De Franse reinheid

De Franse krant Le Figaro heeft letterlijk een beerput opengetrokken. Frankrijk wast zich te weinig, poetst zijn tanden nauwelijks, en liegt er ook nog eens over....

Het gaat hier niet zomaar om een berichtje, met de natte vinger gemaakt. Le Figaro maakte gebruik van een hele batterij rekeninstituten om in onwelriekende onderbroeken en opengesperde monden te loeren. Het Comité d'éducation pour la santé, de Fédération des industries de la parfumerie, de Union pour la santé bucco-dentaire en het peilingsbureau Sofres - allemaal wierpen ze hun licht op wat de krant deftig noemt 'de moeilijke en complexe betrekkingen van de Fransen met hun lichamelijke reinheid en hygiëne'.

Want Fransen wassen zich dan misschien minder, ze zijn wel keien in statistiek. Zodoende weten we nu dat de bewoners van Corsica, de Cote d'Azur, de Provence en Parijs het schoonst zijn, met 5,2 douches per inwoner per week. De viezeriken wonen in Bretagne (3,8 douches per week) en het departement Nord (omgeving Lille, 3,9 douches per week).

Niet ongenoemd kan blijven dat slechts 60 procent van de Fransmannen elke dag een schone onderbroek aantrekt. Bij de vrouwen verwisselt driekwart dagelijks heur 'petite culotte'. En 9 procent van de vrouwen geeft, net als 15 procent van de mannen, zonder blikken of blozen toe drie dagen 'of langer' met dezelfde onderbroek te doen.

De bodem is niet in zicht: de statistiek wees verder uit dat de Fransen de zaken ook nog mooier voorstellen dan ze in werkelijkheid zijn. Als ze naar waarheid hadden geantwoord, zouden ze jaarlijks per persoon 1 kilo zeep moeten gebruiken. In werkelijkheid komen ze niet verder dan een armzalige 700 gram. Idem wat de tandpasta betreft: als ze niet hadden gelogen, zouden de Fransen bij elkaar 240 miljoen tubes hebben uitgeknepen. De schamele realiteit bestaat uit 198,5 miljoen tubes.

Deze nieuwe gegevens werpen een stortbad van vragen op. Waar haalt Le Figaro bijvoorbeeld die 80 procent dagelijkse Nederlandse badderaars vandaan? Heeft het CBS soortgelijk onderzoek verricht, en is ook in aanmerking genomen hoe vaak per week de inwoners van Emmeloord hun washandje verschonen? Ik kan het me niet voorstellen. Hetgeen onmiddellijk tot de volgende vraag leidt: Wat heeft Le Figaro bewogen toe te geven aan deze kennelijk onbedwingbare 'volonté de savoir'?

Ik heb geen flauw idee. Ook de onontkoombare psychiater die de uitkomsten van het onderzoek in de krant becommentarieert, komt niet toe aan de vraag waarom we dit allemaal willen weten. De waarnemingen van dr. Edouard Zarifian gaan niet verder dan de gebruikelijke verklaring van álle Franse curiositeiten: Frankrijk is eigenlijk een monarchie. 'Aan het hof van Louis XIV besproeide men zich met parfum om luchtjes te verjagen, maar men waste zich niet, terwijl aan de meeste andere Europese hoven het bad al gewoon was.'

Een belangrijker kwestie is deze: hoe moeten we de Franse badgebruiken beoordelen in het licht van de steeds verdergaande Europese integratie? Het antwoord op die vraag kwam al snel, want het Figaro-artikel bleek ook buiten de Franse grenzen gretig te zijn gelezen. Ik dacht eerlijk gezegd altijd dat de echte smeerpijpen in Groot-Brittannië woonden, en dat de mengkraan zijn intrede op de Britse eilanden nog altijd niet heeft gedaan. Maar gezien de felle reacties overzee wankelen nu de diplomatieke betrekkingen met Parijs. The Times op de voorpagina: 'De Fransen zijn werkelijk de grootste stinkerds van Europa.' En: 'De natie van de knoflook-liefhebbers is werkelijk de vieste van Europa.' The Guardian : 'De Fransen zijn elegant, spiritueel, geraffineerd, zeker, maar ze zijn vies.'

In Duitsland greep het boulevardblad Bild zijn kans. 'Fransen stinken niet. Bij hen heet dat bouquet.' Of: 'De guillotine is uitgevonden om het haar niet te hoeven wassen.' Ook leuk: 'Waarom heeft de Fransman geen behoefte aan deodorant? Omdat hij al een stokbrood onder z'n arm heeft.' Zeker, Duitsland is hard bezig een normaal land te worden. Maar als ik een Fransman was, zou ik denken: zo snel hoeft nu ook weer niet.

Gek genoeg ontbreekt alleen Nederland bij mijn weten nog in het koor, terwijl een Beaujolais-primeur-boycot toch in een klein hoekje zit. Kaarten met de tekst 'Je suis faché' kunnen nog steeds naar de Franse ambassadeur worden gestuurd. Misschien dat Nederland zich kalm houdt als gevolg van de vierkleurenfolder die de Franse ambassade kortelings duizendvoudig verspreidde.

Daarin worden de anti-Franse vooroordelen bestreden met een dialoogje tussen de fictieve figuren Marjan en Marianne. En zo vraagt Marjan aan Marianne onder meer: 'Je hoort rare verhalen over hygiëne en netheid in Frankrijk. Zijn jullie echt zo anders?' Antwoord: 'Je moet niet alles geloven! We hebben echt allemaal wel een douche en we zijn net zo schoon als jullie' Bij de Franse ambassade in Den Haag moet het Figaro-artikel als een mokerslag zijn aangekomen.

Martin Sommer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden