De 'geradicaliseerde' boer van Groenlo

De Arinks wonen al generaties lang in Lievelde, een dorp van vijftienhonderd inwoners in de Achterhoek. Maar John Arink noemen ze hier sinds kort 'geradicaliseerd'.

John Arink.

Rond Groenlo lezen ze ELNA ('Eerste Lichtenvoords Nieuws- en Advertentieblad'). Plattelanders krijgen hier volop ruimte om elkaar de maat te nemen per ingezonden brief. In ELNA schrijven ze over 'de allesoverheersende stank van de eigendunk van Arink' ('Wat ne hufter, wat ne etterbak'. ) Met radicaliseren bedoelen dorpsgenoten niet dat John Arink moslimfundamentalist werd, of zoiets. Het gaat er alleen maar om dat hij bezwaar maakt tegen de nieuwe stal van zijn buurman, Casper Groot Zevert.

John Arink heeft net gemolken als ik zijn erf oploop, een kluwen poezen stort zich op een dampende volle emmer. Zijn oudere broer Peter werd bariton bij de Nederlandse Opera, John ging naar de landbouwschool en nam het bedrijf van zijn vader over. Zestig melkkoeien, wat kalveren.

Met de herverkaveling moest zijn boerderij naar de andere kant van Lievelde verhuizen. Hier ging John Arink na het overlijden van zijn vader twintig jaar geleden biologisch werken. Boeren noemen dat 'overschakelen', maar preciezer is eigenlijk dat John er juist voor koos níet te veranderen. Boeren om hem heen bleven maar opschalen. Het steeds intensievere Nederlandse landbouwsysteem leek John op den duur voor iedereen onhoudbaar. Een gangbaar ei kost een boer nog precies evenveel als in 1950, zegt hij, maar om er nog van te kunnen leven moest je dus wel veel groter worden.

Om te kunnen rondkomen begon hij er met zijn vrouw Liane een kaasmakerij bij en afgelopen zomer bouwden ze van leem en stro een klein 'Biotel' op het erf. Daar kunnen tien gasten slapen en eten en zijn er stageplaatsen voor jongeren uit het speciaal onderwijs in Lichtenvoorde. John Arink was het Biotel afgelopen zomer net aan het afbouwen toen zijn buurman Casper Groot Zevert kwam vertellen dat hij een nieuwe stal wilde. John zei dat hij geen bezwaar had, want je steunt elkaar hier, dat heet 'noaberschap'.

Aantallen hoorde John Arink pas later van iemand uit de buurt. Groot Zevert heeft nu zo'n honderd stuks rundvee, maar in de nieuwe stal zouden maar liefst twaalfhonderd mestkalveren komen.

Kalveren zijn overschot van de melkveehouderij, koeien moeten kalfjes krijgen om melk te kunnen geven, maar aan stiertjes heeft de gangbare melkveehouderij niets. Elke liter melk levert dan ook 33 gram vleeskalf op. Maar Nederlanders eten weinig kalfsvlees, dus die kalfjes worden hier vetgemest en gaan dan op transport naar Italië en Frankrijk. Omdat ook de Nederlandse kalvermesterij grootschalig werd, worden de Nederlandse stallen aangevuld met kalfjes uit andere Europese landen.

Zo'n 90 procent van de kalvermesterijenhouders in Nederland is geen eigenaar van deze kalveren, maar mest ze in een half jaar klaar voor de slacht op contractbasis, voor grote concerns, zoals Van Drie Group ('Wereldmarktleider in kalfsvlees').

Op ecoboerderij Arink.

John Arink wil niet dat vlak naast zijn bedrijf twee keer per jaar 1.200 mestkalveren uit half Europa worden aangevoerd. Mestkalveren krijgen een hoge dosering antibiotica om bijvoorbeeld MKZ-uitbraken te voorkomen (dit noemen concerns 'probleemoplossende producten'), maar Arinks biologisch melkvee is antibioticavrij. Kijkt zijn Biotel straks uit op een infectiegevoelige kalfsvleesfabriek?

Arink vroeg belet bij de buurman. Die zat vanaf toen niet meer alleen aan de keukentafel. Casper Groot Zevert zei niets meer, ook niet tegen de pers. Naast hem zat Harry Wopereis van adviesbureau Van Westreenen, die bevestigde dat het om 1.200 mestkalveren ging. Van Westreenen regelt alles rond grootschalige uitbreiding: milieu-advies, ruimtelijk advies, bouwkundig advies, woordvoering.

Ik bel Wopereis. Hij gebruikte het woord 'noaberschap' opvallend vaak: John Arink zou zijn buurman weinig gunnen en zijn 'ideologie' doordrukken. Ik vraag wie de eigenaar van de kalveren wordt: Groot Zevert of een kalverconcern? Drie dagen stilte en overleg. Dan het antwoord dat Groot Zevert 'geen behoefte heeft dat openbaar te maken'.

'We ontkomen niet aan schaalvergroting', schrijven dorpsgenoten in ELNA. Klopt, zegt John Arink, veel boeren zitten muurvast in het systeem, daarom keert het dorp zich nu tegen hem. Zelfs zijn moeder (84), die nog aan de andere kant van Lievelde woont, wordt soms niet meer gegroet.

Maar John Arink heeft niets tegen zijn buurman en is niet geradicaliseerd, zegt hij. Hij heeft alleen iets tegen de kalfsvleesindustrie, tegen een wereld die te groot wordt en hoe een dorp, zijn dorp, alle houvast verliest.

Na het melken.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden