De echte fan wil wel betalen

Niets zo makkelijk als online je ticket voor een concert bestellen. Maar doorverkopers wier sites er even gelikt uitzien als de officiële, drijven de prijzen op....

Het is rustig zaterdagmorgen om half tien bij het postkantoor aan het Amsterdamse Waterlooplein. Een tiental mensen heeft zich voor de deur geposteerd. Over een half uur gaan de loketten open voor de kaartverkoop van het concert van Madonna, 2 september in de Amsterdam Arena, maar van topdrukte is allerminst sprake.

Even verderop in de Utrechtsestraat bevinden zich eveneens twee verkooppunten van Ticket Service Nederland, dat voor concertorganisator Mojo Concerts de kaartverkoop doet. Bij deze winkels, platenzaken Concerto en Get Records, is het al evenmin dringen geblazen.

Als de baliemedewerker van Concerto zich exact om tien uur heeft ingelogd bij Ticket Service kunnen de eerste kaartjes worden uitgeprint. In een half uur tijd melden zich zo’n tien klanten voor kaartjes, de meesten gaan voor het maximale aantal van zes per persoon, en dat levert geen enkel probleem op. Om vijf over tien zijn alleen de duurste Premium kaarten voor Madonna’s Sticky & Sweet tour uitverkocht (108 euro, 4,05 euro aan servicekosten), alle ander kaarten, in prijs variërend van 59 tot 98 euro, zijn nog volop beschikbaar en zullen dat de eerste dagen ook blijven.

Een stel dat tegen elven informeert naar beschikbaarheid van kaartjes toont zich verbaasd dat het concert nog niet is uitverkocht. ‘Zie je wel Madonna is echt niet meer zo populair’, zegt de een tegen de ander.

Dat is inderdaad de indruk die je krijgt wanneer je de matige belangstelling voor Madonna kaartjes in de Amsterdamse Utrechtsestraat als graadmeter neemt. Of Madonna is echt niet populair meer, of haar fans zijn massaal achter de computer gedoken om hun kaartjes online te bestellen.

Beide, zo blijkt. Maandagochtend was de show nog niet uitverkocht, maar van de 48 duizend tickets waren er nog maar tienduizend over, en aan het eind van de dag bleken er weer duizend verkocht. ‘Daar ben ik heel tevreden over hoor’, zegt woordvoerder Marjanne Manders van Mojo. Sterker nog, het is een situatie die ze in Delft zeer wenselijk vinden. Want een niet onmiddellijk uitverkocht concert is minder aantrekkelijk voor de zwarte markt. Nu iedereen nog kaartjes kan kopen, en de meeste rangen nog beschikbaar zijn, blijven de zwarthandelaren met hun kaarten zitten.

En die zwarthandelaren vormen grote kwelgeesten voor Mojo. Dergelijke handel is weliswaar van alle tijden, maar tegenwoordig is die zo geprofessionaliseerd dat consumenten vaak het verschil niet zien tussen een officiële ticketaanbieder en ‘secondary ticketing’-bedrijven, zoals ze in vakjargon heten.

De paradox is dat hoewel Mojo graag ziet dat meer mensen hun kaarten online bestellen, het juist internet is waar deze bedrijven floreren. Waren het vroeger wat ongure types die voor de deuren van Paradiso en Ahoy met kaartjes wapperden, tegenwoordig kun je terecht op sites met namen als tickets4u, ticketforsale, rang1tickets, seatwave en viagogo. Hun websites ogen allemaal net zo professioneel als die van Mojo zelf (Mojo.nl en sinds september vorig jaar Livenation.nl).

Sterker nog: wie zaterdagochtend om tien uur op Google ‘Madonna’ en ‘concertkaartjes’ intikte, zag niet bovenaan de naam van Mojo of Livenation staan.

Manders: ‘We zetten zelfs betaalde campagnes in bij Google omhoog te komen, maar het is een kwestie van bieden. Bovendien is onze Live Nation-site nog nieuw, en dan kom je bij Google automatisch laag in de ranking.’

Vervelend dus voor de onoplettende klant die veel te veel betaalt voor een kaartje, dat in sommige gevallen ook nog vals blijkt te zijn.

Maar hoe komen al die bureautjes eigenlijk aan hun kaarten?

Volgens Manders vooral door gewoon mensen in de rij te zetten en die het maximaal aantal toegestane kaarten te laten kopen. Sporen van de zogeheten ‘robot’, een softwarepakket dat het mogelijk maakt om talloze ticketaanvragen tegelijk te doen, die van steeds andere email-adressen lijken te komen, zijn in Nederland voor zover Mojo dat kan overzien, weinig te vinden.

Ticket Service Nederland, dochter van internationaal marktleider Ticketmaster en al dertien jaar het bedrijf dat voor Mojo de kaartverkoop doet, heeft het antwoord ook niet.

Directeur Peter van Ruijven: ‘Wij zijn al jaren bezig het zwarthandelaren zo moeilijk mogelijk te maken. Wanneer iemand drie keer van hetzelfde adres voor hetzelfde concert kaarten bestelt, wordt hij uit het systeem gegooid en komt hij op de zwarte lijst. Ook hebben we al een enkele keer verkooppunten van hun taak ontheven omdat we zagen dat er voor een evenement buitenproportioneel veel kaarten werden verkocht.’

Misschien dat de politiek de helpende hand kan bieden. Gisteren is er een door de SP en het CDA opgesteld wetsvoorstel naar de Raad van State gegaan, waarin zwarthandel van kaarten voor evenementen uit de culturele- en sportsector strafbaar wordt gesteld.

Arda Gerkens (SP): ‘In dit voorstel, dat dankzij de toegezegde steun van D66 en Groen Links kan rekenen op een krappe kamermeerderheid, staat dat het met winst doorverkopen van kaartjes strafbaar is. Doe je dat toch, dan word je beboet.’

Wanneer het voorstel door de Raad van State en na de zomer door het parlement zal worden goedgekeurd, kan iemand die meer heeft betaald voor zijn kaartje dan er op gedrukt staat, en die dit kan aantonen met een factuur, via de Consumentenautoriteit zijn verhaal halen.

Dat klinkt bijna te mooi om waar te zijn. Bovendien hebben inmiddels zowel concertorganisatoren als artiesten toenadering gezocht tot de ‘secondary ticketing’ sector. Onder het motto ‘if you can’t beat them join them.’

Mojo heeft zijn eigen Ticket Trade, dat klanten wanneer ze verhinderd zijn in staat stelt hun kaartje te verkopen, ondergebracht bij de Britse host Viagogo. Manders: ‘Het moet voorkomen dat mensen bij verhindering hun kaarten via sites als eBay gaan verkopen, Viagogo is een fan-to-fan site. Klanten kunnen zelf bepalen of ze hun kaartje tegen kostprijs dan wel voor de hoogste bieder aanbieden.’ Dat laatste zal lastig worden wanneer het wetsvoorstel van Gerkens het haalt.

Bovendien blijken nu ook artiesten zelf niet vies van handel via de officieuze kanalen. Zo heeft Madonna een deel van haar beste (lees duurste) kaarten ook bij Viagogo in de verkoop gedaan. Manders: ‘Zij is de eerste die dat gedaan heeft. Mojo werd gewoon gezegd een bepaald aantal van de duurste tickets aan Viagogo te sturen.’

Het precieze aantal mag Manders niet geven, maar het zijn er eerder honderden dan duizenden.

Wie zaterdagochtend op de site van Viagogo, dat zich presenteert als ‘Official Secondary Ticketing Exchange’ (wat hetzelfde betekent als ‘legale zwarthandelaar’) kaarten op de eretribune wilde kopen, moest daarvoor 292 euro betalen, dinsdagochtend was de prijs voor een kaartje op rij 1 in vak 120 al gedaald naar 249 euro.

Maar bij een snel uitverkochte show was dat vast anders geweest. Manders sluit ook niet uit dat de wens van Madonna om met Viagogo in zee te gaan, juist is ingegeven door het verlangen inzicht te krijgen in haar eigen marktwaarde.

Mojo heeft zich volgens Manders altijd tot doel gesteld om aan de ene kant concerten betaalbaar te houden voor het publiek, terwijl aan de andere kant de artiest een zo goed mogelijke prijs moest worden betaald. Waar die grenzen liggen, is moeilijk vast te stellen, maar juist door de zwarthandel komt daar een steeds beter inzicht in.

Wanneer Madonna bijvoorbeeld had gezien dat haar duurste tickets op Viagogo in een paar minuten op waren, dan zou ze een volgende keer kunnen eisen dat Mojo geen 108 maar 308 euro voor die kaartjes vraagt.

De laatste jaren zijn concertkaartjes mede zo duur geworden omdat artiesten weten dat hun fans het er voor over hebben. Bovendien kijken ze ook goed naar elkaar. Vraagt Neil Young 150 euro, dan zal Tom Waits daar tien euro onder gaan zitten, zoals Bruce Springsteen net iets goedkoper wil zijn dan Madonna. Goed voor de reputatie van Young en Waits, die altijd kunnen bogen op het feit dat ze niet de duurste zijn, maar uiteindelijk zijn de prijzen wel verdubbeld ten opzichte van een paar jaar geleden.

Waar de grens ligt, is niet te voorspellen, stelt Manders. Misschien is er in het verleden wel te veel gedacht vanuit de klant die zo goedkoop mogelijk een kaartje wilde. Terwijl steeds meer blijkt dat er een grote groep concertgangers is die ongeacht de prijs gewoon de allerbeste kaarten wil. Niet alleen voor de grote stadionacts, maar ook voor een band als De Dijk. Hun publiek is niet zo fanatiek dat ze precies weten wanneer de kaartverkoop begint, zegt Arlette de Jong, van het Utrechtse Tivoli. ‘In de week dat het optreden plaats vindt, komen ze er pas achter dat De Dijk bij ons speelt en dan is het uitverkocht. Vreemd genoeg blijkt dan 80 euro voor een kaartje op internet geen probleem.’

In de VS heeft Ticketmaster al via veilingen de beste plaatsen voor bijvoorbeeld Celine Dion per opbod verkocht. In Nederland heeft Mojo die ervaring nog niet, maar wanneer de artiest dat wil, dan zal die mogelijkheid worden onderzocht.

Verkooptechnisch levert dit volgens Peter van Ruijven van Ticket Service Nederland geen problemen op. ‘Onlangs zag ik in de VS hoe ver ze al zijn. Wie een kaartje koopt, krijgt er bijvoorbeeld gratis muziek van iTunes bij geleverd. Bovendien weten bedrijven als Ticketmaster door koppelingen aan community sites als MySpace ook precies waar hun klanten zitten en vooral welke smaak ze hebben.’

Mojo Concerts heeft ook bestanden van bezoekers van hun site, maar de online-kopers zitten (nog) in het bestand van Ticket Service Nederland, waaraan Mojo tot 1 januari 2009 verbonden blijft.

Daarna zal Mojo, op instigatie van de moedermaatschappij Live Nation in zee gaan met het Duitse bedrijf CTS Eventim.

Hoewel er de afgelopen dertien jaar naar volle tevredenheid is samengewerkt, biedt de nieuwe samenwerking volop mogelijkheden, waarover nu wordt onderhandeld. Ook de volgens veel klanten te hoge service-kosten zijn vergaderpunt. ‘Het moet toch mogelijk zijn om voor internet-bestellingen lagere kosten in rekening te brengen, zeker wanneer de klant de kaartjes zelf uitprint.’

In de nabije toekomst zal er kortom veel veranderen, zowel aan de aanbodzijde als aan de vraagzijde van de ticketing. Madonna heeft in elk geval geluk dat het wetsvoorstel van Gerkens nog niet verstuurd is. Als alles verloopt zoals Gerkens het graag ziet, zal binnenkort Viagogo onwettig blijken te handelen, en is Madonna mede schuldig aan het plegen van strafbare feiten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden