De Franse verkiezingen zijn een superspannende paardenrace

Tot voor kort had ik nog nooit gehoord van Jean-Luc Mélenchon, de radicaal-linkse Franse presidentskandidaat. Hij deed in 2012 ook al mee, dus ik moet zijn naam eerder zijn tegengekomen, maar dat was vermoedelijk in een stukje over oudlinkse vreemde snuiters. Een serieuze kandidaat voor het presidentschap was hij nooit. Dat is hij nog steeds niet, maar het is niet meer geheel zeker dat dat zo blijft.

Alle verkiezingen zijn paardenraces, maar die in Frankrijk wel in het bijzonder. Er zijn elf kandidaten en de twee winnaars van 23 april ontmoeten elkaar op 7 mei voor de Grande Finale. Daarom zijn de Franse verkiezingen de natte droom én de nachtmerrie van elke opiniepeiler: eerst moet de uitslag van ronde 1 worden voorspeld en vervolgens, op basis van grote onzekerheden, ook die van de verschillende mogelijke finales.

Mélenchon was lange tijd een paard ver achter de kopgroep van de conservatieve Fillon, de extreem-rechtse Le Pen en de progressieve liberaal Macron. Met zijn partij La France Insourmise - Frankrijk Buigt Niet - leek hij een koddig relict uit oude linkse tijden. Maar wat eerder gebeurde in de VS met Sanders en met Corbyn in Groot-Brittannië, lijkt zich nu in Frankrijk te herhalen: een wat oudere politicus met al bijna vergeten linkse ideeën trekt opeens massa's jeugdige kiezers. Corbyn is 67, Sanders 75 en Mélenchon 65. In verschillende polls is Mélenchon nu derde; hij is Fillon voorbij.

Mélenchon is nietsontziend en compromisloos links. Een werkweek van 32 uur, pensioen op je 60ste, een liberaal immigratiebeleid, uitkeringen en minimumloon fors omhoog en een belastingtarief van 100 procent op inkomsten boven de vier ton. Verder: uit de NAVO, de EU ingrijpend hervormen, vrijhandel inperken, cannabis legaliseren en miljarden investeren in werkgelegenheid. Hij pakt daarmee niet alleen kiezers af van de op sterven na dode socialisten, maar ook van het Front National van Le Pen.

Hij doet wat Roemer en Klaver hier maar ten dele lukte: profiteren van de ineenstorting van de PvdA en een links alternatief vormen voor het naar extreem-rechts uitgeweken electoraat dat zich slachtoffer voelt van het neoliberalisme en het marktdenken. Misschien waren Klaver en Roemer niet duidelijk en radicaal genoeg of hadden ze toch last van de linkse identiteitscrisis. Jean-Luc Mélenchon weet niet eens wat dat is.

Nederlanders zijn nog gekker op de Amerikaanse verkiezingen dan de Amerikanen zelf en de Britse verkiezingen kunnen ook op veel belangstelling rekenen. De Franse en Duitse staan beduidend minder in de belangstelling, terwijl ze waarschijnlijk een grotere invloed hebben op de situatie in dit land. Hoe dat met Duitsland zit, weet ik niet, maar ik vermoed dat het in het geval van Frankrijk veel heeft te maken met de taal.

De opmars van Mélenchon komt onder meer door sterke optredens tijdens tv-debatten. Ik ken niemand die daarnaar heeft gekeken, terwijl je er niet eens midden in de nacht voor uit je bed hoefde. Ik ken ook maar weinig mensen die Le Monde of Libération lezen. Hierbij het verzoek aan onze gewaardeerde man in Parijs Peter Giesen om de komende vier weken heel veel te schrijven over de verkiezingen, want wat zich in Frankrijk voltrekt is mateloos interessant - een superspannende paardenrace, met héle rare paarden en een uitslag waarvan wij de gevolgen gaan ondervinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden