De eindfase van het beschavingsproces is de doodsdrift

'Democratische denkers zijn het erover eens dat het in een democratie niet genoeg is om onderdaan te zijn,' zegt dierfilosoof Eva Meijer in een inspirerend vraaggesprek met Maarten Keulemans, zaterdag in de Volkskrant.

Kunnen dieren meer zijn dan onderdaan?

De voorbeelden die Meijer geeft - ganzen wegjagen met robotvogels, olifanten wegjagen met tijgergeluiden - lijken op subtiele machtsuitoefening; een dialoog, ook tussen mens en dier, gaat uit van domesticatie. Alleen een cynicus zal de tijger die het bokje verscheurt een dialoog tussen tijger en bokje noemen.

Meijer wijst ons er indirect op dat de zelfdomesticatie, het principe dat de mens zijn eigen huisdier is, ook genaamd beschavingsproces, een eindpunt heeft. Genot, toch een zaak van verscheuren en verscheurd worden, is ingeruild voor het goede.

De eindfase van het beschavingsproces is de doodsdrift. De beschaafde mens concludeert dat leven geen bezigheid is voor beschaafde mensen. Hij houdt het voor gezien.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden