Nieuws KLM

De duty free-trolley in gangpad heeft bij KLM zijn langste tijd gehad

Het laatste restje romantiek dat resteert uit het gouden tijdperk van de luchtvaart dreigt te verdwijnen. KLM staat op het punt om de verkoop van belastingvrije artikelen aan boord van haar vliegtuigen te staken. De inkomsten wegen steeds minder op tegen de kosten. De trolleys met parfum, horloges en whiskey maken een vliegtuig zwaarder en vergen dus extra brandstof.

Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Bij de presentatie in Parijs van de halfjaarcijfers van Air France-KLM bevestigde topman Pieter Elbers tegenover de Volkskrant dat de duty free-handel op het hakblok ligt. ‘Maar we hebben nog niets besloten.’ Volgens Elbers concurreert KLM in zijn rol als uitbater van de kleinste winkeltjes van Nederland met het internet. ‘Net als iedere andere retailer hebben ook wij last van de concurrentie door webwinkels als Amazon.com. Al zijn wij natuurlijk minder afhankelijk van die inkomsten dan de ondernemer in de winkelstraat.’

Nog stevigere concurrentie komt van de duty free-winkels op de luchthavens. Dat was voor United Airlines, mondiaal de nummer drie, vorig jaar reden om de verkoop te staken. ‘Ze kunnen veel meer artikelen in hun assortiment opnemen dan wij’, liet het Amerikaanse bedrijf in een memo aan zijn werknemers weten.

Dalende verkoop

Uit internationaal onderzoek blijkt dat gemiddeld nog maar een op de tien passagiers een aankoop doet op 12 kilometer hoogte. Dat zijn tien tot twaalf transacties op middellange vluchten, dertig tot veertig op intercontinentale reizen. Die aankopen behelzen lang niet allemaal 18-karaats gouden ringen ingelegd met diamanten (met 569 euro het duurste product uit het assortiment van KLM).

Wereldwijd daalt de verkoop van belastingvrije artikelen aan boord al jaren. Het onderzoeksbureau M1ndset raamde de omzet in 2016 wereldwijd op 2,7 miljard dollar (2,37 miljard euro), bijna 7 procent minder dan het jaar daarvoor. De volledige omzet van de luchtvaartmaatschappijen stijgt dit jaar naar 824 miljard dollar. ‘We verdienen eraan’, zegt Elbers, ‘maar het gaat om enkele tientallen miljoenen, geen honderden.’ Wat KLM en concurrenten voor marge maken op belastingvrije artikelen is niet bekend. De winstmarges van gewone winkeliers variëren van 5 en 10 procent.

Minder zwaar

Door de trolleys af te schaffen weegt een vliegtuig enkele tientallen kilogrammen minder en is er minder brandstof nodig. Het afgelopen jaar rekenden luchtvaartmaatschappijen gemiddeld 40 procent meer af voor een tank kerosine. De brandstofkosten bepalen eenderde van de prijs van een vliegticket.

Elbers zegt dat er ook wordt gekeken naar andere vormen van duty free. Zo’n alternatief is sinds zeven jaar te vinden bij Korean Air. Dat heeft de winkelwagentjes ingeruild voor een vaste sky shop in zijn Airbus A380, ’s werelds grootste passagiersvliegtuig. De vitrines kunnen zelfs worden voorzien van videoschermen met promotiefilmpjes.

Winkeltje

Om ruimte te maken heeft Korean Air dertien stoelen verwijderd uit zijn A380, die gewoonlijk rond de 400 plaatsen telt. Het winkeltje in de wolken weegt stukken minder dan het totaalgewicht van de stoelen én dertien passagiers. De Koreanen denken dat de verkoop en de reductie van het gewicht van het vliegtuig het verlies van dertien betalende reizigers ruimschoots compenseren.

We vliegen steeds vaker goedkoop, en dat is niet zonder gevolgen

In negen Europese landen zal vermoedelijk de helft van alle vliegtuigstoelen in 2027 door een prijsstunter als EasyJey, Ryanair of Norwegian worden gekocht. Die onstuimige groei betekent niet alleen meer concurrentie voor de gevestigde luchtvaartmaatschappijen in Europa als British Airways, Lufthansa en Air France-KLM. Het grotere aanbod aan goedkope tickets betekent ook dat vliegen voor steeds meer vakantiegangers is weggelegd, zeker omdat de prijsstunters met een race naar de bodem bezig zijn. Met prijzen van enkele tientjes voor bestemmingen als Rome en Barcelona verliezen auto en trein de slag om de reiziger. Maar ook het milieu verliest, omdat vliegen een belangrijke bron is van de uitstoot van broeikasgassen.

Het werkpaard, het luxepaard en de pakezel: hoe drie toestellen de luchtvaart explosief deden groeien

De luchtvaart vervoert dit jaar 4,4 miljard reizigers. Toch konden we kort geleden zo’n ticket inclusief bubbels en wifi niet betalen. Hoe heeft het luchtreizen zo snel kunnen groeien? Het antwoord in drie toestellen.

Welkom aan boord! Drankje? Dokken. En nee, u krijgt er geen zakje pinda’s bij

Het is de snelstgroeiende tak van de luchtvaart: die van de budgetmaatschappijen. Ze beloven je voor zes tientjes naar New York te vliegen. Hoe doen die prijsvechters dat?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.