De Franse zorg voelt zich ziek

'Ni nonnes, ni bonnes, ni connes!' Geen nonnetjes, geen zustertjes, geen doetjes! scanderen duizenden thuiszorgverpleegsters voor de gouden koepel van de Invalides....

Maandag staakte het ziekenhuispersoneel, gisteren demonstreerden de verpleegsters, vandaag moet het protest zijn kookpunt bereiken met een algemene artsenstaking van Lille tot Marseille. De dokterloze dag moet de regering-Jospin drie maanden voor de verkiezingen aan het verstand brengen dat er met de zorgwerkers niet te sollen valt.

Marianne Terroir is helemaal aan de Atlantische kust gekomen voor de 'manif'. Ze werkt in de thuiszorg op het pittoreske Ile de Ré. Haar woede is er niet minder om. 'Sinds veertien jaar zijn onze tarieven niet verhoogd.' Nog geen 14 euro (28 gulden) mag ze rekenen voor een half uur, 2,5 euro (5,51 gulden) voor een 'handeling' als een injectie. Ze heeft berekend dat ze per maand ongeveer 1000 euro te besteden overhoudt. Met werkweken van 50 à zestig uur.

Soortgelijke klachten hebben de huisartsen. Een consult kost in Frankrijk nog altijd niet meer dan 18 euro (40 gulden). Voor het uitschrijven van een recept wordt niets gerekend. Een assistent kan er meestal niet af, de meeste huisartsen moeten tegelijk naar de patiënten luisteren en hun administratie bijhouden. De artsen eisen dat hun tarief wordt opgetrokken tot 20 euro, 30 euro bij thuisbezoek. Een eis die aanvankelijk door minister Guigou van Werkgelegenheid & Solidariteit voor de tv als 'excessief' werd afgedaan.

Toen de minister dat had gezegd, waren de rapen gaar. Inmiddels hebben de gynaecologen, de psychiaters, de oogartsen, de tandartsen, de eerste-hulpartsen en de chirurgen zich aan de zijde van hun collega's huisartsen geschaard. Tot overmaat van ramp wil het in de ziekenhuizen bepaald niet vlotten met de invoering van de 35-urige werkweek. Vijfenveertigduizend banen moeten erbij komen Zoveel kandidaten zijn er niet, de overuren zijn niet meer te tellen. In de optocht van de thuisverpleegsters torst Pierre Durand een spandoek. Hij stelt zich voor als 'een patiënt'. Waarom hij meeloopt? 'Omdat ik niet wil dat het de gezondheidszorg hier net zo vergaat als in Groot-Brittannië'. Durand is net als de meeste Fransen heel tevreden over zijn medische regime. Juist deze week kwamen, door camera's omringd, de eerste Britten hun opwachting maken om in een ziekenhuis in Lille te worden geholpen. Vanwege de wachtlijsten thuis.

Frankrijk heeft geen wachtlijsten, patiënten kunnen zonder verwijzing binnenstappen bij specialisten. De gezondheidszorg is geen staatsstelsel zoals de Britse NHS, en geen totaal geprivatiseerd systeem zoals in de VS.

De zorg is particulier, maar via de 'sécu' neemt de staat 65 procent van alle kosten voor zijn rekening. Wie werkt, is via de baas bijverzekerd. Werklozen of gepensioneerden zijn voor de rest ook via de staat gedekt. Een mooi, maar duur stelsel. 'We moeten een forse herziening van ons stelsel onder ogen zien', zei minister van Volksgezondheid Kouchner. 'We worden verscheurd tussende kwaliteit en de kosten.'

Ook zonder de jongste eisen van de werkers in de zorg is het Franse stelsel al begrotelijk. Over 2001 stegen de kosten met 5,6 procent tot een totaal van 88 miljard euro, terwijl het parlement een verhoging van 3,5 procent had goedgekeurd. Volgens de OESO kost het ziektekostenstelsel elke Fransman 341 dollar, tegen elke Nederlander 212 dollar.

Nadat de regering onlangs tegemoet was gekomen aan stakende gendarmes en politie-agenten, is de druk groot om nu extra geld uit te trekken voor de gezondheidszorg. Maar binnen de linkse regering lopen de meningen uiteen. Minister Fabius (Financiën) pleitte voor een verkiezingenscampagne waarin 'de waarheid' zou worden gesproken. En vorige week waarschuwde hij dat ook een socialistische regering na de verkiezingen gevoelige thema's moet durven aanpakken. Hij noemde de pensioenen en brak een lans voor een kleinere overheidssector, en aan prestaties gebonden salarissen. Bijna-presidentskandidaat Jospin zal zich voorlopig meer druk maken over de serieuze schade die zijn campagne kan lijden door het zorgprotest.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden