De draaglijke Mulisch

Harry Mulisch staat bekend als een arrogante, ijdele man met een licht dédain voor vrouwen. Opvallend genoeg spelen die eigenschappen geen rol van betekenis in het portret dat de AVRO-biografieserie Hoge bomen van hem maakte en dat gisteren werd uitgezonden....

Maar de mensen die dichtbij Mulisch staan, praten toch in andere termen over hem, al wordt niet ontveinsd dat zijn ego uitzonderlijke afmetingen heeft. Componist Reinbert de Leeuw zegt: 'Een kernwoord voor Harry is trouw, bovenal trouw aan zichzelf, maar ook trouw aan zijn vrienden.' Sjoerdje Woudenberg, de moeder van zijn twee dochters, noemt hem een 'lieve man' en een 'overbezorgde vader', al laat hij die kant van zichzelf ook privé slechts terloops en zonder nadruk zien.

Wat deze biografische schets onderscheidt van eerdere portretten van Mulisch, is dat er meer vrouwen dan mannen aan het woord komen: schrijfster Mies Bouhuys, twee vroegere geliefden, zijn huidige vriendin Kitty Saal en zijn volwassen dochters Anna en Frieda. De laatste twee maken indruk door de mengeling van genegenheid en ironie waarmee ze over hun vader spreken. Ze lijken zijn emotionele geslotenheid op de koop toe te nemen. Anna vertelt haast met vertedering dat haar vader slechts één keer in haar woning op bezoek is geweest, en wel een half uurtje.

De makers van Hoge bomen hebben er bewust de voorkeur aan gegeven om de mens achter de schrijver onder de loep te nemen. Aangezien er al veel is gezegd en geschreven over het literaire fenomeen Mulisch, is dat geen onlogische keuze. Maar er wordt wel een prijs voor betaald. Want het schrijverschap beheerst zijn hele leven. Hij werkt altijd aan een boek en 'hij leeft in de wereld van zijn schepping', observeert Hans van Mierlo. Doordat zijn literaire arbeid een ondergeschikte rol krijgt, mist het portret het bredere perspectief dat het eerder door Hoge bomen gemaakte tweeluik over prins Bernhard wel had. Daarin weerspiegelde zich een stuk geschiedenis van Nederland.

Zou Mulisch zelf stipt op tijd hebben afgestemd op Nederland 1 of zou hij zijn blijven hangen bij Nederland 3, waar Zembla een intrigerend interview had met Ferdi E., de ontvoerder/moordenaar van Gerrit-Jan Heijn? Het laatste is niet ondenkbaar, want hij is gebiologeerd door 'het beest dat in iedereen schuilt', zoals Van Mierlo het uitdrukte. Het beest E., twee jaar geleden vrijgekomen, heeft inmiddels het voorkomen van een vriendelijke, welbespraakte oudere heer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden