De gewone Belg is Parti Socialiste helemaal zat

Na de rel met burgemeester Yvan Mayeur, die ook al een zakkenvuller blijkt te zijn, willen de bewoners van de Brusselse volkswijk De Marollen niets meer weten van de Parti Socialiste.

Op het terras bij café Le Marseillais op het vossenplein in de Brusselse Marollen zitten Aude, Mehdi Zoubir, Frederic Lignier en Sasha Seffe (en poes Zao) te drinken eind vrijdagmiddag.Beeld Arie Kievit / de Volkskrant

Zakkenvullers. Oplichters. Dikke nekken. Vraag de stamgasten van de Brusselse kroeg Le Petit Lion naar de politiek, en de scheldwoorden vliegen je om de oren. In het Frans en in het Nederlands, en meestal in een combinatie van die twee. 'Politici zijn allemaal grosses têtes die profiteren van de petites gens', zegt René Langelet (61) van achter zijn pint. Patjepeeërs dus, die profiteren van de kleine man.

Die kleine man is goed vertegenwoordigd in Le Petit Lion, dat bekendstaat als het laatste volkscafé van de Marollen, dat op zijn beurt de laatste volksbuurt van Brussel wordt genoemd. De meeste stamgasten hier zijn marktkramers van de nabijgelegen vlooienmarkt, fabrieksarbeiders of werklozen. Het uit systeemplafond en schrootjeswand opgetrokken Le Petit Lion is hun laatste burcht, nog niet overgenomen door toeristen of yuppen.

Lucratieve bijbaan

De Brusselse burgemeester Yvan Mayeur (57) stapte vorige week op, nadat bekend was geworden dat hij een lucratieve bijbaan had, betaald met geld dat eigenlijk voor daklozenopvang was bestemd. Als bestuurslid van Samusocial, een liefdadigheidsorganisatie die instaat voor de opvang en begeleiding van daklozen in Brussel, kende Mayeur zichzelf en enkele vertrouwelingen jaarlijks 60 duizend euro toe. Met een totaal inkomen van ongeveer 200 duizend euro verdiende de burgemeester meer dan toegestaan, maar dankzij een achterpoortje hield hij zijn bijverdiensten bij Samusocial uit het zicht. De burgemeester legitimeerde zijn vergoeding bij Samusocial als ‘professioneel verantwoord’, maar kon niet bewijzen enige tegenprestatie te hebben verricht.

Het had ook een laatste rode burcht kunnen zijn, want de meeste stamgasten kregen het socialisme met de paplepel ingegoten. Maar steeds meer keren ze zich af van de Parti Socialiste (PS), de ooit zo machtige partij van de Franstalige socialisten. René Langelet, die op zijn 13de als lasser begon te werken en jarenlang op de PS stemde, vroeg zijn dokter bij de vorige verkiezingen om een ziektebriefje, zodat hij de stemplicht kon omzeilen. 'Ik zou niet weten op wie ik nog moet stemmen', zegt hij. 'Alle politici wonen in villa's en rijden in chique auto's met chauffeur. Degoutant.'

De partij heeft het helemaal verkorven sinds vorige week bekend werd dat de Brusselse burgemeester Yvan Mayeur (57) zichzelf jarenlang verrijkte ten koste van de allerzwaksten. De socialistische burgervader, zelfverklaard verdediger van bijstandstrekkers en daklozen, blijkt zichzelf stevige vergoedingen te hebben toegekend, betaald met geld dat was bedoeld voor daklozenopvang. Afgelopen donderdag werd hij gedwongen op te stappen. Justitie heeft een onderzoek ingesteld.

Zoveelste schandaal

Het is het zoveelste schandaal op rij in de Belgische politiek, en het zoveelste schandaal waarbij de Franstalige socialisten in opspraak komen. Een half jaar geleden was er de Publifin-affaire, genoemd naar een overheidsbedrijf waar tientallen politici lucratieve bijbaantjes bleken te bekleden. Een parlementaire onderzoekscommissie legde een kluwen aan politieke nevenfuncties en bijverdiensten bloot en beloofde beterschap. Maar met Mayeur dient het volgende schandaal zich alweer aan.

'Het is ontluisterend', zegt Pierre Verjans, politicoloog aan de Universiteit van Luik. 'Na de corruptieschandalen van 2005 beloofde partijvoorzitter Elio Di Rupo een grote schoonmaak in de PS, maar er is niets veranderd. De kopstukken stapelen nog steeds functies op en zetten nog steeds constructies op om zichzelf te verrijken. Alleen doen ze nu meer moeite om het te verbergen.'

De PS blijkt zelf niet in staat het tij te keren. De partij is zo verwikkeld in het kluwen van politieke postjes, dat elke poging tot verandering meteen wordt omzeild. Ook veelbetekenend: als nieuwe burgemeester van Brussel wees de partij Philippe Close aan, die met zijn 21 nevenfuncties in Brussel de 'bijbanenkoning' wordt genoemd. 'Ik ken Close goed', zegt Patrick Veeckmans, als kortgeschoren marketeer een vreemde verschijning op het terras van Le Petit Lion. 'Hij is net hetzelfde als Mayeur.'

In Franstalig België piekt ondertussen de afkeer van de politiek. In de peilingen kachelen alle traditionele partijen achteruit en de PS zit in een vrije val. Haalde de partij bij de verkiezingen van 2010 nog 37 procent, in de meest recente peilingen staat ze op 20 procent. In Wallonië is de partij voor het eerst ingehaald door de Parti du Travail de Belgique (PTB), de communistische partij.

Ook in de volkscafés van de Marollen heeft de PS afgedaan. Op het terras van café Le Marseillais, op de hoek van de vlooienmarkt, overweegt de werkloze boekhouder Frédéric Lignier op de PTB te stemmen. 'Ze hebben een goed verhaal, maar ik twijfel nog. Ze komen nogal totalitair over.' Zijn tafelgenoot Aude, die omwille van haar werk bij een vakbond niet met haar volledige naam in de krant wil, zegt politiek de weg kwijt te zijn. 'Ik heb altijd PS gestemd, maar wat nu gebeurt is crimineel.'

'Ik denk dat veel mensen niet meer zullen gaan stemmen', zegt beeldhouwster Sasha Seffe, die met haar kat op het terras zit. 'Alle partijen zijn hetzelfde. Het is één grote krabbenmand. Ik zou willen dat we op ideeën konden stemmen, in plaats van op mensen of partijen. Die houden hun beloften toch niet.'

Het terras bij café Le Marseillais.Beeld Arie Kievit / de Volkskrant

Eigen partij

In Le Petit Lion gaan ze nog een stapje verder. Daar heeft stamgast Etienne Wattecamps zijn eigen partij opgericht: de Marolse Onafhankelijkheidspartij. Die 'onafhankelijkheid' is niet territoriaal bedoeld. 'We gaan geen kanonnen op het marktplein zetten om onze grenzen te verdedigen, maar we willen de mensen hun onafhankelijkheid teruggeven', zegt Wattecamps. 'We willen dat de politici weer luisteren naar de petites gens.'

De partij heeft naar eigen zeggen 250 betalende leden en een hoop sympathisanten die zich geen lidgeld kunnen permitteren. Volgend jaar willen ze deelnemen aan de lokale verkiezingen. Wattecamps beseft dat hij weinig kans maakt, de meeste van zijn partijleden zijn ongeschoold en hebben geen politieke ervaring. Maar als de PS haar huidige koers aanhoudt, dan komt het misschien vanzelf goed. 'De gewone mensen haten ondertussen de PS.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden