De goudjakhals: indringer of welkome avonturier?

Niet alleen de wolf is bezig aan een opmars door Europa. Ook de goudjakhals, die van oorsprong leefde rond de Zwarte Zee, trekt steeds verder naar het noordwesten. Het levert lastige dilemma's op: moeten we deze 'nieuwe' diersoort uitroeien of juist beschermen?

Een goudjakhals.Beeld .

De goudjakhals is in ruim dertig Europese landen gesignaleerd, waaronder Duitsland en Italië. Dat blijkt uit onderzoek van jurist Arie Trouwborst van de Universiteit van Tilburg, die met Sloveense en Noorse biologen de verspreiding van grote roofdieren in Europa in kaart heeft gebracht. 'Door beschermende wetgeving heeft de goudjakhals een grotere overlevingskans gekregen. De vraag is nu: hoe gaan we hiermee om?'

Bij de wolf ligt het simpel, zegt Trouwborst: die is een 'terugkomer' en bovendien een strikt beschermde soort onder het Europese recht. 'Van de jakhals vermoeden we dat hij hier nooit eerder heeft geleefd. Daarom wordt hij door overheden al gauw bestempeld als een exoot: een dier dat door de mens buiten zijn natuurlijke verspreidingsgebied is gebracht.'

Ecosysteem verstoren

Exoten worden vaak gezien als een gevaar. Ze kunnen het ecosysteem verstoren, andere soorten vernietigen en schade aanrichten, zoals in Nederland is gebeurd met de muskusrat. Maar, concludeert Trouwborst, de jakhals is geen exoot. 'Hij verspreidt zich op eigen houtje. Dat is een natuurlijk proces: niet uitroeien dus.'

Milieufilosoof Martin Drenthen van de Radboud Universiteit Nijmegen benadrukt dat de terugkeer van wilde dieren in Europa voor veel discussie zorgt onder wetenschappers. 'Vinden we een dier dat zijn grenzen verlegt een avonturier of een indringer? Het is uiteindelijk een ethische kwestie.'

Ongevaarlijk

Het is in elk geval belangrijk, vindt Drenthen, om duurzame criteria te formuleren wanneer we een 'nieuw' dier welkom heten. 'We moeten ze niet alleen hun gang laten gaan omdat ze mooi of schattig zijn.'

Voor mensen is de goudjakhals overigens niet gevaarlijk. 'Hij is familie van de wolf, maar hij is een stuk kleiner, dus zijn prooi ook. Hij eet vooral knaagdieren', zegt Trouwborst, die de kans vrij groot acht dat de goudjakhals zich binnen afzienbare tijd ook in Nederland laat zien. 'Wie hem ziet, kan een foto maken en melding maken via waarneming.nl. We willen het graag weten als hij dichterbij komt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden