De dunne bleke hertog meldt zich weer

Na tien jaar komt David Bowie (66) met een nieuwe plaat. In maart is in Londen een tentoonstelling over zijn carrière.

Zelfs biograaf Paul Trynka zei in 2011 nog dat David Bowie 'waarschijnlijk' met pensioen was en dat het een 'wonder' zou zijn wanneer hij ooit nog nieuwe muziek zou maken.


Dat klonk geloofwaardig, toen: Bowie kreeg in 2004 een hartaanval, onderging operaties en had gewrichtsklachten. Hij liet zich na 2004 nauwelijks nog in het openbaar zien. De schaarse foto's lieten een magere, bleke en krakkemikkige man zien.


Gisteren, op zijn 66ste verjaardag, slingerde Bowie totaal onaangekondigd een nieuwe single het internet op, compleet met videoclip: Where Are We Now?


Het blijkt een voorproefje van het nieuwe studioalbum The Next Day, Bowies eerste in tien jaar (en 24ste sinds 1967). Het verschijnt op 11 maart in Europa, pal voor de opening (op 23 maart) van de in september aangekondigde David Bowie-tentoonstelling David Bowie is in het Londense Victoria and Albert Museum (V&A).


Vorig jaar berichtten Britse kranten dat Bowie zelf co-curator van de expositie zou zijn, waarop hij liet weten dat hij er niets mee van doen had en er niemand over had gesproken.


Curator is Bowie inderdaad niet, maar hij liet V&A wel ruim 300 objecten uit zijn archief selecteren: handgeschreven songteksten, niet eerder gepubliceerde foto's, decorstukken en kostuums van Bowie-personages als Ziggy Stardust en The Thin White Duke.


Meer nog dan het nieuwe liedje intrigeert op voorhand de hoes van The Next Day: het is de hoes van het klassieke album Heroes (1977), maar de albumtitel is doorgehaald, terwijl Bowies gezicht wordt bedekt door een wit vierkant met de titel The Next Day.


Heroes is het middelste van drie klassieke albums (Low en Lodger completeren de 'Berlijn-trilogie') die Bowie tussen 1976 en 1979 maakte met Brian Eno, met de Berlijnse wijk Schöneberg als uitvalsbasis. Het drieluik geldt als een hoogtepunt in Bowies oeuvre. Ook Where Are We Now? en de videoclip verwijzen naar Bowies Berlijnse jaren.


David Bowie (echte naam: David Robert Jones) staat bekend als een muzikale kameleon die zich in zijn ruim 45-jarige loopbaan met talloze genres bezighield: hippe beat, glamrock, ambient, avantgarde, folk, 'plastic soul', harde rock, mainstream pop, zelfs jungle.


Ruim 130 miljoen albums verkocht Bowie, die in de jaren zeventig zijn artistieke hoogtijdagen beleefde en in de jaren tachtig zijn commerciële, met Let's Dance en samenwerkingen met Queen (Under Pressure) en Mick Jagger (Dancing In The Street), die ook in Nederland nummer één werden. Zijn laatste concert in Nederland was op 11 juni 2004 in een niet uitverkochte Amsterdam Arena.


David Bowie: The Next Day. Verschijnt 11 maart via Sony.


'David Bowie is': Victoria and Albert Museum, Londen.


23/3 t/m 28/7.


vam.ac.uk.


Hoe klinkt de nieuwe Bowie?

Berlijn, 35 jaar geleden: Potsdamer Platz, de Dschungel-club, Nürnberger Strasse, het KaDeWe-warenhuis. In de kalme, reflectieve ballad Where Are We Now? somt David Bowie ze op, haast prevelend, liefdevol, een beetje droevig ook.


Zijn stem is die van een oude man, producer Tony Visconti doet geen poging dat te verbloemen, zoals regisseur en kunstenaar Tony Oursler Bowie ook als oude man laat zien in de videoclip: het gezicht, 'geplakt' op de romp van een wollen poppetje, is doorgroefd en grijzig van kleur. Bowie op een bankje. Wie zou trouwens die vrouw zijn, die naast hem zit?


Bowie, ooit zo futuristisch dat het haast muzikale science fiction werd, zingt hier over vroeger als een oude crooner; 'A man lost in time (...) walking the dead.'


Nostalgie. Bowies eigen My Way. Dat hadden we nog niet gehad in een oeuvre waarin we verder bijna alles al wél hadden gehad.


Meezingbaar is het liedje niet; ijzersterk van compositie evenmin. Toch raakt het je, omdat het zo zacht en simpel is, zo melancholiek en fragiel. Het doet wat weinig beroemde Bowie-songs probeerden: ontroeren. Zo doet Bowie tóch weer iets nieuws.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden