De eerste atoombom, de eerste tongzoen

In 1935 had de Hongaarse journalist Laszlo Biró het helemaal gehad met zijn vulpen. Steeds maar bijvullen, altijd maar lekken....

Ik had dat allemaal ook niet geweten als Bindervoet aan zijn hoogstpersoonlijke canon van de twintigste eeuw geen registers had toegevoegd. Die werken niet alleen verhelderend maar ook aanstekelijk. De lezer gaat hinkelen tussen verzen en trefwoorden, en ontdekt zodoende in het gedicht ‘Twee broers’ niet alleen de Biró’s, maar ook de tweeling Elvis Aaron en Jesse Garon Presley, geboren in 1935. Bindervoet: ‘Een hoofd van rozen krijgt de ene broer/ En geniale heupen, zelfgewiegd.’

Voor altijd voor het eerst is één groot poëtisch cryptogram van bijzondere gebeurtenissen tussen 1900 en 2000, van de atoombom tot de eerste tongzoen. De eeuw opent met ‘de snor’ (Nietzsche) die in augustus 1900 in Weimar overlijdt, en de eerste zaklantaarn die in dezelfde maand in Londen verkocht wordt. Zulke combinaties zijn de basis van de meeste verzen. Bindervoet past ze toe op voorspraak van Marcel Proust, die meende dat de samenhang van zulke verschillen de weg naar de waarheid is. In 1928 ontdekt Alexander Fleming het principe van de penicilline, en dat is net iets te laat voor Paul van Ostayen die in dat jaar sterft aan tuberculose. Elk sonnet, zegt de dichter, is ‘een raam, met uitzicht op een wereld vol concrete zaken of personen’. Tegelijk is het een bouwpakket, compleet met een ‘Gebruiksaanwijzing’. Om zelf te (re)construeren wat je door dat raam precies kunt zien.Ed Schilders

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden