Profiel CIA-directeur

De eerste vrouwelijke CIA-chef is omstreden: ze was betrokken bij martelpraktijken

Gina Haspel is zojuist benoemd tot de nieuwe directeur van de CIA. Haar benoeming is in alle opzichten opmerkelijk, schreven we toen haar nominatie bekend werd.

De nieuwe CIA-chef Gina Haspel. Foto ap

Niet alleen is ze de eerste vrouw op een toppositie in dit mannenbolwerk, haar naam is ook onlosmakelijk verbonden aan een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de Amerikaanse geheime dienst: de omstreden martelpraktijken die onder president George W. Bush zijn gehanteerd in de strijd tegen terreur.

'Black site'

De 61-jarige Haspel, die sinds vorig jaar onderdirecteur was onder Mike Pompeo, runde in 2002 een zogenoemde 'black site' in Thailand waar terreurverdachten na 9/11 werden vastgehouden en gemarteld. De bekende terreurverdachte Abu Zubayadah die nog steeds in Guantánamo Bay op Cuba vastzit, werd daar in 17 dagen tijd 83 keer gewaterboard. Ook verloor hij een oog tijdens zijn detentie. Beelden van de omstreden folterpraktijken in Thailand en in de andere geheime detentielocaties werden in 2005 vernietigd. Haspel werkte inmiddels op het hoofdkantoor van de CIA in Washington maar haar handtekening stond onder het vernietigingsverzoek.

Hoewel Haspel zowel binnen als buiten de CIA wordt geroemd om haar professionaliteit, kennis en loyaliteit, ging menig wenkbrauw dinsdag omhoog na het nieuws over haar voordracht. Verwacht wordt dat de Democraten zich zullen verzetten tegen haar benoeming die eerst nog moet worden goedgekeurd door de Senaat.

Undercoverspion

De omvang van de martelpraktijken van de CIA kwam in 2014 aan het licht na een ontluisterend Senaatsonderzoek. Hierin werden de marteling van Al Qaida-verdachte Abu Zubayadah in detail beschreven en gehekeld als een ernstige schending van mensenrechten. De omstreden ondervragingstechnieken bleken bovendien geen zinnige informatie op te leveren. In 2009 maakte toenmalig president Barack Obama al een einde aan de praktijk.

Haspel kwam in 1985 bij de CIA en werkte als undercoverspion over de hele wereld. Ze werd voor haar toewijding in de strijd tegen internationaal terrorisme beloond met de George Bush (senior) Award en de President Rank Award, de hoogste onderscheiding die een Amerikaanse federale ambtenaar kan krijgen. Bij haar benoeming vorig jaar als onderdirecteur noemde de huidige CIA-directeur Mike Pompeo haar 'een voorbeeldige spionne en een toegewijde patriot'.

Verdoezelen

Mensenrechtenorganisaties en enkele prominente Democraten verzetten zich vorig jaar ook al vergeefs tegen haar benoeming als onderdirecteur. 'Niemand die zich schuldig heeft gemaakt aan de marteling van individuen zou nog een publieke functie mogen innemen, laat staan een instituut leiden', zo zei Raha Wala van Human Rights First dinsdag tegen Amerikaanse media.

De Amerikaanse Civil Liberties Union verwijt Haspel vooral dat zij de martelpraktijken heeft willen verdoezelen. Dit laatste punt zullen ook de Democraten naar verwachting inbrengen tegen haar benoeming.


Waarom moest Tillerson wijken en wie is de nieuwe Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken?

Trump ontslaat BuZa-minister Tillerson zonder met hem te praten
President Trump heeft de zijn minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson ontslagen zonder met hem te praten. Dinsdag maakte Trump op Twitter bekend dat Tillerson wordt opgevolgd door Mike Pompeo, die nu directeur is van de CIA. Het vertrek van Tillerson hing al enige tijd in de lucht, maar toch kwam de aankondiging voor velen als een verrassing.

De gaande man en de komende man
Via een tweet las Rex Tillerson, tot vandaag de minister van Buitenlandse Zaken, dat hij is ontslagen. Ook via Twitter maakte president Trump bekend wie zijn opvolger wordt: Mike Pompeo, die nu directeur is van de CIA.