De Fransen beschikken over een enorm geduld: heerlijk

Bericht uit Frankrijk

Rue Dancourt, Parijs: het openbare leven in Frankrijk wordt gekenmerkt door rust en zelfbeheersing. Foto Hollandse Hoogte / Thomas Schlij

Het leven in Frankrijk is als een Franse film: langzaam. Bij Albert Heijn trekken de caissières met vinnige bewegingen je boodschappen langs de scanner, in Frankrijk doen ze het tergend traag. De caissières maken een even lusteloze als soevereine indruk. Klant, ik laat me door u niet opjagen! Als je pech hebt, schrijft degene voor je op zijn dooie gemak een cheque uit, een tijdrovende procedure die in de meeste andere landen allang is afgeschaft.

Traagheid

Frankrijk is doortrokken van traagheid. Toen ik mijn auto voor een beurt naar de garage bracht, vroeg de receptionist of ik koffie wilde. Natuurlijk wil ik geen koffie, dacht ik, ik kom gewoon mijn sleutel afgeven. Dat bleek naïef. Ik moest plaatsnemen in een wachtkamer, waar ik na een half uur werd opgeroepen door een man in een stofjas. Samen legden we een dossier aan, waarbij een eindeloze hoeveelheid formulieren moest worden ingevuld, ondertekend en afgestempeld.

Ook de media zijn langzaam. De journalisten van Le Monde hebben veel woorden en heel weinig foto's nodig om hun verhaal te vertellen. Deze week begon een nieuw seizoen van de Engelse detectiveserie Broadchurch. Van zulke series zendt de Franse televisie drie afleveringen achter elkaar uit, zodat je de hele avond naar een moord in een Engels dorpje zit te kijken. Een beetje veel van het goede, wat mij betreft, maar een Franse vriendin zei: 'Wat? Zenden ze in Nederland maar één aflevering van een serie uit? Dat lijkt me helemaal niets. Zit je er net een beetje in en dan is het alweer afgelopen.'

Politieke driegangenmenu

Voor de presidentsverkiezingen heb ik naar talloze televisiedebatten tussen de kandidaten gekeken. Zo'n debat duurt een hele avond en verloopt volgens een vast stramien. Eerst anderhalf uur voorbeschouwen door journalisten. Daarna een debat van een uurtje of drie, dat ook nog eens uitloopt, want drie uur is natuurlijk veel te kort om recht te doen aan ieders ideeën. Vervolgens nog een uur journalistieke nabeschouwing, tot ver na middernacht. In Nederland is vaak kritiek op debatten die in 'hapklare brokken' worden toegeworpen, maar dit politieke driegangenmenu was me ook weer te machtig.

Niettemin halen zulke uitzendingen steevast goede kijkcijfers. De Fransen beschikken over een enorm geduld, waardoor ze opmerkelijk lijdzaam in de rij of file staan. Ik heb daar een, niet wetenschappelijk onderbouwde, verklaring voor: het Franse onderwijs. Van jongs af aan zijn Fransen gewend om stil te zitten en te luisteren naar de docent, heel anders dan in het rommelige Nederland, waar je vooral wordt geacht te zeggen wat je er zelf van vindt.

Hoe dan ook, het openbare leven in Frankrijk wordt gekenmerkt door rust en zelfbeheersing. In een volle metro kun je een speld horen vallen. Natuurlijk zit er ook agressie onder die uiterlijke rust. Zet een Fransman op een scooter en hij wordt opeens de onbeschoftste, ongeduldigste en agressiefste verkeersdeelnemer die je je kunt voorstellen. Maar als hij zijn helm afzet, gaat hij geduldig in de rij staan bij de supermarkt.

Ik ben die Franse lijdzaamheid wel gaan waarderen. Als we op zondagmiddag weer eens in de file voor Parijs staan, gebruiken we onze favoriete Franse uitdrukking: on reste philosophe. We blijven filosoof, het heeft geen zin om je druk te maken over omstandigheden waaraan je toch niets kunt veranderen.

Meer over