De Giro gaat over een berucht stuk asfalt

De zesde etappe voert de renners over een berucht stukje asfalt in Calabrië, een snelweg in de greep van de plaatstelijke maffia: de 'Ndrangheta.

Een geasfalteerd monument voor de misdaad: de A3. Beeld epa

Wethouder Nino Zimbalatti wrijft in zijn handen. 'Er komen straks helikopters met camera's. En journalisten en honderdduizenden bezoekers. Iedereen kan dan de mooiste kant van onze stad zien', zegt hij als een volleerd VVV-gids. 'Daar bijvoorbeeld zie je onze Romeinse thermen. Dat wordt toch een prachtige close-up voor de wielerfans?'

Zimbalatti was de afgelopen maanden belast ('belast? vereerd!') met het organiseren van de start van de zesde Giro-etappe, vandaag in provinciehoofdstad Reggio Calabria. Volgens hem 'de mooiste en belangrijkste dag in de geschiedenis van de stad', die volgens hem ten onrechte kampt met een bijzonder slecht imago.

Het startschot wordt gegeven op wat de Italiaanse schrijver Gabriele D'Annunzio ooit 'de mooiste kilometer van Italië' noemde, maar de etappe voert langs een aantal van de 443 beruchtste kilometers van het land, over een geasfalteerd monument van corruptie en misdaad: de autostrada Reggio Calabria-Salerno. Kortweg: de A3.

'Ndrangheta

De weg kronkelt, net als het peloton vandaag, door een regio waar het woord strafbaar honderden definities kent, behalve die ene die er volgens de letter van de wet bij zou horen. Het is de regio waar de lokale maffiagroep 'Ndrangheta talloze politici op de loonlijst heeft staan. Een regio waar elke publieke aanbesteding vroeg of laat een aangelegenheid van de maffia wordt. Dus ook de allergrootste aanbesteding: de A3.

Nu is infrastructuur in het zuiden van Italië sowieso een problematisch onderwerp - de eerste Ronde van Italië, in 1909, kon niet door Calabrië rijden omdat de wegen te slecht waren. Toch is de A3 een geval apart. Voor het project dat deze arme regio van Europa moest bevrijden uit haar isolement was zo veel subsidie beschikbaar dat twee clans van de 'Ndrangheta een heuse maffiaoorlog begonnen over wie de aannemers mocht leveren.

De opdracht tot het bouwen van de weg werd al in 1962 gegeven. Vorig jaar was het werk af. Hoewel, af... Toenmalig premier Renzi kon zijn verkiezingsbelofte enkel waarmaken door 60 kilometer weg 'in aanleg' om te dopen tot 'in onderhoud'. De weg staat symbool voor hoe Italië niet zou moeten zijn, maar wel degelijk is. Een autostrada als het wielrennen zelf: een spel van list en bedrog.

Etappe 6

Donderdag 11 mei, Reggio Calabria - Terme Luigiane (207 km). De finale telt drie klimmetjes in de laatste 20 kilometer.

'Maar dat zijn zaken uit het verleden', zegt wethouder Zimbalatti met een wegwerpgebaar. 'Laten we het over wielrennen hebben. Wist u dat Mario Cipollini hier zijn laatste kilometers reed? Kijk, daar gaat het peloton straks naar links en dan maken ze daar nog een bocht. Prachtig toch?'

De precieze route die Zimbalatti beschrijft, bracht de stad op het laatste moment in verlegenheid. De start op de mooiste kilometer van Italië was geregeld, net als de eerste bocht naar links naar het middeleeuwse kasteel, en de rest van de dag langs de A3. Maar het ging mis bij die tweede bocht naar links, over de Corso Garibaldi richting het Piazza Italia.

Er was door de Giro-organisatie geld beschikbaar gesteld om het parcours op te knappen, maar bij de aanbesteding ontstonden problemen. De weg is nog niet af.

Italië-correspondent Jarl van der Ploeg en wielerverslaggever Just Fontein reizen langs het parcours van de honderdste Giro d'Italia op zoek naar de mooiste verhalen.

U zocht de mooiste wielerverhalen?

De moeder van 'Enzo' Nibali heeft een winkeltje nabij de etappefinish in Messina. Thuis is hij zelden. 'Het doet pijn, maar anders was hij nooit gekomen waar hij nu is.'

De Etna
, de rokende vulkaan op Sicilië, is het slotdecor van de Giro. 'Ze overvalt je.'

Wilco Kelderman gold als een ronderenner met toekomst. In de Giro is hij knecht van Dumoulin. Kan hij de stress van het kopmanschap niet aan? 'Echt onzin.'

Waar is de nieuwe Marco Pantani? Italië snakt naar een renner met charisma: dopingverleden geen bezwaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden