ReportageFrankrijk

De Fransen mogen niet vluchten naar hun geliefde tweede huis op de campagne

Hamsteren in Franse stijl vlakbij Parijs.  Beeld EPA
Hamsteren in Franse stijl vlakbij Parijs.Beeld EPA

Alle Fransen moeten vijftien dagen thuisblijven. Dat maakte president Macron maandagavond bekend. Vanaf dinsdagmiddag twaalf uur zijn alleen nog ‘noodzakelijke verplaatsingen’ toegestaan. Fransen mogen alleen nog de deur uit om boodschappen te doen, medische zorg te krijgen of om te gaan werken, mits dat niet vanuit huis kan.

‘Een beetje lichamelijke activiteit’ is ook toegestaan, maar niet in groepsverband. Wie zich niet aan de beperkingen houdt, riskeert een boete.

Nooit eerder voerde Frankrijk zo’n confinement (opsluiting) in vredestijd in. Volgens de president is het dan ook oorlog. ‘Nous sommes en guerre’, zei hij tot vijf keer toe. ‘Tegen een onzichtbare vijand.’

Het Franse leger zal worden ingezet om zieken te vervoeren. In de Elzas, waar de situatie in de overvolle ziekenhuizen inmiddels bijna net zo nijpend is als in Noord-Italië, zal een militair hospitaal worden opgebouwd. De tweede ronde van de gemeenteraadsverkiezingen, die gepland stond voor aanstaande zondag, wordt uitgesteld. Macron kwam ook met financiële maatregelen om kleine en middelgrote bedrijven te helpen. Als zij in geldelijke moeilijkheden zitten, hoeven ze voorlopig geen huur en gas-water-licht-rekeningen te betalen.

Toen ’s ochtends bekend werd dat Macron wederom het woord tot de natie zou richten, steeg het stressniveau onder de Franse bevolking onmiddellijk. Voor de supermarkten en de apotheken vormden zich lange rijen. Op de sociale media deden wilde verhalen de ronde over een vijf weken durende totale quarantaine en militairen die op de naleving zouden toezien. Macron waarschuwde voor zulke ‘valse geruchten’. ‘We moeten niet toegeven aan de paniek.’

Parijs was maandag een stad onder hoogspanning. Rond het middaguur werd bekend dat de parken werden gesloten. Op de ringweg rond de hoofdstad stonden lange files, een exodus van bezitters van maisons secondaires op het Franse platteland. Met de naderende lockdown in het vooruitzicht kozen zij eieren voor hun geld: liever een paar weken in een familieboerderij met tuin in Normandië dan op een krap tweekamerflatje in de hoofdstad.

Duivelse dilemma's

De 58-jarige pakketbezorger Laurette Thiebaut woont met haar man en twee volwassen zoons in een appartement in een voorstad van Parijs. Het liefst zou ze met hen afreizen naar hun veel ruimere vakantiehuis in Bretagne. Maar daar hebben ze geen internet. Een van Thiebauts zonen is docent en moet zijn lessen sinds deze week online voortzetten – al is het netwerk dat het ministerie van Onderwijs daartoe heeft opgetuigd zwaar overbelast. Voor hem is vertrekken naar Bretagne geen optie.

Maar haar andere zoon heeft als kind de ziekte van Hodgkin gehad. ‘Voor hem zou het veel beter zijn om wel te vertrekken. De kans om het virus op te lopen is een stuk kleiner in een dorpje met vijftien inwoners. Het beste zou zijn dat mijn man met hem naar Bretagne gaat, en ik met mijn andere zoon in Parijs blijf.’ Veel Fransen stonden maandag ineens voor dit soort duivelse dilemma’s.

De ‘verregaande vermindering van verplaatsingen’ hing de hele dag in de lucht. Niet alleen omdat buurlanden Italië en Spanje al eerder tot vergelijkbare stappen waren overgegaan – al zijn die nog drastischer dan in Frankrijk, waar burgers bijvoorbeeld een ommetje mogen blijven maken – maar vooral omdat eerdere, minder dwingende maatregelen niet het beoogde effect hadden gesorteerd.

Nadat Macron donderdagavond bekendmaakte dat de scholen werden gesloten, ging het leven in Frankrijk door alsof er niets aan de hand was. Toen premier Édouard Philippe zaterdagavond aankondigde dat alle cafés, restaurants en ‘niet-essentiële winkels’ zouden sluiten, bleven terrassen tot het laatste moment gevuld. Op zondag, een mooie lentedag, stroomden de parken en Seinekades vol met picknickende Parijzenaars.

Zo bleek de horecasluiting niet de gewenste ‘electroshock’ die de Fransen tot radicaal ander gedrag aanzette. Pas nu het land nog verder op slot gaat, lijkt de Franse bevolking de ernst van de situatie echt in te zien.

LEES OOK

Hoezeer deskundigen ook beweren dat een virus niet gestopt kan worden aan de landsgrens, de coronacrisis dreigt het nationalisme wel degelijk te versterken. Zo is het coronavirus opnieuw een uitdaging voor de open samenleving.

In het ene land gaan bij het eerste coronageval de grenzen dicht, in het andere gaat het leven door of er niets aan de hand is. Is dat een kwestie van volksaard? Onze correspondenten geven uitleg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden