De eenzame strijd van een linkse voetballer

Als er, zoals nu, wordt gedebatteerd over een sportevenement in een land dat niet helemaal deugt en wat we eventueel zouden kunnen doen om de machthebbers daar op andere gedachten te brengen, moet het altijd even gaan over Oeki Hoekema - en niet vanwege zijn naam.

Niet dat er op die naam iets aan te merken is. De naam is geweldig, helemaal als je weet dat hij eigenlijk Uilke Piebe Hoekema heet. Volkomen terecht betoonden Meindert Talma & De Rode Kaarten de Fries in 2012 eer in een prachtlied:

Maar de mooiste

Nederlandse voetbalnaam

blijft toch die van Oeki

Oeki Hoekema

Oeki Hoekema is veel meer dan een naam. Hij is ook een talentvolle voetballer van Go Ahead, PSV en FC Den Haag die het Nederlandse elftal haalde - één keer, maar toch. Maar vooral is hij de man die in 1978 geschiedenis schreef door zich als enige voetballer openlijk te scharen achter de 'Aktie Argentinië'.

Links Nederland wilde onder aanvoering van Bram & Freek laten zien dat Argentinië geen vrolijk voetballand was, maar een martelkamer, waar het bloed van de palen droop. Hoekema sloot zich aan bij de actievoerders en startte een handtekeningenactie tegen de deelname van Nederland aan het WK.

Niet één voetballer was bereid te tekenen. Hoekema stond alleen. Willem van Hanegem beschimpte hem in zijn column Krompraat in De Telegraaf: 'Argentinië zit er voor Oeki helaas niet in. Dan maar naar Texel en met zijn rooie kop op de hoek gaan staan knipperen. De opbrengst moet natuurlijk ook naar Argentinië.'

Hoekema wees op de naam van de column en zei dat daarmee het stukje voldoende was gekwalificeerd, een superieure reactie van een moedig man. Op sportgeschiedenis.nl werd de kwestie vorige maand nog eens uit de doeken gedaan. Hoekema had in zijn contract laten opnemen dat hij niet tegen clubs uit rechtse of linkse dictaturen hoefde te spelen.

'De enige voetballer in dit land, die nog wel eens over andere zaken nadenkt dan harde guldens en groene duizendjes', schreef de Leeuwarder Courant goedkeurend. Zelfs Jan Mulder was nog niet ontwaakt.

Ik stelde me achter Bram & Freek op, maar tegelijkertijd was ik blij dat ze met hun boycotactie geen schijn van kans hadden. Ik verheugde me enorm op het WK, hoewel Cruijff te beroerd was om mee te doen en ik geen enkel vertrouwen had in Oranje.

Laatst vond ik Het Lederen Monster terug, een 'Historische Eenmalige Uitgave' ter gelegenheid van de Aktie Argentinië. Je kunt zeggen wat je wilt, maar die lui hadden tenminste ergens een mening over en toonden een mate van betrokkenheid die tegenwoordig nog maar zelden voorkomt.

Andere tijden, jazeker. In een advertentie in Het Lederen Monster herinnert Voetbal International eraan dat het zich vóór een boycot van het WK heeft uitgesproken. VI! Kom daar tegenwoordig maar eens om.

Toen Oeki Hoekema in 1978 werd gevraagd of hij bereid was deel uit te maken van de WK-selectie, zei hij ja. Hij voegde eraan toe dat hij van de gelegenheid gebruik zou maken om ter plekke actie te voeren. Hij wel.

Op olympische sporters is de afgelopen weken druk uitgeoefend om hun stem te verheffen en stelling te nemen tegen de Russische mensenrechtensituatie. Max Pam deed dat in zijn column. Een lezer schreef dat het belangrijkste mensenrecht waar schaatsers zich druk om maken, het recht is de sponsornaam overal en altijd groot te dragen.

Dat is oneerlijk. Dat ze hun mond houden, wil niet zeggen dat ze gevoelloos zijn en alleen aan zichzelf denken. Als sporters ervoor kiezen om alleen maar te sporten, is dat hun volste recht. Rusland 2014 is ook Argentinië 1978 niet.

Oeki Hoekema werd na zijn voetballoopbaan importeur van houten woningen en koelkasten. Ook had hij een snackbar. Zijn rode haar heeft hij grotendeels verloren, maar links is hij gelukkig nog steeds.

Paul Onkenhout is redacteur van de Volkskrant.

Reageren?

twaalfdeman@volkskrant.nl

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden