de onderneming

De elektrische scooter is het snelst groeiende deelvervoer in de stad. Felyx wil nu internationaal ‘vliegen’

Beschadigde scooters van Felyx worden opgelapt in de werkplaats in Amsterdam.
 Beeld Sabine van Wechem
Beschadigde scooters van Felyx worden opgelapt in de werkplaats in Amsterdam.Beeld Sabine van Wechem

Via de app felyx kunnen mensen in acht grote steden al gebruik maken van elektrische deelscooters. Het wordt gezien als het medicijn tegen de dichtslibbende stad. Ook in het buitenland neemt de belangstelling toe.

Marieke de Ruiter

Felyx-oprichter Quinten Selhorst (33) komt een paar minuten te laat binnenvallen bij zijn Amsterdamse werkplaats. Er was iets met zijn e-scooter en een ontbrekende regenbeschermer, verontschuldigt hij zich, en dat in combinatie met een flink pak neerslag. Uiteindelijk heeft hij zélf dus maar een felyx gehuurd, via zijn eigen app. Die had namelijk wel een behaaglijke regenhoes.

Het tekent het gemak waarmee de stedeling tegenwoordig op zo’n donkergroene elektrische deelscooter kan stappen. Verspreid over acht grote steden staan inmiddels zeker 3.000 exemplaren die met behulp van een app kunnen worden opgespoord, gereserveerd en ontgrendeld. Ook buiten de landsgrenzen is felyx aan een opmars bezig, in Belgische steden als Brussel wordt al elektrisch gereden.

‘We zijn nu een echt bedrijf, een scale-up’, zegt Selhorst. ‘Met 130 man in dienst.’ En dan te bedenken dat hij en zijn huisgenoot Maarten Poot nog niet zo heel lang geleden, in 2015, samen in een deelauto zaten. Ze waren op weg naar een vriend aan de andere kant van de stad en zaten muurvast in een Amsterdamse verkeersader. Tot hun ergernis werden ze van links en rechts ingehaald door brommers. ‘Waarom’, dachten ze, ‘bestaat er eigenlijk niet een deeloplossing voor scooters?’

Internet afstruinen

De twintigers hadden al langer de ambitie om een eigen bedrijf te beginnen en dit leek ze een mooie uitdaging om de tanden in te zetten. Naast hun baan als consultants struinden ze in de avonduren en weekenden het internet af. En wat bleek: er was toevallig net een elektrische brommer op de markt gekomen waarin de software en hardware van de autodeelindustrie konden worden geïntegreerd.

Er volgde een proces doorspekt met startup-jargon. Zo moesten Selhorst en Poot op zoek naar ‘de gouden driehoek’ om hun software en hardware te verbinden met ‘de cloudbox’ (de servers) en onderwierpen ze hun uitvinding aan de ‘mom-test’. Dat is marktonderzoek volgens de ‘boekjes’. ‘Het gaat ervan uit dat je nooit aan je moeder moet vragen wat ze van je uitvinding vindt, want zij zegt altijd: goed idee. Je moet de straat op gaan en mensen vragen: stel dat je een brommertje kon pakken in plaats van de taxi?’

Potloodschetsen werden zo een heus businessmodel. Al hadden de ‘boekjes’ Selhorst niet voorbereid op de volgende stap: hoe spannend het is om je baan op te zeggen. ‘Iedereen zal altijd zeggen: als je ergens in gelooft, moet je er vol voor gaan, maar het is een hele stap om je comfortabele baan, een comfortabel salaris en een heleboel zekerheid op rood te zetten voor een startup waarvan de kans dat het gaat slagen statistisch gezien minder dan 10 procent is.’

Startkapitaal

Vier vermogende Nederlanders deinsden blijkbaar niet terug voor die statistieken, zij durfden het aan 4 ton risicokapitaal en 7 ton asset financiering in de startup te steken. ‘Als consultants waren we wel gewend te werken met dat soort bedragen, maar het voelt natuurlijk anders als mensen jou een stuk kapitaal toevertrouwen voor iets dat niet bestaat. Dan is 1,4 miljoen een heleboel geld en moet je zorgen dat het gaat vliegen.’

Of rijden in dit geval. En dat deed het: in de zomer van 2017 reden de eerste honderd e-scooters in Amsterdam. Inmiddels is de elektrische deelscooter de snelst groeiende vorm van deelvervoer in Nederland. Ze worden gezien als het medicijn tegen de dichtslibbende stad: wendbaar, stil en volgens Selhorst beter voor het milieu dan een auto. Al is het aantal autogebruikers dat een felyx pakt vooralsnog in de minderheid: 30 procent ten opzichte van 50 tot 70 procent van de gebruikers die anders de fiets of benenwagen zou nemen.

Concurrentie

Het succes van Felyx bleef ook bij andere ondernemers niet onopgemerkt. Na twee jaar alleenheerschappij moet het de markt nu delen met nieuwkomers Check en Go Sharing. Selhorst gaat niet gebukt onder die toegenomen concurrentie. Sterker nog: hij is er blij mee, zegt hij. ‘Vanuit de gemeente Amsterdam zijn bijvoorbeeld maar twee vergunningen verleend: een voor ons en een voor Check. Samen hebben we zevenhonderd brommertjes, daardoor hebben we een betere propositie naar de klant, want die heeft grotere kans een brommer in de buurt te vinden.’

Dat gemeenten als Amsterdam terughoudend zijn in het vergunnen van deelscooters heeft ongetwijfeld te maken met de nog levendige herinnering aan de deelfietsen van Aziatische makelij. Die werden enkele jaren geleden met honderden tegelijk in de markt gepompt en slingerden vervolgens verwaarloosd rond. Overigens zijn stedelingen ook niet onverdeeld enthousiast over de komst van deelscooters in de publieke ruimte. Onder de hashtag #Felyxchallenge worden op Twitter punten uitgedeeld voor foto’s van fout geparkeerde brommers in onder meer bloemenperkjes en op blindengeleidestroken.

Bedrijf: Felyx

Waar: Amsterdam

Sinds: 2017

Aantal werknemers: 130

Jaaromzet 2020: verdubbeld t.o.v. 2019, sinds juni dekken de inkomsten de operationele uitgaven.

Volgens Selhorst komt die kritiek slechts van een handjevol reaguurders en zijn deelscooters vooral slachtoffer van beeldvorming. ‘We zijn een zichtbaar product dus dan is het makkelijk klagen. Als je kijkt naar het aantal overlastmeldingen dat we krijgen, gaat het om 0,007 procent van de parkeeracties.’ Gebruikers die de scooters verkeerd parkeren, worden daarop aangesproken. Na drie overtredingen worden ze volgens Selhorst van de app verwijderd.

Schade en vandalisme

Hetzelfde geldt voor gebruikers die schade rijden. Al is lang niet altijd te achterhalen wie daarvoor verantwoordelijk is, want schade is regelmatig het gevolg van vandalisme. In de Amsterdamse werkplaats waar gehavende scooters worden opgelapt, hebben de monteurs er zo hun eigen benamingen voor. ‘Waterscooters’ zijn de brommers die uit de gracht zijn gevist, ‘bomscooters’ zijn in brand gestoken. Er bestaat nog geen diagnose voor een nieuwe kwaal: die van de scooters waarmee is gegooid, zoals vorige week gebeurde tijdens de avondklok-rellen. Het noopte Felyx ritten naar ‘risicogebieden’ op te schorten.

De financiële gevolgen van dergelijke schades vallen vooralsnog te overzien. ‘De kappen van die brommers zijn van plastic. Dus als je die moet vervangen, kost dat een paar euro, in plaats van een paar honderd, zoals bij een auto.’ Daardoor gaat zo’n scooter jarenlang mee en blijft er van de 30 cent die de felyx-gebruiker per minuut betaalt genoeg over om op de balans meer geld over te houden dan er in het bedrijf gaat.

Selhorst en Poot hebben inmiddels zelfs genoeg bij elkaar om ook Duitsland en Frankrijk te veroveren. Al gooit corona tijdelijk de rem op die expansiedrift. Want dat is ook iets dat Selhorst niet in zijn boekjes las: hoe je je bedrijf door een pandemie loodst. ‘Ik denk dat veel mensen in de toekomst individueel openbaar vervoer zullen verkiezen boven opgepropt zitten in het ov’, zegt Selhorst. ‘Maar dan is het natuurlijk wel belangrijk dát mensen straks weer naar buiten mogen en we niet tot de zomer in lockdown zitten.’

Lees ook

De stem achter Scar, Lolsmurf en de Snorkels buldert als vanouds door onze huiskamers.

Bij de biologische producten van Yoni staan ‘menstruatie’ en ‘vagina’ prominent op de verpakking.

Dit bedrijf organiseert pop-up coronaproof feestjes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden