De EMU en het gedoogbeleid zijn gered

Even dreigde een gevaarlijke pas-de-deux tussen de euro en de drugs. De besprekingen over de EMU zaten in een impasse....

PETER DE GRAAF

Van onze correspondent

DUBLIN

Vooral Frankrijk lag dwars. President Chirac wilde niet buigen voor de Duitse druk om harde cijfers op te nemen in het stabiliteitspact van de EMU. Toen ontstond in Dublin Castle een sfeertje om Chirac voor het blok te zetten. De tactiek van veertien tegen één. Want een doorbraak moest worden geforceerd om een gênante aftocht van de EU-leiders uit Dublin te voorkomen.

Premier Kok, toch al hypernerveus door de Frans-Nederlandse drugstwist, voelde het gevaar aankomen. Als Chirac onder grote druk gedwongen wordt om het stabiliteitspact prijs te geven, zal hij ongetwijfeld zijn Europese gelijk op een ander punt proberen binnen te halen. De drugs dus.

Kok zelf zette alle zeilen bij om een Europees spierballenvertoon jegens Chirac te voorkomen. De Franse president moest met zachte hand worden bewerkt om akkoord te gaan met het stabiliteitspact. Want een kat in het nauw maakt rare sprongen. Het gevaar van een nieuwe Franse aanval op het Nederlandse drugsbeleid lag op de loer.

De Nederlandse bemiddeling slaagde. De EU drukte Chirac niet in de hoek en liet het aan Kohl zelf over om zijn Franse 'vriend' over te halen. Na afloop stak Kok zijn opluchting niet onder stoelen of banken. De EMU én het gedoogbeleid waren gered.

Maar de gevoeligheden tussen Nederland en Frankrijk blijven bestaan. Niet alleen over de drugs, ook over de EMU. Bij de benoeming van Duisenberg als nieuwe president van het EMI herhaalde Chirac het Franse standpunt dat de Nederlander daarmee niet automatisch ook de eerste topman van de Europese centrale bank wordt.

Formeel hebben de Fransen gelijk. Want de president van de 'Eurofed' moet nog worden benoemd. Maar Duisenberg vertrekt medio volgend jaar natuurlijk niet naar Frankfurt met het vooruitzicht dat hij op 1 januari 1999 weer kan vertrekken als de Europese centrale bank van start gaat. Ook de Nederlandse regering heeft de ambitie om de eerste ECB-topman te leveren.

Maar in Dublin was die topfunctie niet aan de orde. Nederland heeft de Franse plaagstoot voor kennisgeving aangenomen. 'We hebben iets met die Fransen', verzuchtte minister Zalm.

'Een rotsblok is van de weg geruimd', zo omschreef Kok het akkoord over het stabiliteitspact. Want hoe zouden de financiële markten hebben gereageerd als in Dublin geen overeenstemming was bereikt? Onzekerheid over de euro had een aanval op de franc kunnen ontketenen.

Nu de hindernis van het stabiliteitspact is genomen, kan de voorbereiding van de EMU in rustig tempo doorgaan. De Top van Dublin heeft de toekomst van de euro op het nippertje veilig gesteld. Maar het grootste karwei, veel zwaarder nog dan de formulering van het stabiliteitspact, moet nog beginnen: de selectie van de deelnemers aan de gemeenschappelijke munt.

Duitsland, Nederland en andere landen met een sterke munt willen het liefst geen zwakke broeders in hun gezelschap dulden. Zij menen dat een stabiele euro onmogelijk is met de deelname van landen als Italië en Spanje. Die boodschap kunnen ze in het openbaar niet verkopen. Het zou de politieke doodsteek zijn voor de Europese samenwerking.

Maar informeel wordt de druk langzaam opgevoerd om de partners met een dubieuze reputatie op het hart te drukken zich weinig illusies te maken.

Peter de Graaf

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden