bellen metonze verslaggever

‘De festivalbranche voelt een enorm dedain: dan gaan die bandjes toch een jaar een plaat maken?’

In plaats van Lowlands waren er dit weekend protesten tegen de coronamaatregelen die gelden voor de evenementenbranche. Popverslaggever Robert van Gijssel bezocht zo’n demonstratie, én een klein festival dat wel doorging. Hoe was het daar?

Protestmars Unmute Us, in Amsterdam. Beeld ANP
Protestmars Unmute Us, in Amsterdam.Beeld ANP

Waarom is de evenementenbranche zo boos?

‘Al anderhalf jaar suddert er onvrede over de grote beperkingen aan evenementen, maar nu zien ze hossende voetbalsupporters in stadions en een grote Formule 1-wedstrijd met een camping die wel gewoon mag plaatsvinden. Dat is de druppel.

‘De cultuursector voelt zich ontzettend benadeeld. Het overheersende gevoel is dat het om geld gaat. In het voetbal en Formule 1 gaan enorme bedragen om, dat móet doorgaan. Ze voelen een enorm dedain: dan gaan die bandjes toch een jaar een plaat maken?’

‘Ik kan me voorstellen dat sommige mensen denken: dat feesten kan gewoon even niet, het is maar feesten. Maar het is meer dan dat. Er zit een grote cultuurbeweging achter, het gaat om kunst, een sociaal leven, het maken van vrienden, de eerste liefde in een tentje. Het belang van deze sector is niet te onderschatten.’

Zaterdag uitte die boosheid zich in demonstraties in zes steden. Je was erbij in Utrecht. Hoe was het daar?

‘De opkomst was enorm. Ruim op tijd liep ik richting park Lepelenburg, en ik belandde in een colonne van een paar honderd mensen. Ik vroeg me nog af of ze daar aan het wandelen waren, maar ze bleken echt allemaal naar die demonstratie te gaan. Van tevoren dacht ik dat het vooral een protest van de branche zou worden, maar de meerderheid bestond uit publiek. Toen de optocht begon, liepen er duizenden mensen mee.

‘Ik vroeg er een paar: ben je nou hier omdat je zin hebt in een leuk feestje, of omdat je boos bent? Het was een combinatie, dat kon je ook wel zien. Mensen gingen uit hun plaat, het was gewoon leuk daar. Tegelijkertijd hadden mensen protestborden met rake teksten en heerste er een sfeer van: dit kan gewoon echt niet zo.

‘De sector is de hele crisis super braaf geweest. Ik ben vaak naar die optredens geweest, eerst met dertig, toen met vijftig, toen met 250 toeschouwers. Daarbij werd telkens heel voorzichtig gedaan, ook bij de demonstratie gebeurde niets dat niet door de beugel kon. Misschien worden ze door die tamheid ook steeds achteraan gezet.’

Toch hebben we begin deze zomer gezien dat het fout kon gaan. Toen meer dan duizend bezoekers van een festival in Utrecht besmet bleken, bijvoorbeeld. Vindt de sector dat we dit risico dan maar moeten nemen?

‘Wetenschappers hebben begin dit jaar veel tijd en moeite gestoken in het houden van testevenementen, en met die resultaten kan de evenementensector bijna niks doen.

‘Bij het eerste buitenfestival in Nederland, wat zo’n fieldlab was, werd iedereen van tevoren getest. Daar heeft geen uitbraak plaatsgevonden. Dat was een ideaal experiment voor de openstelling in de zomer, de branche zag het als een houvast.

‘Maar begin deze zomer gooide de overheid de boel open en mocht je bijvoorbeeld ook met een vaccinatiebewijs binnen terwijl je pas nét geprikt was. Dat ging mis, en nu durven ze het niet meer aan om festivals te organiseren waarbij iedereen zich laat testen, zoals in de fieldlabs.’

Loopt de branche ook tegen financiële problemen aan?

‘De overheid dekt veel met het garantiefonds. Dat benadrukt de sector ook steeds: evenementen en nachtclubs worden hier beter geholpen dan in veel andere landen. Toch ontstaan er problemen, vooral doordat het beleid zo heeft gezwabberd. Festivals sluiten contracten af met bands, op een gegeven moment moeten die worden aanbetaald. Als het festival dan toch niet doorgaat, is dat een gigantische financiële klap.

‘Grotere organisaties zullen niet meteen failliet gaat. Maar er zijn een heleboel kleinere festivals in Nederland waar een kleine stichting achter zit, die werkt met een potje uit een provinciaal cultuurfonds. Als zo’n festival twee jaar op rij niet doorgaat, kan dat het einde van het festival zijn. Dat dreigt veel te gebeuren.

‘Gisteren was ik bij zo’n festival, Zeeltje Rock in Deest. Die hebben het afgelopen jaar wel twintig bouwtekeningen gemaakt, bij elke nieuw afgekondigde maatregel pasten ze die aan. Zij dachten: wij móeten doorgaan, anders is het voor altijd afgelopen en komen we in de schulden terecht.’

Waarom kon dit festival dan wel doorgaan?

‘Omdat evenementen kleiner dan 750 man wel mogen. Dit festival heeft normaal 1.250 bezoekers, dus dat was met wat financieel lapwerk te doen. De zondag, die normaal gratis is, kostte dit jaar bijvoorbeeld 5 euro en er werd flink gedronken, zag ik. Zo hebben ze het rendabel kunnen houden.

‘We dreigen weleens te vergeten dat, tussen de grote evenementen als Lowlands en Pinkpop, er een gigantische festivalindustrie is met kleinere, semiprofessionele bands en veel vrijwilligers. Daar hoor je niet vaak over, ook niet in de kranten, maar ook dat is grotendeels stilgevallen. Op Zeeltje zag ik bands spelen die bijna in tranen waren, die juichend uit hun bestelbusjes sprongen. Een coverband van Gary Moore zei: dit is ons tweede optreden in anderhalf jaar. Normaal speelt zo’n band iets van twee keer per week. Ze waren trouwens behoorlijk goed.’

Hoe was het om daar te zijn?

‘Ik kreeg er gewoon kippenvel. Het is een gezellig, liefdevol rockfestival, dat een gigantische meerwaarde kreeg omdat er gewoon niks anders is nu. Normaal komen vooral mensen uit de omgeving Nijmegen, nu waren er ook mensen uit Rotterdam en Amsterdam. Je moest alleen vooraf de coronacheckapp laten zien, zodat er geen anderhalve meter afstand gehouden hoefde te worden.

‘Wel kwamen er, toen de directeur had besloten dit te organiseren met die checkapp, allemaal vervelende berichten op de website binnen van mensen die tegen de coronamaatregelen zijn. Hij dacht: ik doe mijn best om iets te organiseren en nu wordt mijn festival vergeleken met een concentratiekamp. Daar was hij erg van ontdaan.

‘Later kreeg hij door dat deze mensen dat bij alle evenementen doen die iets met een coronacheck doen. Daardoor vatte hij het minder persoonlijk op, maar dit soort dingen gebeuren nu in die wereld, dat is heel vervelend.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden