De gezondheid slechter, de WAO-uitkering lager

Echt schrijnend kun je meneer Dekker niet noemen. Maar een beetje zielig is hij wel. Dekker wordt vandaag 52 jaar....

MAC VAN DINTHER

Van onze verslaggever

Mac van Dinther

AMSTERDAM

Dekker, een stevige kerel in leren jack en spijkerbroek, is sloper en klusjesman bij een metaalbedrijf. Of beter gezegd wàs, want in 1993 viel hij uit. Rugklachten. In juli 1994 kwam Dekker voor 35/45 procent in de WAO. Maar zijn toestand verslechterde. De voormalige sloper vroeg daarom een nieuwe keuring aan.

Die kreeg hij in december vorig jaar. De arts van het GAK stelde vast dat Dekkers gezondheid er inderdaad op achteruit was gegaan. Maar in plaats van een hogere WAO-uitkering kreeg hij een lagere. Van 35/45 kwam hij in de categorie 15/25. Het onbegrip straalt van zijn gezicht.

De advocaat van het GAK heeft een deskundige van het hoofdkantoor meegenomen om de ingewikkelde schattingsregels toe te lichten. Het verschil zit hem erin, zegt de in het grijs gestoken GAK-functionaris, dat Dekker de eerste keer is geschat volgens de oude keuringsnormen en de tweede keer volgens de nieuwe. En die zijn een stuk strenger.

Als Dekker niets had gedaan, was hij pas over een paar jaar aan de beurt geweest om te worden herkeurd. Nu vroeg hij er zelf om, in de verwachting dat hij recht had op meer. Pech voor Dekker.

De rechtbank in Amsterdam heeft vrijdag de hele ochtend uitgetrokken om een paar principiële zaken uit de nieuwe WAO-wetgeving te laten voorkomen voor de meervoudige kamer. Niet de medische zaken staan ter discussie, maar de manier waarop wordt geschat wat voor werk iemand nog kan doen.

Onder de oude wet moest het GAK vijf functies duiden die iemand nog kon vervullen. In die functies moeten er in totaal ten minste vijftig arbeidsplaatsen zijn in Nederland. 'Met de oude methode waren wij redelijk gelukkig', zegt de GAK-deskundige. Extremen waren uitgesloten, de ene schatting verschilde nooit veel van de andere. Maar de wetgever vond de oude methode te soepel.

In de nieuwe wet staat centraal wat iemand nog wèl kan, aldus de campagne van het ministerie. Dat betekent vooral dat de keurders nu anders werken. 'Wij hebben opdracht hebben gekregen te zoeken naar het maximale loon dat iemand theoretisch nog kan verdienen', legt de GAK-deskundige uit. 'Dan kun je dit krijgen', zegt hij met een hoofdknik naar Dekker. 'Iemand die medisch gezien achteruit gaat, maar toch een lagere WAO krijgt.'

De drie rechters knikken. Maar ze zijn niet tevreden. De bedrijfsverenigingen hebben een computersysteem waarin functies omschreven staan. Om aan te geven wat iemand redelijkerwijs nog kan, moeten drie functies geduid worden, met tien arbeidsplaatsen ieder.

Maar het GAK vindt zeven ook al genoeg. Waarom eigenlijk, wil de rechter weten. 'In het schattingsbesluit staat: drie functies met minimaal tien arbeidsplaatsen. Dat lijkt mij maar voor één uitleg vatbaar.' De GAK-man: 'Er staat: met in principe minimaal tien arbeidsplaatsen. Beleidsmatig hebben wij dat vertaald naar zeven.' De rechter: 'Maar dat stáát er niet.' De GAK-medewerker: 'Tja, dan kom je in de fase van close reading.' De rechter: 'Daarvoor zijn wij juist opgeleid.'

Ook de Detam, de bedrijfsvereniging voor de detailhandel, heeft de keuringsregels scherper geïnterpreteerd dan nodig lijkt, zegt de rechter tegen de advocaat. 'U geeft drie functies op, een met acht arbeidsplaatsen, een met twee en een met drie. Dat is samen geen dertig. Is dat geen beleid bij u?' Dat is het wel, zegt de advocaat. 'Maar dat is hier blijkbaar niet toegepast.'

De advocate van de Bedrijfsvereniging voor de Gezondheidszorg (BVG) houdt voet bij stuk. De BVG heeft een 52-jarige gezinsverzorgster met reuma de uitkering ontnomen. 'U stelt dat de genoemde functies reëel zijn', zegt een van de rechters. 'Ik zie medewerker bonsaiboomkwekerij staan. Vindt u dat reëel?' De bonsaiboomkweker is inmiddels uit het systeem geschrapt, zegt de advocate. 'Maar ook zonder die functie zien wij nog genoeg mogelijkheden voor deze mevrouw.' Mevrouw zelf niet.

Sloper Dekker heeft weinig toe te voegen aan alle technische uitleg. 'Alles wat ik weet, is dat ik 32 jaar in de bouw heb gewerkt en me behoorlijk in de steek gelaten voel.'

Om redenen van privacy is de naam Dekker gefingeerd.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden