De elite is rechts

Dit is het eerste naoorlogse kabinet dat drijft op rancune, revanchisme en machtswellust.

Daarom is ook míjn houding een heel andere dan indertijd ten aanzien van eerdere rechtse regeringen - en de meeste regering waren de laatste halve eeuw gewoon rechts, ondanks de hardnekkige mythe van de linkse dominantie die door rechts decennia­lang is verspreid.

Verachting
Zag ik die eerdere rechtse regeringen in beginsel als honorabele politieke tegenstanders, voor deze lieden kan ik slechts verach­ting voelen, omdat ditmaal omwille van het pluche plus een pot linzen alle waarden te grabbel worden gegooid. Het masker van beschaving is afgevallen. Cultuur, natuur en sociale rechtvaardig­heid zijn vogelvrij. Evelien Tonkens wees daar gisteren al op, Mirjam Schöttelndreier eergiste­ren, recht in de roos: "Nu zitten we met een regering die niet alleen in zee is gegaan met de uitbater van het ressentiment, maar de oorzaak van de wrok ook nog eens voedt".

Boos
Ik weet, dat van dat revanchisme mag je niet zeggen, want dan worden de coalitiepartijen boos. Maar ik zeg wel vaker dingen die van rechts niet mogen. Toen Rutte aantrad, was het triomfan­talis­me bij VVD en CDA de 'linkse kerk' door hun pact met de Prole­tenpartij een hak gezet te hebben, zo groot, dat zij dat niet meer wisten te verbergen.

Zeker: nu zij er gaande­weg achter­ko­men dat Wilders tot in Iran toe een ongeleid projec­tiel blijft, en zij voor het naakte overleven de oppositie wel eens harder nodig konden hebben dan Verhagen in zijn ergste nachtmerrie vreest, proberen ze zich een beetje in te houden. Dat lukt evenwel niet echt.

Geest van Geert
Hoezeer Rutte zich al volledig aan de Geest van Geert heeft onderwor­pen, bleek deze week uit zijn oproep in Elsevier om in maart op VVD, CDA of PVV te stemmen: het doet er niet echt toe wat. Rutte is dus al zo diep gezonken dat hij, om aan de macht te blijven, oproept om te stemmen op een xenofobe en dictatoriaal georganiseerde partij.

Het behelst in elk geval een hele interessante visie op het liberalisme. Kunt u zich voorstellen dat Guy Verhofstadt zou zeggen: een stem op Dewinter is ook prima, of een Franse liberaal: doe mij eventueel maar Le Pen? Wordt het voor D66 niet hoog tijd om eens in de liberale eurofrac­tie aan te kaarten, wat de VVD-afvaardiging daar eigenlijk nog doet?

Of neem Gerd Leers vorige week, in de Volkskrant van 7 december. Ooit bestempelde hij Wilders als de "vleesgeworden voorman van alle vuilspuiters op internet". Wie de gemiddelde rechtse reaguurdersbijdra­ge ziet, beseft de juistheid van die woorden van indertijd. En nu, n.a.v. de kwestie-Sahar? "Denkt u nou dat Geert Wilders geen gevoel zou hebben voor zo'n meisje? Natuurlijk wel". Sietse Fritsma "heeft ook een ruim hart voor mensen met kwalitei­ten", PVV-ers heten plotseling "plezierige men­sen". Daar denken in elk geval de buren van Eric Lucassen en de klanten van James Sharpe anders over.

Clown
Na de raadsverkiezingen van begin dit jaar kondigde Fritsma aan: we gaan ze helemaal gek maken. Wel, dat is bij Leers inderdaad goed gelukt. Die heeft com­pleet zijn beoordelingsvermogen verloren. Hoezeer kan iemand zichzelf voor de gek houden? Maar het is een ver­schijnsel dat vaker voorkomt: als de werkelijkheid met je normen botst, dan pas je je beeld van de werkelijkheid aan om de illusie van eigen norm­vast­heid overeind te kunnen houden. Leers is zo verworden tot een beklagenswaardi­ge clown in een tragedie die hijzelf niet eens snapt.

Dit kabinet gaat, met de kredietcrisis als excuus, iedereen 'keihard' aanpak­ken, van wajonger tot vluchteling - behalve natuurlijk degenen die de kredietcrisis op hun gebrekkige geweten hebben. Is Rutte, die zo dol­graag andermans broekriem aanhaalt, al voor een extra bijdrage aan de broekriem langs geweest bij Rijkman Groenink?

Hardwerkende Nederlander
Dit is namelijk niet het kabinet 'voor Henk en Ingrid'. Dit is niet het kabinet voor de 'gewone hardwerkende Nederlander'. Dit is niet het kabinet voor 'de mensen die het niet cadeau krijgen'. Dat is de grootste leugen die sinds 1945 op het Binnenhof is verkondigd - en daar zijn al heel wat leu­gens verkondigd, ook vóórdat Martin Bosma er stelselmatig de waarheid heeft be­smeurd.

Dit is vooral het kabinet voor de mensen die veel cadeau gekregen hebben, of liever: die zich andermans cadeaus massaal hebben toegeëigend. Dit is het kabinet die een staatssecretaris in haar midden duldt die aan wanbeleid anderhalfmiljoen euro heeft overgehouden, terwijl daardoor wel bijna nagenoeg de hele nationale pers kopje onder is ge­gaan.

Dit is het kabinet van de rechtse elite die zich op het Binnenhof nu wat volks voordoet om in een paar jaar tijd af te kunnen breken wat in decennia maatschappelijk is afgebouwd, door bij monde van nicoti­ne­lobbyist Hans Hillen kritische partijgenoten met een lange staat van dienst als evangeli­sche radicale zwevers weg te zetten.

Kletskoek
Iedereen die nog in de PVV-kletskoek van de linkse elite gelooft, wordt dringend aanbe­volen de Volkskrantbijlage van afgelopen zaterdag ter hand te nemen, over de Top200 van invloedrijkste Nederlanders. Inzake politieke voorkeur blijkt de PvdA ondervertegenwoordigd (om van GroenLinks en SP te zwijgen), en de VVD juist zwaar oververtegenwoordigd. Dat geldt weliswaar ook voor D66, maar dat wil zichzelf nadrukkelijk niet (meer) als links beschou­wen - dus wie ben ik om dat dan wèl te doen.

Sociaal-economisch rechts is binnen deze Top200 in de overgrote meerderheid - geen wonder, want het bedrijfsleven is prominent aanwezig. Die meerder­heid ziet de PVV weliswaar niet zo zitten, maar is met het kabinetsbeleid heel tevreden: de belangen van het bedrijfsle­ven worden goed behartigd, van de bezuinigingen merkt men in de betere kringen straks weinig: "de klappen vallen aan de onderkant" - en daar tekent dus ook Wilders voor, die beweert op te komen voor 'de gewone man'.

Afbraak
Die tevredenheid bij het rechtse establishment is begrijpelijk: de miljo­nairsvillasub­sidie blijft, en dat weegt tegen de afbraak van het cultuurbeleid wel op. Alleen de aankoop van schilderijen wordt daardoor wat duurder, maar daar komen ze wel over­heen. Dat voor veel gewone burgers straks al het kíjken naar een schilderij onbetaalbaar wordt, is niet hun probleem.

Dat geldt ook voor Halbe Zijlstra, de staatssecretaris voor wie alles boven thrillers cultureel te hoog gegrepen is. De machtswellust droop er vanaf, nu hij gerenommeer­de orkesten en musea jaarlijks voor hem kan laten beven. Dat zulke instituties ruim van tevoren moeten kunnen plannen, gaat hem boven de pet. Alles is voor hem slechts een warenmarkt. Aan die neoliberale waan is al eerder het spoor ten gronde gegaan, omdat de NS natuurlijk ook niet in dure treinstellen gaat investeren als ze morgen door de grillen van een minister zomaar hun concessie kunnen verliezen.

Villabezitter

Zijlstra en de zijnen keren zich tegen het automatische subsi­die-infuus voor de kunstsec­tor. Maar zij zwijgen tegelijk over dat veel prijziger subsidie-infuus: dat van de villabezitter. Henk en Ingrid, die als politieman of verpleegster al blij mogen zijn wanneer ze zich een drieka­mer­flatje kunnen veroorloven, hebben daarentegen weinig aan de ongelimiteer­de hypotheekren­teaftrek die door deze coalitie heilig is verklaard.

Die heiligverklaring is wel logisch. Anders kan Rijkman Groenink van zijn dertig miljoen niet rondkomen, Ferry Hoogendijk zijn schilderijtjes niet meer betalen, en Ton Elias evenmin zijn postzegels.

Bewonderenswaardig
Maar misschien heeft dit kabinet nu toch zijn hand overspeeld - met dank aan de Eerste Kamer. Met een bewonderenswaardige vasthou­dendheid heeft de oppositie onder leiding van PvdA-fractievoorzitter Han Nooten zich scherp tegen de BTW-verhoging op cultuur ge­keerd. Rutte heeft al panieke­rig geroe­pen dat de Tweede Kamer geen alternatie­ven heeft weten te vinden, en zo het hele belasting­plan in gevaar komt.

Maar het is niet zo dat de Tweede Kamermeerderheid geen alternatieven kón vinden - ze wílde ze niet vinden. Het is te hopen dat de Eerste Kamer niet voor Ruttes morele chantage - het is dit of de chaos - bezwijkt: dat is, door het va banque-spel van de premier, geheel zíjn probleem. Al tijdens de formatie was hij gewaarschuwd.

Alle wettige blokkade-middelen
Tegen dit kabinet van rechts Nederland, dat geen enkele boodschap heeft aan de andere helft die nu even zonder eigen kabinet zit, dat niet schroomt zijn 76 zetels te gebruiken om zijn afbraakbe­leid door te drukken, zijn alle wettige blokka­de-middelen, dus ook 38 zetels in de Eerste Kamer geoor­loofd - én moreel geboden.

Het is niet de taak van de oppositie om dit kabinet de helpende hand te bieden, integendeel. Zij moet, ook voor de Statenverkiezingen, maar één doel hebben: Throw the rascals out, zoals de Britten zeggen. Zo snel als het kan. Er valt daarna een wereld van beschaving terug te winnen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden