De empathische Wiebes mag de gaskraan dichtdraaien

Uw politieke nieuwsbrief

Minister Wiebes licht het gasbesluit van het kabinet toe. Foto epa

Goedemiddag. De empathische Wiebes is de man die vandaag het nieuws mocht brengen: de gaskraan gaat écht, volledig, helemaal dicht. In 2030. Minister Kaag deed ondertussen inzichten op in Libië. En minister Hoekstra herinnerde zich dat hij al eerder had gehoord van ING-baas Hamers' salarisverhoging.

Hier zijn uw Dagkoersen. Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Regel het eenvoudig via volkskrant.nl/dagkoersen.

Foto de Volkskrant

BESLUIT VAN DE DAG
De gaskraan dicht

'Groningen moet Groningen blijven.' Nee, dit is niet de slogan van een lokale verkiezingspartij. Het is de kreet die minister Wiebes vanmiddag gebruikte bij de presentatie van het kabinetsbesluit om de gaskraan volledig dicht te draaien. Na zes decennia gaswinning zou men ook kunnen stellen dat hier aan iets typisch Gronings een einde wordt gemaakt, maar de boodschap is helder: het leed van de Groningers heeft lang genoeg geduurd.

Eric Wiebes blijkt de juiste man voor de juiste tijd, een uitzonderlijk empathische VVD'er die zijn emoties de vrije loop mag laten in dit dossier. 'Ik heb ontdekt dat mensen verknocht zijn aan Groningen. Ik heb voor ze geknokt.' Zijn voorganger Henk Kamp moest nog opereren met de voet op de rem in afwachting van onderzoeken naar veiligheid en financiële ruimte op de begroting. De onderzoeken zijn er en de conclusies luiden: gaswinning is gevaarlijk. Het geld is er ook, de economie draait volgens het CPB op volle toeren. Wiebes mag daarom zonder enig voorbehoud verkondigen dat 'veiligheid boven geld' gaat.

De plannen in een notendop: Nederland bouwt de gaswinning af naar 12 miljard kuub in 2022 (nu nog zo'n 22 miljard kuub), acht jaar later moet de gaskraan helemaal dicht zijn. Onderwijl bouwt de regering een nieuwe stikstofinstallatie in het dorpje Zuidbroek waar hoogcalorisch (buitenlands) gas kan worden omgezet naar laagcalorisch gas dat geschikt is voor Nederlandse fornuizen. Want dat is de keerzijde van het afkicken van Gronings gas: Nederland zal meer moeten importeren, onder meer uit Rusland.

Eric 'de empathische minister' Wiebes. Foto anp

INZICHT VAN DE WEEK
'Sluit Libische migrantencentra'

'Wij hebben ontzettende mazzel gehad dat wij in Nederland zijn geboren. In die positie kunnen we wat terugdoen. Daar hoort een humaan asielbeleid bij.' Aan het woord is minister Sigrid Kaag van Ontwikkelingssamenwerking die deze week een bezoek bracht aan Libië. Het zijn teksten die je niet snel zult horen uit de monden van haar VVD-collega's in het kabinet die zich ook met migratie bezighouden: minister Blok (Buitenlandse Zaken) en staatssecretaris Harbers (Justitie). Maar Kaag heeft een half leven bij de VN op haar cv staan en is uitgesproken in haar mededogen.

De minister bezocht in Libië detentiecentra voor migranten en zag daar (zo zeggen de migranten) 'de hel op aarde'. Verslaggever Natalie Righton reisde met haar mee. De EU, inclusief Nederland, betaalt de Libische autoriteiten om migranten tegen te houden tijdens hun vlucht richting Europa. Het gevolg is dat velen terechtkomen in Libische opvang waar zij te maken krijgen met geweld, dwangarbeid en seksueel misbruik. Kaags conclusie: 'De centra, die niet geschikt zijn voor menselijk verblijf, moeten dicht.'

Verslaggever Righton: 'Ze is de eerste EU-bewindspersoon die tot die conclusie komt. Kaag hoopt samen met andere landen de druk op te voeren om open asielzoekerscentra te maken waar migranten kunnen in- en uitlopen.' Hoe serieus is het kabinet hierin, was vanmiddag een vraag premier Rutte. 'Dit is een uitspraak van onze intentie', zei hij. Van een tot in de details uitgewerkt plan om zijn Europese collega's te overtuigen van een humaner asielbeleid in Libië is nog geen sprake. 'Maar daar gaat aan gewerkt worden.'

D66-minister Sigrid Kaag van Ontwikkelingssamenwerking. Foto ANP

BIECHT VAN DE DAG
Hoekstra wist al van Hamers

'Not amused' was minister Wopke Hoekstra van Financiën toen ING drie weken geleden bekendmaakte dat het salaris van topman Ralph Hamers met ruim 50 procent zou worden verhoogd naar 3 miljoen euro. De stap zou 'op geen enkele manier bijdragen aan herstel van vertrouwen in de banken', zei hij stellig. Samen met de Tweede Kamer toonde hij zich hoogstverbaasd over dit staaltje 'dikke ikke' (zoals premier Rutte in 2015 inhalige bankiers noemde) van de bank die tien jaar geleden nog door belastinggeld overeind moest worden gehouden.

Vandaag blijkt dat Hoekstra twee weken eerder al een ontmoeting had met president-commissaris Jeroen van der Veer, de man die gisteren in de Kamer de keuze voor salarisverhoging (die inmiddels van de baan is) bleef verdedigen. 'By the way', zei Van der Veer toen, we gaan binnenkort een salarisverhoging voor Hamers bekend maken. 'Ligt maatschappelijk erg gevoelig, Jeroen', reageerde Hoekstra die niet doorvroeg naar het bedrag van de verhoging.

Dat hoorde de minister weken later, vlak voordat ING het publiek zou maken. 'Nou breekt mijn klomp', zei Hoekstra boos tegen Van der Veer. Ik was niet alleen ontevreden over de opgepaste salarisverhoging, legde de bewindsman vandaag uit, maar ook over de beroerde manier waarop ING die bekend maakte.

Minister Wopke Hoekstra van Financiën. Foto anp

MET UITSTERVEN BEDREIGD
Ondernemer/Kamerlid

Al drie maanden leeft Wybren van Haga in onzekerheid. De toekomst van zijn Kamerlidmaatschap is in handen van de integriteitscommissie van de VVD. Die is sinds eind december in conclaaf over de ondernemerspraktijken van Van Haga. Het Parool onthulde destijds dat hij als Amsterdamse huisbaas zich niet aan nieuwe Amsterdamse regels hield. In zijn panden woonden te veel mensen samen. Zijn verweer: hij probeerde het heus te regelen, maar de gemeente was onverwacht snel overgegaan tot controles.

Verslaggever Frank Hendrickx schreef een profiel over Van Haga, een ex-commando en ondernemer pur sang die zijn geld verdiende met Amsterdams vastgoed (130 panden), een kraam- en thuiszorgonderneming, een bedrijf in zonnepanelen en een bv die software ontwikkelde in Oman. Hij wilde in de Kamer opkomen voor ondernemers, 'de helden van de samenleving'. Maar vanwege zijn private commerciële belangen mag hij van de VVD niet het woord voeren in tal van dossiers. Zijn portefeuille bestaat uit oorlogsgetroffenen, werkinspectie en groen onderwijs.

Desondanks kwam hij toch in opspraak. De kwestie doet de vraag rijzen: 'Is er überhaupt nog plaats voor ondernemers in de politiek?' Een Kamerlid ligt onder een vergrootglas, dat is een ongemakkelijke positie voor veel ondernemers. Bovendien zijn dwarse, selfmade types een risico voor de in Den Haag heersende fractiediscipline. Ook een ondernemerspartij als de VVD heeft weinig ondernemers in de gelederen. Hendrickx: 'De fractie zit vol trouwe partijsoldaten - ex-assistenten, ex-ambtenaren en ex-docenten - die bovenal de minieme meerderheid van Rutte III in stand moeten houden.'

Naar verluidt is het rapport van de VVD-commissie aanstaande. Hendrickx hoort binnen de VVD dat het oordeel mild zal zijn. Van Haga zou in zijn eentje de meerderheid onder de coalitie vandaan kunnen trekken. 'De verwachting is nu dat de integriteitscommissie met enige kritiek zal komen, maar dat Van Haga wel gewoon kan aanblijven als Kamerlid.'

VVD-Kamerlid Wybren van Haga tijdens de stemmingen in de Tweede Kamer. Foto Guus Dubbelman

OOK DAT NOG

Nu officieel: de referendumuitslag
Het was vorige week al bekend, maar vandaag kwam de Kiesraad met de officiële uitslag. 49,5 procent van de kiezers stemde op 21 maart tegen de inlichtingenwet, 46,5 procent stemde voor. Het kabinet moet de uitslag 'wegen'. Dat gaat enkele weken duren, voorspelde premier Rutte vanmiddag. En nee, hij wilde daar niet op vooruitlopen.

Geen sollicitatieplicht
Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken biedt werkloze ouderen enige verlichting: per 1 mei geldt geen sollicitatieplicht meer vanaf 65 jaar. De wettige pensioenleeftijd is momenteel 66 jaar. Deze schuift volgend jaar met vier maanden op, samen met de vrijwaring van de sollicitatieplicht. Tot nog toe hoefden alleen ouderen die in het jaar voor hun pensioen werden ontslagen niet meer te solliciteren om toch een uitkering te ontvangen. Koolmees trekt die ontheffing nu door voor alle ouderen.

Afscheid van de dag
Bij hoge uitzondering hier een persoonlijk bericht van de auteur. Dit zijn mijn laatste Dagkoersen. Per volgende week verruil ik de redactie politiek voor de redactie economie. Het was een genoegen om de afgelopen tweeënhalf jaar met regelmaat deze nieuwsbrief te mogen schrijven. Ik ben gelukkig niet onmisbaar, uw Dagkoersen zijn in minstens zo goede handen bij mijn collega's. Na dit lange Paasweekend verschijnen ze op dinsdag gewoon weer.

Dagkoersen is de politieke nieuwsbrief van de Volkskrant. Tips of opmerkingen? Mail naar haag@volkskrant.nl. Wilt u deze nieuwsbrief per mail ontvangen? Meld u hier aan: volkskrant.nl/dagkoersen.

Premier Rutte naast minister van Binnenlandse Zaken Ollongren in Vak K in de Tweede Kamer. Foto anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.