De genialiteit van de eenvoudige uitvinding

Geniale uitvindingen verbinden. Ze hechten zich in ons dagelijks leven als een Post-it-memootje.

Jean-Pierre Geelen
null Beeld afp
Beeld afp

Sommige doden komen pas tot leven na hun overlijden. In navolging van de Britten herdenken kranten tegenwoordig semibekende doden wier sterven de nieuwskolommen niet haalde. Een mooi genre.

Trouw herdacht maandag de Duitser Artur Fischer, overleden op 97-jarige leeftijd. Ik wist niet dat hij mijn jeugdvriend was.

Artur Fischer was de geestelijk vader van onder meer Fischertechnik, die na een sinterklaasavond in ons jongensgezin in de jaren zeventig de doos lego verdrong. De Fischertechnik uit mijn jeugd bestond uit langwerpige grijze blokjes van plastic met gleuven aan alle zijden, waarin je uitstekende zwarte puntjes kon steken om ze met elkaar te verbinden. Met de rode grondplaten, scharnierstukjes, zilverkleurige stangen en zwarte banden heb ik hele woensdagmiddagen gevuld, als de Donald Duck uit was. Even klungelen en je had een futuristische auto in elkaar geknutseld. Of een gebrekkige giraffe.

Helaas is de technik van Fischer met de tijd voortgeschreden. Een beetje jammer is dat wel: lego, Fischertechnik en meccano lijken nu sprekend op elkaar.

Voor maar liefst 75 euro heb je van Fischertechnik nu de doos Profi Pneumatiek 3, een kit waarmee je een gedetailleerde 'frontlader met boomstamgrijper' kunt bouwen. En passant leert het 9-jarige nerdje van nu zo 'de grondbeginselen van de pneumatiek', inclusief 'compressoren, pneumatiekcilinders en de pneumatiekventielen'. Vast educatief, maar de fantasie wordt uit het kind geperst.

Fischers levensdoel was meer patenten op zijn naam te krijgen dan Thomas Edison, schreef Trouw. Dat is gelukt: hij scoorde er 1.136, Edison een schamele 1.093. Fischer bedacht het flitslicht op fotocamera's en kinderspeelgoed van aardappelzetmeel. Maar de meeste indruk maakte op mij zijn uitvinding van: de plastic plug. De plug, van de schroef in de muur. Zó vanzelfsprekend dat je je niet kunt voorstellen dat-ie ooit is uitgevonden. Net als de punaise, het plakband en de paperclip.

Geniale uitvindingen verbinden. Ze hechten zich in ons dagelijks leven als een geel Post-it-memobriefje - ook al zo'n grootse vinding.

In die categorie spant de paperclip natuurlijk de kroon. Het geheim van de grootste uitvinding: de vele toepassingen. Want dat leert Wikipedia: Brits onderzoek uit de jaren zeventig naar 100 duizend paperclips wees uit dat er maar 20 duizend werden gebruikt om papier bijeen te houden. 24.838 raakten zoek, 19.143 dienden als fiches bij kaarten en dobbelen. 14.163 werden verbogen tijdens telefoongesprekken. 7.200 dienden voor het repareren van kleding. 5.434 werden verbogen tot tandenstokers en oorpeuteraars, 5.308 werden gebruikt om de nagels schoon te houden en met 3.916 paperclips werden pijpen schoongemaakt. Internet staat vol beeldhouwwerken, van gitarist tot vrouw op schommel, gemaakt van paperclip.

De paperclip is in 1927 gepatenteerd door George F. Griffiths. Die verdient een stukje in de krant.

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden