De Freggels gingen er op uit om radijsjes te verzamelen

De tekenfilmvolken zijn verdwenen.

Zo lijkt het tenminste, na een analyse van kinderprogramma's in de tv-gids. Ik vond series over vechtende robots, evoluerende monsters en superhelden. Maar niets over 'een volkje vrij en blij', of 'een wereld van kleine onderwaterwezens'. Twintig jaar geleden was dat anders. Toen werd het tv-aanbod gedomineerd door Smurfen, Snorkels, Poppels, Bluffers, Wuzzels, Gummiberen en Freggels: fantasiewezens die leefden in fantasiegemeenschappen. Laten we deze nagenoeg uitgestorven volkeren eens antropologisch bekijken.

De communes vertoonden verschillende overeenkomsten. Zo deelden bewoners van één gemeenschap specifieke uiterlijke kenmerken en woonden ze samen in min of meer afgebakende territoria. De Smurfen: blauwe kabouters in een paddenstoelendorp. De Troetelbeertjes: pastelkleurige beertjes in de wolken. De Poppels: wollige bolletjes in een kinderkamer. De Freggels: langharige angorawezens in ondergrondse grotten.

Demografisch gezien waren deze volkjes nogal eentonig. Leden hadden ongeveer dezelfde leeftijd: bejaarde Poppels of babyfreggels ontbraken. Ook leefden er ongeveer evenveel mannetjes als vrouwtjes in de gemeenschap, behalve natuurlijk bij de Smurfen, waar de de man-vrouwverhouding honderd op één was. Die Smurfen, maar ook de Freggels, Snorkels, et cetera verlieten zelden hun leefgebied. Dat was ook niet nodig, hun gemeenschappen waren zelfvoorzienend. De Freggels gingen er samen op uit om radijsjes te verzamelen, de Snorkels verbouwden onderwatergewassen.

Hoe de volkjes precies werden bestuurd, was nooit helemaal helder, maar wanneer deze wezens voor een probleem stonden, losten ze dit op na gezamenlijk overleg: iets dat wijst op een socialistische samenleving, waar iedereen evenveel zeggenschap had. Dit, in combinatie met de demografische eentonigheid, resulteerde in egalitaire gemeenschappen. Er waren geen klassenverschillen of kasten, geen Professor Poppel of elitefreggels. Geen debatavonden waarop hoogopgeleide Smurfen bediscussieerden of Smurfin een onderdrukt slachtoffer van het Smurfenpatriarchaat was of een feministisch icoon dat haar lichaam strategisch inzette om haar zelfstandigheid te waarborgen.

'Steeds meer mensen alleenstaand', kopt de krant om de zoveel maanden. Echtgenoten gaan uit elkaar, vriendengroepen vormen een sociaal vangnet, volgens sommigen worden vrienden zelfs de nieuwe familie en zullen we in de nabije toekomst in gezinsvervangende 'tribes' gaan leven. Of het zo'n vaart zal lopen weet ik niet. Maar zit ik met kerst aan de bar met vrienden in plaats van familie, hoor ik politici razen over de participatiesamenleving en zie ik mijn buren in hun moestuin met radijsjes grazen, dan voelen de Freggels niet heel ver weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.