De echte tijdbom in Iran

In Iran is een vooraanstaande atoomgeleerde opgeblazen. Mocht het Westen daarachter zitten, dan brengt dat de westerse geloof­waar­digheid als hoeder van de internationale moraal op lange termijn een slag toe en ondermijnt haat positie.

Thomas von der Dunk

Hoe onverbeterlijk kan men zijn? Nog maar amper heeft de commis­sie-Davids Balkenende een ongekend pak slaag gegeven, of Alfred Pijpers grijpt de aantekening van het commissielid-Van Walsum inzake de niet volstrekte onschendbaar­heid van het volkenrecht aan om te verkondi­gen dat 'Davids geen leidraad kan zijn voor Iran'.

Nucleaire plannen
Daarbij gaat het hem om mogelijke nucleaire plannen ginds, die ons zouden nopen om de blinde volgzaamheid, door De Hoop Scheffer jegens Washington inzake Irak betoond, ook inzake Iran te herhalen.

Drie essentiële opmerkingen zijn hier op hun plaats.

1. Een land dat de eigen regeringszetel als 'hoofdstad van het internatio­naal recht' promoot kan niet herhaaldelijk een schending daarvan bepleiten, zodra dat recht de realisering van bepaalde politieke doeleinden even in de weg staat. Dat komt, zacht gezegd, de internationale geloofwaardigheid van Nederland in andere landen dan de Verenigde Staten niet ten goede, en die is toch al niet zo groot. Men zal moeten kiezen: de VN prioriteit geven of achter Washington aan van oorlog naar oorlog hoppen. Maar dan moet wel het Haagse Vredespa­leis dicht.

2. Alleen zelfverdediging of voorkoming van genocide kan militair ingrijpen rechtvaardigen. Van het laatste is hier geen sprake, en ook valt Iran niet Europa aan. En 'preventieve oorlogen' vormen meestal de door­zichtige dek­mantel voor expansiezucht van dictatoren.

3. Het recht op vreedzame kernenergie van elk land staat buiten kijf, en Teheran ontkent zelf kernwapens te ontwikkelen. Nu hoeven wij dat zeker niet bij voorbaat te geloven, maar tegenover het woord van Iran staat hoofdzakelijk dat van Amerika en Israël. Bepaald geen betrouwbare bron - zoals juist Irak ons leert.

Verdraaien
Wat dat betreft verdraait Pijpers, net zoals vele mede-interventionisten, de feiten als hij stelt dat het een makke­lij­ke wijsheid achteraf is om Balke­nen­de te verwij­ten dat Saddam Hoessein niet over massavernietigingswa­pens beschikte. Dat is niet de clou: ons werd door Bush en Blair niet voorgehou­den dat er zich in Bagdad misschien zulke wapens zouden bevinden - nee: ons werd middels een fraaie en nadien als leugenachtig ontmaskerde powerpoint-presentatie van Powell verteld dat dat absoluut zeker en bewe­zen was, waarmee iedereen die daaraan nog twijfelde als spreekbuis van Saddam werd gedemoniseerd.

Wel, we weten dus wat Amerikaanse informatie waard kan zijn - zeker als zij voor een duidelijk politiek doel is gefabriceerd. Bush wilde Saddam Hoessein weg hebben, en creëerde daartoe zijn 'bewijs'. Dat Amerika en Israël van de Iraanse theocraten afwillen - daarover laten zij evenmin twijfel bestaan als die Iraanse theocraten over hun hekel jegens Israël.

Bommetje
En zoals Teheran Hamas en Hezbollah steunt, zo heeft Jeruzalem her en der al eens een bommetje laten vallen om buurlanden te beletten om net als Israël zelf een atoom­bom te produceren, en heeft Washing­ton indertijd de sjah aan de macht geholpen. En riep Bush met zijn 'As van het Kwaad' niet openlijk op tot de val van het Iraanse regime? Als zodanig geen onsympathiek doel, alleen: van interventie zijn zij geen van drieën afkerig, de infor­ma­tie­voorzie­ning staat ten dienste daarvan, dus wat dat betreft zijn alle betrokkenen aan elkaar gewaagd.

Intussen is in Iran zelf een andere bom afgegaan: een atoomgeleerde is ontploft. Teheran wijst naar de Grote en Kleine Satan, en die reageren verontwaardigd: hoe komt U erbij dat wij zoiets zouden kunnen doen! Wel, zulk verweer lijkt mij evident ridicuul. Israël ruimt voortdurend Hamas-leiders uit de weg, en ook Amerika was in het verleden van een politieke moord niet vies.

En als je openlijk verklaart dat het noodzakelijk kan zijn om een duizenden doden kostende militaire aanval op Iran te lanceren om de ontwik­ke­ling van een atoombom te voorkomen, is het hypocriet om boos te ontkennen dat een enkele gerichte moord, als die hetzelfde effect zou sorteren, ook tot de mogelijkheden behoort.

Hamvraag
Daarmee staat uiteraard niet vast dat dit ook daadwerkelijk zo is gebeurd. Even­goed is denkbaar dat het regime in Teheran zelf een mogelijke opposant uit de weg heeft geruimd. De hamvraag is hier niet een van fatsoen of onfatsoen, maar: cui bono?

Alleen: als straks mocht blijken dat inderdaad de CIA of de Mossad om de genoemde reden achter de moord zat, dan brengt een dergelijke wilde actie, die misschien op korte termijn resultaat afwerpt, de westerse geloof­waar­digheid als hoeder van de internationale moraal op lange termijn nog een verdere slag toe, waarmee de wester­se positie binnen de toch al kantelende mondiale verhou­dingen verder wordt onder­mijnd. En dat is, anders dan die vooreerst nog virtuele atoombom, de tijdbom die in Iran werkelijk voor ons tikt.

null Beeld
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden