minuut toe.

Na het beraad gaat Papandreou op bezoek bij de Griekse president. In Cannes is de persconferentie van Van Rompuy en Barroso uitgesteld.

13.11 uur:
Samaras voegt er voor de duidelijkheid aan toe dat over zijn eis voor vervroegde verkiezingen niet te onderhandelen valt.

13.08 uur:
Persbureau Reuters meldt dat Samaras heeft gezegd dat de huidige Griekse regering het eu-verdrag moet ratificeren.

13.05 uur:
De Griekse staats-tv meldt ook dat de conservatieve oppositieleider Georgios Samaras oproept tot de vorming van een overgangskabinet, die het land moet besturen tot aan vervroegde verkiezingen.

12.58 uur:
Na afloop van de spoedzitting van het Griekse parlement zal premier Papandreou de Griekse president bezoeken, meldt de Griekse staatstelevisie.

12.50 uur:
De persconferentie van Van Rompuy en Barroso is uitgesteld, meldt de Europese Commissie via Twitter. Ze proberen nog deze middag een ander tijdstip te vinden.

12.41 uur: Terwijl de regeringsleiders in het nogal regenachtige Cannes handen schudden met de Franse president Sarkozy, klinkt op de achtergrond de muziek van een Frans militair orkest.

12.37 uur:
Papandreou heeft een fout gemaakt door op te roepen een referendum te houden. Dat zegt Andreas Andrianopoulos, voormalig minister van Handel voor de Democratische Partij, tegenover de BBC. 'Hij had genoeg van alle kritiek die hij kreeg van een samenleving die enorme bedragen aan noodhulp ontvangt.'

12.26 uur:
Brussel laat nog maar eens weten dat een vertrek uit de eurozone volgens de gesloten verdragen niet mogelijk is, zonder een vertrek uit de algehele Europese Unie.

Lees hier hoe dat nu precies zit.

12.17 uur:
Die uitspraak komt na een voorstel van een groep socialistische parlementariërs - de partij van Papandreou. De groep wil dat de voormalig vice-president van de Europese Centrale Bank Lucas Papademos een eenheidsregereing gaat leiden, die Griekenland wegleidt van het dreigende faillisement.

Papandreou zou daarvoor het veld moeten ruimen.

12.15 uur:
'Papandreou is niet afgetreden, en zal ook niet aftreden'. Dat heeft de stafchef van Papandreou zojuist gezegd.

12.10 uur:
En nog een Europese regeringsleider heeft uitgesproken dat het niet zeker is dat Griekenland in de eurozone blijft.

De Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker, voorzitter van de groep van eurolanden, heeft vandaag gezegd tegen de Duitse televisie dat Griekenland niet tegen elke prijs in de eurozone moet blijven.

Juncker zei dat het zijn voorkeur heeft als Griekenland wel in de eurozone blijft, maar dat er gekeken wordt naar manieren om het land eruit te zetten zonder dat de overige eurolanden schade lijden. 'Wij zijn absoluut voorbereid op die situatie.'

12.06 uur:
Wellicht ten overvloede: Nederland is er niet bij in Cannes. Mist de G20 Nederland niet?, vraagt Peter de Waard zich af.

12.04 uur:
Maar Jan Hommen, bestuursvoorzitter van ING, denkt daar het zijne van, blijkt uit dit bericht van het ANP:

De gevolgen van een eventueel vertrek van Griekenland uit de eurozone worden onderschat. Dat zei bestuursvoorzitter Jan Hommen van ING donderdag in een toelichting op de kwartaalcijfers van zijn bedrijf.

'Een vertrek van Griekenland heeft ook gevaarlijke gevolgen voor andere landen. Die besmetting moeten we voorkomen', stelde Hommen. 'Het is een heel complexe situatie, die volgens mij wordt onderschat. Een exit van Griekenland is niet de beste oplossing en we moeten uitkijken dat we onszelf daar niet naartoe praten.'

Hommen hamerde op het belang van gedetailleerde plannen om de schuldencrisis te bestrijden. 'We moeten kijken hoe we Griekenland binnen de euro kunnen houden en hoe we de eurozone kunnen versterken. Als de markten zien dat het die kant opgaat dan krijgen we rust.'

12.03 uur:
De Franse minister van Buitenlandse Zaken zei vanochtend het nog tot voor kort ondenkbare: Een Eurozone is mogelijk zonder Griekenland.

11.47 uur:
Barack Obama heeft op de G20-top in Cannes gezegd dat het oplossen van de Europese schuldencrisis het belangrijkste doel is van de wereldleiders. De Verenigde Staten blijven een trouwe partner van Europa daarin, aldus de Amerikaanse president.

11.43 uur:
De Duitse boulevardkrant Bild was wel te spreken over de uitkomst van het beraad tussen Sarkozy, Merkel en Papandreou gisteren. Het kopte op zijn site: 'De platzakke Grieken krijgen voor het eerst niks!'

11.42 uur:
Nog wat nieuws van de beurzen:

De Europese beurzen lieten donderdagochtend na een grillig verloop een herstel zien. De ontwikkelingen in Griekenland volgden elkaar tijdens de ochtendhandel in snel tempo op. De hoop dat de Griekse premier George Papandreou opstapt en zijn referendumplan in de prullenbak verdwijnt zorgde uiteindelijk voor herstel op de beurzen.

11.41 uur:
In Cannes staat inmiddels de persconferentie van Van Rompuy en Barroso op het punt van beginnen. Maar er staan zoveel journalisten te wachten, dat ze bijna niet naar binnen kunnen.

11.38 uur:
Volgens Hitris moet Papandreou een nieuwe regering vormen, dan het noodgeld veilig stellen, en vervolgens nieuwe verkiezingen uitschrijven.

11.35 uur:
En nog een socialistisch parlementslid, Telemachos Hitiris, roept Papandreou op een coalitieregering te vormen. De steun voor de Griekse premier lijkt alleen maar verder af te kalven.

11.20 uur:
Griekenland kan nog even zonder de steun van de rest van Europa. Het land heeft nog genoeg geld om het tot midden-december uit te zingen, volgens een bron van de Griekse regering tegen persbureau Reuters.

11.05 uur:
Er is ook steun voor Papandreou. Nyrup Rasmussen, voorzitter van de Europese socialisten, spreekt zijn steun uit voor Papandreou. Niet zo verwonderlijk overigens, Papandreou zelf is voorzitter van de Internationale socialisten, de wereldwijde beweging van socialistische partijen.

11.00 uur:
Het ANP heeft twee oud-ministers gesproken over wat er nou gebeurt tijdens zo'n crisis. Uit het ANP-bericht:

Achter de schermen leiden dit soort politieke crises tot koortsachtig, telefonisch overleg. Twee oud-ministers geven een klein inkijkje in de wereld van de diplomatie.

'Iedereen belt dan met iedereen', zegt Jaap de Hoop Scheffer, die in 2002 en 2003 minister van Buitenlandse Zaken was. 'Het is best spannend wat je van wie gaat horen in dat hele telefooncircuit. Op sommige momenten is de adrenaline hoog, maar daar zijn politici wel aan gewend.' Volgens De Hoop Scheffer speelt Nederland in dit soort dagen geen hoofdrol.

Ook Hans van den Broek, minister van Buitenlandse Zaken in de jaren '80 en '90, stelt dat het buitengewoon lastig is om je eigen visie op te dringen aan andere landen. 'We weten allemaal dat Frankrijk en Duitsland een grote rol spelen. Als die twee het eens zijn, dan wordt het voor de rest moeilijk om een ander standpunt in te nemen. Maar in dit soort gevallen zal er wel naar gekeken worden hoe de landen die dwars liggen alsnog kunnen worden overtuigd.'

10.54 uur:
Obama had vanmorgen een ontmoeting met de Franse president Sarkozy. Daarin is ook gesproken over de Griekse kwestie, zei Obama na afloop, maar details over wat ze dan precies hadden besproken, gaf hij niet.

10.49 uur:
Obama is inmiddels gearriveerd in Cannes voor de G-20-top. Hij zei dat de wereldleiders invulling zullen moeten geven aan de maatregelen over de eurocrisis te bezweren.

10.40 uur:
Griekse media melden dat nog in het vliegtuig terug uit Cannes Venizelos, de minister van Financiën, Papandreou probeerde over te halen om zijn referendumplannen in te trekken.

Overigens zijn Venizelos en Papandreou geen hartsvrienden. In 2007 streden zij nog met elkaar voor het leiderschap van de PASOK-partij.

10.38 uur:
China zou tot 100 miljard dollar (72,5 miljard euro) kunnen bijdragen om de schuldencrisis in de eurozone te helpen oplossen. Dit zei een lid van de commissie voor monetair beleid van de Chinese centrale bank donderdag tegen de Franse krant Le Figaro.

10.35 uur:
Het onderlinge wantrouwen in de Europese financiële sector vertoont nog geen teken van verbetering. Dat bleek donderdag uit cijfers van de Europese Centrale Bank (ECB).

Afgelopen nacht brachten Europese banken bijna 253 miljard euro onder bij het 24-uursloket van de centrale bank. Dat is een van de hoogste bedragen van dit jaar. Alleen begin oktober liepen de nachtelijke deposito's hoger op.

Daaruit blijkt dat het wantrouwen onder de banken groot is. In plaats van elkaar geld te lenen, brengen de banken overtollig geld tegen een lage rente onder bij de ECB.

10.30 uur:
Volgens de Griekse staatszender NET is Papandreou de meerderheid in het parlement kwijt. Volgens NET zullen morgen, tijdens de vertrouwensstemming in het parlement, twee socialistische parlementsleden zich onthouden van stemming. Daarmee haalt Papandreou niet de benodigde 151 stemmen binnen.

10.27 uur:
De volledige verklaring van de Griekse minister van Financiën Venizelos, die bij terugkomst uit Cannes brak met zijn premier, is hier te lezen.

10.20 uur:
Niet verrassend: de aandelenkoersen van de Griekse banken openden vandaag met een verlies van zo'n 5 procent.

En ook over Italië bestaat nog de nodige onzekerheid: de rente op de staatsobligaties steeg vanochtend verder, naar bijna het hoogste punt in het euro-tijdperk.

10.17 uur:
Venizelos zou niet de enige minister zijn die tegen is.
Ook minister van Ontwikkeling Michalis Chryssohoidis zou tegen het referendum zijn. Volgens de Griekse staatszender NET heeft Chryssohoidis gezegd dat het Griekse parlement moet stemmen over het jongste Europese financiële hulppakket.

Papandreou heeft gezegd dat de volksraadpleging op 4 december kan plaatshebben.

10.14 uur:
Hier nog wat meer over de reden van de Griekse minister van Financiën Evangelos Venizelos om te breken met zijn premier.

'Het is belangrijk dat de zesde tranche woord uitgekeerd, zonder enige afleiding of uitstel, zoals is besloten door de eurogroep op 26 oktober. Daar zijn tien uur van hard onderhandelen aan voorafgegaan.'

10.09 uur:
De Franse president Nicolas Sarkozy en de Duitse bondskanselier Angela Merkel kondigden gisteravond aan dat het Griekse referendum alleen kan gaan over de vraag of de Grieken nog wel tot de eurozone willen behoren.

Bovendien worden de betalingen van de zesde tranche uit de noodhulp voor Griekenland stopgezet totdat het referendum is geweest (en een ja heeft opgeleverd). Lees hier ons artikel over gisteravond.

10.06 uur:
De problemen stapelden zich snel op voor Papandreou vanochtend. Zijn minister van Financiën, Evangelos Venizelos, liet weten tegen het referendum te zijn. Ook Elena Panariti, een parlementslid van zijn eigen partij, sprak zich uit tegen het referendum. En een ander parlementslid, Dimitris Lintzeris, zei vanochtend dat premier Papandreou 'tot het verleden behoort'.

10.04 uur:
In een poging de crisis te beteugelen roept Papandreou niet alleen zijn kabinet bij elkaar bij ook de parlementsleden van zijn partij. Dat melden Griekse media.

09.55 uur:
Waarom kwam Papandreou eigenlijk met zijn plannen voor een referendum? Was dat een slimme zet of een domme actie? Lees het hier.

09.52 uur:
Een socialistisch parlementslid, van de regeringspartij dus, heeft gezegd dat premier Papandreou 'geschiedenis' is.

09.48 uur:
Om 11.00 komt het Griekse kabinet in spoedzitting bijeen. Dat heeft het kantoor van Papandreou in een verklaring laten weten.
Binnen de regering is onenigheid ontstaan over het plan van Papandreou om een referendum te houden over het jongste Europese financiële hulppakket aan het Zuid-Europese land. Onder meer minister van Financiën Evangelos Venizelos is tegen het voornemen.

De Griekse premier Papandreou (links) met minister van Financiën Evangelos Venizelos (midden) en minister van Binnenlandse Zaken Haris Kastanidis (rechts) tijdens een spoedzitting van het Griekse parlement, vandaag. Beeld reuters
De Griekse premier Papandreou verlaat een kabinetsbijeenkomst, vandaag. Beeld afp
De Griekse premier Papandreou voorafgaand aan crisisberaad met zijn ministersploeg, vandaag. Beeld afp
Cannes gisterenavond: Papandreou overlegt met Merkel. Beeld getty
De Griekse premier George Papandreou Beeld afp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden