De familie Matarage maakt het goed

‘Uw donatie komt op de plaats waar het hoort’, verzekert stichting Unawatuna: bij de familie van het bestuur. Andere hulpprojecten in Sri Lanka zijn wel solide en transparant....

De familie Matarage kan weer lachen. Een jaar geleden, op die fatale kerstdag, liep hun onroerend goed aan het strand van Unawatuna forse schade op. Niemand van de Matarages verdronk, maar van zakendoen was voorlopig geen sprake.

Omdat het huis achter op het erf was vernield, namen de zes familieleden hun intrek in enkele van de gastenkamers van hun Marie Guesthouse. De koopwaar (houten voorwerpen) uit de winkel van zus Metta was weggespoeld. De toekomst van het toerisme was ongewis.

Maar nu, dankzij de tien miljoen rupees (82 duizend euro) die onder het motto ‘AD helpt Azië’ werd ingezameld, gloort voor de Matarages het perspectief van wat in de Srilankaanse verhoudingen gerust rijkdom kan worden genoemd.

In de heuvels bij het dorp verrijst een guesthouse met de naam Tulip on a Top. Vijf kamers met badkamer en balkon, twee losse bungalows. Het hotel biedt straks ‘een prachtig uitzicht over de oceaan’, meldt initiatiefnemer Geert Wijn op de website van zijn stichting Unawatuna. ‘Tulip on a Top, moet een guesthouse worden waar je het naar je zin hebt, wat de gezelligheid moet geven die je in Sri Lanka zoekt en wat daarnaast ook nog eens een heerlijke plek is waar je kunt genieten van de natuur e.d. met de daarbij behorende faciliteiten.’

De Barendrechter Wijn is getrouwd met de uit Unawatuna afkomstige Sriyani Matarage. Na de tsunami vorig jaar verkeerden zij in onzekerheid over het lot van de familie in Unawatuna. Wijn, oud-advertentieverkoper van de krant, vroeg de AD-verslaggever ter plekke poolshoogte te nemen. Het contact groeide uit tot een innige samenwerking. ‘De stichting is zelfstandig, maar ik spreek bijna in de wij-vorm’, zegt adjunct-hoofdredacteur Raymond Salomon. De krant presenteerde de wederopbouw van het dorp als een AD-project. Tientallen artikelen werden aan Unawatuna gewijd.

Wijn geeft toe – ‘dat heb ik ook steeds zo gecommuniceerd’ – dat voor hem één ding voorop stond: zijn schoonfamilie er bovenop helpen. Daarin is hij, zo valt ter plekke te constateren, royaal geslaagd. In april gaat Tulip on a Top open, verwacht Wijns zwager, Sirisoma. Samen met zijn vrouw Deepti gaat hij het guesthouse beheren.

Het toerisme aan de zuidoostkust krabbelt aardig op. Dit deel van Sri Lanka is toch al veel beter af dan het noordoosten, waar ook nog eens een burgeroorlog woedt. Hoteliers in Unawatuna melden voor december – van oudsher de topmaand – een bezettingsgraad van circa 65 procent. Tulip on a Top vormt straks met zijn zeven kamers een royale inkomstenbron.

Als vervolgens het huis is herbouwd, kunnen ook in het oude Marie Guesthouse weer toeristen terecht. In het tweede, oranje geschilderde pand van de familie is dat nu al mogelijk. Metta laat op de eerste etage een mooie gastenkamer zien, met hemelbed en glimmende badkamer. Op de begane grond hoopt ze komend jaar haar winkel in houten voorwerpen te heropenen.

De familie Matarage is – kortom – niet echt te beklagen, met huisvesting en winkelnering op een toplokatie, in het midden van de baai van Unawatuna, een plek waar alle toeristen passeren. En: Tulip on a Top in aanbouw.

Hoe het óók kan, is op vele plekken langs de Srilankaanse kust te zien. Tienduizenden families zitten, na een verblijf van maanden in tenten, tempels en scholen, in wat in hulpjargon ‘tijdelijke huisvesting’ heet: hokken van planken met een golfplaten dak. Geen stromend water, vaak geen elektra. Veel gezinnen zitten zonder inkomen, zeker als de vrouw achterbleef als weduwe met kinderen. Het vooruitzicht op betere behuizing is ongewis.

Het zijn deze paupers op wie hulpgiganten als het Rode Kruis zich richten. Zij proberen hun fondsen rechtvaardig te verdelen. Maar ook kleinschalige initiatieven kunnen solide zijn, zo blijkt uit een tournee langs de kust. Rond Unawatuna opereert bijvoorbeeld Vissershuizen, een Nederlandse stichting die 175 duizend euro inzamelde. Besteding: 45 huizen voor vissers plus vijftien vissersboten.

‘Ik selecteer de kandidaten en zie toe op de bouw’, zegt projectleider Rupa Koswattage, advocaat in Galle. Hij geeft een rondgang langs het project – degelijke huisjes van 3000 euro per stuk. Uit de AD-pot had Vissershuizen nog eens 27 woningen voor dakloze vissers kunnen bouwen.

De bewoners worden geacht ook zelf te klussen. ‘Wij kunnen niet alles doen’, zegt Koswattage. ‘Sommigen vragen een huis én een boot. Dat kan niet. Het is in principe één van beide.’

De website www.vissershuizen.nl maakt een transparante indruk. De financiële rapportage is nauwgezet. Een accountant houdt toezicht. Tot op achter de komma worden zowel donaties als uitgaven genoteerd.

Niets van dit al op de website stichting-unawatuna.com van Geert Wijn. Financiële verantwoording ontbreekt geheel; zelfs geen totaalbedrag van de campagne. ‘Uw donatie komt dan ook op de plaats terecht waar het hoort’, zo wordt verzekerd. Als Wijn telefonisch wordt gevraagd of hij inderdaad 82 duizend euro heeft ingezameld, vraagt hij wantrouwend: ‘Hoe komt u aan dat bedrag?’

‘Dat stond in het AD.’

‘O. Nou ja, dat klopt wel.’

De stichting wordt gevormd door penningmeester Wijn en echtgenote Sriyani (voorzitter), plus drie bestuursleden over wie niets nader wordt vermeld. Het blijkt echter te gaan om buurmannen uit zijn straat. Het gehele bestuur woont op de nummers 140, 142, 146 en 184.

Het Algemeen Dagblad heeft nooit verbloemd dat met Nederlands geld voor de familie Matarage een guesthouse werd gebouwd. Maar dat werd gepresenteerd als zijnde ingebed in een breder project: de wederopbouw van Unawatuna. De krant stuurde in maart tien vrijwilligers een paar weken naar Sri Lanka. Zij hielpen met de bouw van Tulip on a Top, maar deden ook tal van andere klussen.

De belevenissen van ‘De Tien van Unawatuna’ werden op de voet gevolgd. In een enkele reportage sijpelt onvrede door. ‘Ik had liever gezien dat we meer voor de lokale bevolking hadden gedaan’, wordt Hans Jacobs uit Arnhem geciteerd. ‘Geerts actie was erop gericht zijn familie te helpen. Dat is ergens ook wel begrijpelijk, maar niet netjes. Daar heb ik het wel moeilijk mee gehad, en ik ben er eigenlijk nog niet helemaal klaar mee.’

Wijn is het niet eens met de kritiek, zo deelt hij telefonisch mee. Hij legt uit dat de Nederlandse steun via het hotel van zijn schoonfamilie doorsijpelt naar de lokale economie.

Ook adjunct-hoofdredacteur Salomon verwerpt het verwijt. Hij vindt dat het geld goed is besteed. Volgende week, zegt hij, legt het AD de lezers verantwoording af.

Het AD heeft er volgens hem bewust voor gekozen meer te doen dan berichtgeving. Hij noemt dat de ‘maatschappelijke taak’ van de krant. ‘Maar de actie heeft ook een journalistieke kant. Nu is het voor de lezer veel concreter. De mensen willen zien dat er iets goeds met hun geld gebeurt.’

‘We hadden ook niets kunnen doen, zoals andere kranten. Of storten op giro 555. In plaats daarvan hebben wij dit project geadopteerd. Wij hebben een klein aantal mensen echt geholpen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden