De eerste tv-producent van Nederland over ideale televisie

Harry de Winter (68) zit veertig jaar in het vak. De eerste tv-producent van Nederland over ideale televisie: zonder Lingo geen Pleidooi.

Beeld Frank Ruiter

Interviewer of tv-producent?

'Met mijn productie-maatschappij IDTV was ik de eerste tv-producent van Nederland. Dit jaar is mijn 40-jarig jubileum - en het werk is nog steeds nooit saai of gestrest. Mijn enige taak is de beste mensen bij elkaar te brengen en talent te spotten, dus ik heb echt het leukste beroep dat er is.

'Interviewen kan ik eigenlijk helemaal niet. Ik ben geen beroepsmatige journalist, ik ken de technieken niet eens. Mijn voormalige eindredacteur van het muziek- en praatprogramma Wintertijd vertelde me eens dat mijn vragen vaak als een soort drietrapsraket in elkaar zaten. Dan stelde ik iemand drie vragen tegelijk, waarop de geïnterviewde natuurlijk nooit tegelijk antwoord kon geven. Wat ik wel kon, was een gelijkwaardig gesprek voeren. En ik had een trucje: muziek. Muziek maakt mensen openhartiger, want muziek raakt je. In een talkshow ga je niet vertellen hoe het met je relatie is. Maar als je net gescheiden bent en je draait muziek van je ex, dan gebeurt dat vanzelf.'

Oss of Amsterdam (1)?

'In Oss ben ik toevallig geboren en in Amsterdam ben ik bewust gaan wonen. Door de rustige omgeving was Oss de ideale plek om op te groeien, maar na de middelbare school wist ik niet hoe snel ik er weg moest komen. Ik woon nu bijna vijftig jaar in Amsterdam en het blijft mijn lievelingsstad. We schepten vroeger ook altijd op over Amsterdam als we in het buitenland waren, want hier kon en mocht alles. Dat is nu allang niet meer zo. Misschien is het de wet van de remmende voorsprong: vroeger kwam iedereen naar Amsterdam voor dat gedoogbeleid ten aanzien van drugs - nu is dat beleid verworden tot een rare polderconstructie, waarbij de voorkant zogenaamd niet weet wat er via de achterdeur binnenkomt.

'Nee, ik denk niet dat Nederland die voorlopersrol ooit terug gaat krijgen. Laatst zag ik een documentaire over Macron: dat elan, de vernieuwing en de jeugd. Dat was Nederland vroeger.'

Buitenbeentje of baasje?

'Ik zorg er altijd voor dat ik in situaties ben waarin ik de baas ben. Dat leidinggevende zit in mij. Dat had ik niet van mijn vader. Die werd baas op een afdeling van zijn bedrijf, maar leverde die functie later weer in omdat het allemaal niet zo hoefde van hem. Mijn moeder was wel redelijk overheersend, misschien heb ik het wel van haar. Mijn vader was meer een zachtaardige, aimabele intellectueel. Mijn broertje leek meer op mijn vader. Binnen het gezin was ik dus wel meer het buitenbeentje. Ik ben met mijn studie gestopt om bij de NCRV te kunnen werken, maar toen werd ik daar ook ontslagen omdat ik een autoriteitsconflict kreeg. Dat vond mijn moeder natuurlijk niet leuk - mijn ouders hadden al zeven jaar studie voor me betaald.

Harry de Winter

1949 Geboren in Oss
1967-1975 Economie aan de Universteit van Amsterdam
1977 productiemaatschappij IDTV (o.a. Lingo, Taxi, Pleidooi)
1994 Nipkowschijf voor dramaserie Pleidooi
1999 Presentator televisieprogramma WinterTijd
1999 Nipkowschijf voor dramaserie Oud Geld
2001 Stichting Een Ander Joods Geluid
2002 Officier in de Orde van Oranje Nassau
2000 Stichting De Initatieven
2004 Productiemaatschappij WinterMedia
2006 40Up - dansfeesten voor 40-plussers
2008 Televisiezender Het Gesprek
2011 Productiemaatschappij Sarphati Media
2015 40Up internet-radiozender
2017 40-jarig jubileum als tv-producent

Beeld Frank Ruiter

Lingo of Pleidooi?

'Als ik echt zou moeten kiezen: Pleidooi. Die dramaserie was gebaseerd op echte rechtszaken met een hoge maatschappelijke relevantie en een goede dosis soap. Het ideale soort televisie dat ik graag maak. 'LETZ' - Leuk En Toch Zinnig - is niet voor niets altijd mijn motto.

'Ja, van Lingo kun je zeggen dat hele generaties daarvan hebben leren spellen en dat het dus óók maatschappelijke relevantie had als educatief programma. Maar dat was nooit mijn bedoeling geweest met Lingo. Ik vond het gewoon een leuk spelletje. Pleidooi was echt bedoeld als een goed drama dat ergens over ging. Als Pleidooi meer budget nodig had, dan betaalden we dat geregeld uit de winst van Lingo, waar ik toen héél veel aan verdiende. Pleidooi was dus niet geworden wat het was als we geen Lingo hadden.'

De Maagdenhuisbezetting van 1969 of van 2015?

'Als oud-Maagdenhuisbezetter kies ik natuurlijk voor de bezetting in 1969. Toen was ik politiek minder onderlegd, mijn strijd tegen de autoriteit was meer intuïtief. Daardoor kreeg ik ook problemen met de autoriteit van die bezettingsleiding. De avond voor de ontruiming hadden we plenair afgesproken dat we ons passief zouden verzetten, maar 's nachts had de bezettingsleiding plots besloten dat ze de deur dichthielden en de deur maar open geramd moest worden. Daar was ik zó kwaad over. Ik zei: goed, dan ga ik er nu uit.

'Ik geloof wel dat beide bezettingen een stempel hebben gedrukt op de Universiteit van Amsterdam. De Maagdenhuisbezetting van 2015 heeft flinke gevolgen gehad voor het toenmalige arrogante bestuur van de UvA. Na 1969 resulteerde de bezetting juist in doorgeslagen democratie. Dan kwam ik bij het vak 'niet-westerse sociologie' of zo en mocht ik na tien colleges - waarvan ik bij vier niet eens was komen opdagen - aan de docent vertellen welk cijfer ik had verdiend. Dat zei ik: nou, een 8- of een 7,5? Kreeg ik uiteindelijk een 7.'

Wat zou u niet meer overdoen? De zender Het Gesprek opricht- en of een advertentie tegen Wilders op de voorpagina van de Volkskrant laten plaatsen?

'Ik was en ben zo verontwaardigd hoe Wilders de kans krijgt om zich zo banaal te uiten over moslims. Ik wist wel dat er in de linkse pers tegen hem werd geageerd, maar dat gebeurde naar mijn mening niet massaal genoeg. Daarom liet ik in 2008 een advertentie in de Volkskrant plaatsen waarin ik waarschuwde voor Wilders. Als hij over joden had gezegd wat hij nu over moslims zegt, dan was hij al lang afgeserveerd als antisemiet en veroordeeld. Want zo werkt het in Nederland: het is een enorm taboe om iets te zeggen over joden, vanwege het oorlogstrauma. Maar deze man gaat gewoon zijn gang. Onbegrijpelijk.

'Ik kon dan wel om een interview vragen en vertellen wat ik er allemaal van vind, maar ik dacht: ik koop wel gewoon advertentieruimte met mijn stichting Een Ander Joods Geluid. Tegenwoordig kun je geen ruimte voor politieke statements meer kopen op de voorpagina, maar toen wel - en ik kreeg nog een fikse korting ook als 'ideële stichting'.'

'Wat daarna gebeurde was vreselijk. Ik heb nooit begrepen waarom zowel rechts als links mij aanviel - ze hebben me echt knock-out geslagen. Ik werd bedreigd en in linkse media aangepakt, het was echt heftig. Maar ik heb er geen spijt van en zou het zo weer doen.

'Het Gesprek zou ik niet overdoen, no way. Ik houd van jongensboeken en dus van avonturen, maar dit ging helemaal mis. We hadden niet genoeg middelen, dus dat was niet slim. Maar het was wel een geweldig avontuur. En wie kan nou zeggen dat hij eigenaar was van een zender?'

Oss of Amsterdam (2)?

'Mijn ouders kwamen allebei uit het westen van het land, maar gingen in Oss wonen omdat mijn vader aan de slag ging bij Organon, waar hij de anticonceptiepil uitvond. Zelf zei hij altijd dat hij alleen had méégewerkt aan die pil - maar toen hij stierf, stuurde het bedrijf een persbericht uit dat de uitvinder van de pil was overleden. Dat was typisch mijn vader: hij wilde het nooit over zichzelf hebben. Mijn ouders waren links en politiek bewust. In het katholieke Oss was ik als jood de lokale heiden; wij joden hadden immers Jezus zogenaamd gekruisigd. Dat kreeg ik ook vaak voor de voeten geworpen. 'Jullie hebben Jezus gekruisigd!', riepen eens vijf boze jongens die om me heen gingen staan toen ik scoorde tijdens een spelletje voetbal. Ik zie het nog voor me. Als jongetje van 5 jaar rende ik huilend naar mijn moeder, die daarop resoluut zei: ga maar terug en zeg maar dat Jezus ook een jood was. 'Da's nie woar!', riepen ze.'

Weldoener of zakenman?

'Ik heb een stichting die De Initiatieven heet, waarmee ik geld doneer aan projecten die ik een warm hart toedraag. Dat varieert van de noodlijdende vredesbeweging in Israel tot giften aan jonge mediatalenten. Voor die talenten heb ik onlangs een speciale beurs in het leven geroepen. Want als je in dit vak geen cv hebt, dan kom je zelden aan de bak. Met deze beurs stel ik 10 duizend euro beschikbaar voor een jong talent dat iets wil beginnen. Een trailer maken bijvoorbeeld, of research doen - in ieder geval iets waardoor zijn pitch verkoopbaar is aan omroepen of op internet.

'In de afgelopen jaren heb ik tonnen weggegeven aan goede ideeën. Tienduizend euro hier, tweeduizend euro daar. Maar dat waren allemaal anonieme giften, dus ik kan je helaas geen voorbeelden geven. En ik wil ook niet zeggen dat er mensen zijn die hun succes aan mij te danken hebben. Anders had ik het wel het Harry de Winter Foundation genoemd. Als ik al een mecenas ben, dan ben ik een mecenasje.

'Ik ben overigens ook geen zakenman, maar een programmamaker die het geluk heeft gehad om op het juiste moment op de juiste plaats te zijn met de juiste mensen om mij heen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden