De granaatappels

Morgen is het eerste Kerstdag. Het gaat dan om licht, warmte en samen zijn...

Kader Abdolah

De wortels van alle oude feesten van de wereld liggen allemaal diep in een plek in de grond.

In het Westen hebben we het over de viering van Kerst, maar in het Oosten hebben ze het nog altijd over de viering van het licht. En het wordt deze dagen overal groots gevierd.

De feesten die met verschillende namen in deze periode worden gevierd, zijn minstens achtduizend jaar oud. En de wortels van deze feesten liggen diep in de grond van Siberië, waar ooit de Euraziatische volkeren samen woonden. Siberië werd te koud en de volkeren begonnen aan hun grote immigratie. De Indo en Aria (Perzische) stammen gingen naar de plek waar de zon opkwam en de Euro-stammen naar de plek waar de zon onderging.

In het Siberië van die tijd werd op de langste nacht van de winter feest gevierd om het licht te verwelkomen. Vanaf dat moment zouden de dagen weer langer worden en was er meer licht.

Zesduizend jaar later vierden de Christenen de verjaardag van Jezus op zo’n nacht en hierdoor hebben ze een religieus karakter aan de nacht gegeven.

Maar de Perzen vieren het nog altijd op de oeroude manier. Het is een van de gezelligste natuurfeesten van de mens en heet Yalda.

Fruit had in die tijd in Siberië een speciale betekenis tijdens het feest, vooral de granaatappel. In het vaderland hebben we de oude naam van de granaatappel bewaard: ‘anar.’ Het is ontstaan uit het woord ‘nar’ wat vuur betekent, of zon.

Een granaatappel symboliseerde het leven, het was rond en rood. Ook was het een symbool van geluk en voorspoed, want elke anar had een paar honderd rode pareltjes in zich verborgen. Granaatappels hebben een prachtige vorm, eigenlijk de vorm van vrouwenborsten, een symbool van genot. Een mooier fruit kun je je niet wensen op die lange koude donkere nachten van Siberië.

De archeologen en de volkendeskundigen weten niets meer over die tijd waarin Indo-Euro stammen samen woonden, maar deze dagen worden er miljoenen watermeloenen verkocht op de oosterse bazaars. Je snijdt ze open en het worden twee zoete rode rondingen.

Ook worden er op de bazaars verse geroosterde nootjes verkocht, allemaal hebben ze het licht en de warmte van de zon in zich verborgen: walnoten, amandelen en pistaches.

Tijdens Yalda werden vroeger en nog altijd verhalen verteld. In de oosterse culturen worden de klassiekers uit de boekenkast gehaald.

Vooral de grootmoeders krijgen op zo’n nacht veel aandacht. Onder druk van hun kleinkinderen worden ze bijna gedwongen om te vertellen hoe zij de grootvaders voor het eerst ontmoet hebben en hoe het verder is gegaan op die nacht.

‘Nee, niets er van. Wat willen jullie weten?’

‘We willen weten of grootvader een charmante man was of dat hij als een koe de stal binnen is gegaan.’

Maar we zijn niet meer in het vaderland en hier heeft het geen zin om de nacht met de klassiekers en de grootmoeders te vieren. Het komt allemaal een beetje nep over. En het kost de ouders veel moeite om de kinderen die niet meer huis wonen voor zo’n nacht bij elkaar te roepen.

Daarom hebben de Iraniërs de viering van hun Yalda drie dagen vooruit geschoven; ze vieren het tegelijk met eerste Kerstdag.

Als jullie deze dagen geen granaatappels in de winkels kunnen vinden, komt het door de Perzen. Prettige feestdagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden