ReportageWildlands Adventure Zoo

De directeur en de pinguïns in Emmen zijn blij met bezoekers

Fans konden tot hun verdriet geen afscheid nemen van olifantenstier Mekong.Beeld Harry Cock/de Volkskrant

De pinguïns in Wildlands Adventure Zoo leven op nu ze weer mensenstemmen horen. Net als de directeur van het park, want bezoekers of niet: dieren eten door.

Het is stil op de Drentse savanne. Witte neushoorns doen zich rustig tegoed aan wat hooi, een gnoe hobbelt voorbij en verderop doet een leeuw zijn middagdutje, omringd door alerte leeuwinnen. Dan komt de halfgevulde safaritrein van Wildlands Adventure Zoo voorbij. Een paar kamelen sjokken er nieuwsgierig achteraan. Er gebeurt weer eens iets.

Maandag opent Wildlands in Emmen weer de deuren, na een drietal testdagen met abonnementhouders om te kijken of alle voorzorgsmaatregelen tegen het coronavirus goed werken. Het weids opgezette Wildlands is op zich geschikt voor de anderhalvemetersamenleving: zowel mens als dier lijkt op te lossen in het grote dierenpark. Dat komt ook doordat er deze zondag maximaal 1.500 mensen naar binnen mogen – normaal gesproken kan het park tienduizend bezoekers accommoderen.

Het weer speelt op deze laatste testdag ook een rol. ‘Het was wekenlang droog’, zegt dierenverzorger Wanda Veenendaal terwijl de regen op haar pet klettert, ‘en dan heb je dit weer als je opengaat.’ Ze is blij dat er weer mensen naar binnen mogen. ‘Een dierentuin zonder bezoekers is niet leuk.’ Als verzorger heb je iets meer ruimte voor je werk zonder publiek, maar daarmee is ook alles gezegd. ‘Je wilt mensen laten zien wat voor mooie dieren het zijn en ze erover vertellen.’ Bovendien is naar dieren kijken ook gewoon leuk. ‘De vrolijkheid van de bezoekers ontbreekt, de hele sfeer is weg.’ 

Wildlands draaide gewoon door, zonder inkomsten. ‘De situatie is financieel heel zorgelijk.’ Beeld Harry Cock/de Volkskrant

Je zou zeggen dat het voor de dieren lekker rustig is, zonder duizenden mensen die naar naar hen gluren, wijzen en ‘kijk, daar is-ie!’ roepen. Maar Veenendaal, die onder andere vier ijsberen en een twintigtal humboldtpinguïns onder haar hoede heeft, observeerde iets anders. De ijsberen werden bijvoorbeeld minder actief. Zonder de input van de geuren en geluiden van de bezoekers treedt er een soort apathie op, vermoedt ze. ‘Ze zochten nu, net als bijvoorbeeld de olifanten, veel meer contact met hun verzorgers.’

Verderop staan vier pinguïns te twijfelen op een steen aan de waterkant. Dan plonst er een in. ‘Kijk, dit is een heel ontspannen pinguïnkolonie. Dat was de afgelopen weken wel anders.’ De drukte van voorbijgangers zorgt voor ruis, waardoor de pinguïns veel minder op hun hoede zijn, legt Veenendaal uit. Dan zijn ze ook minder angstig. Aan het rumoer zijn ze gewend. ‘Pinguïns zijn stressgevoelige dieren. Toen het zo rustig was, schrokken ze van elke beweging of elk geluid dat ik maakte.’ Misschien hebben mensen wel een positiever effect op de dieren in de dierentuin dan je zou denken. Met de bezoekers keert in elk geval ook de rust terug in deze pinguïnkolonie. 

De pinguïns zijn niet de enige voor wie de afgelopen weken stressvol waren. Directeur Erik van Engelen kijkt somber als het over de gevolgen van negen weken sluiting gaat. Ook zonder publiek maakt een dierentuin nog steeds kosten: verzorgers, artsen, technische dienst, noem maar op. Wildlands draaide gewoon door, zonder inkomsten. ‘De situatie is financieel heel zorgelijk.’ Daarom heeft de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen een steunpakket aangevraagd bij de overheid van 110 miljoen euro. ‘Een deel is natuurlijk ondernemersrisico, maar we hebben hulp nodig om de klap op te vangen. Een dierenpark is een bijzondere onderneming, je kunt niet zomaar de dieren verkopen.’

Het weer gooide roet in het eten bij de opening. Zo’n 1.500 abonnementhouders kwamen ‘hun’ dieren bezoeken.Beeld Harry Cock/de Volkskrant

Ook andere activiteiten van Wildlands stonden even stil, zoals de deelname aan fokprogramma’s en het uitwisselen van dieren met andere dierentuinen. De grenzen waren immers dicht. ‘Een groep dwergaapjes zit vast in Polen.’ En de olifantenstier Mekong had naar Zwitserland moeten verhuizen om plaats te maken voor Aziatische olifant Timber, uit Blijdorp. Afgelopen week gebeurde dat alsnog. Fans waren verdrietig, omdat ze geen afscheid konden nemen, vertelt van Engelen.

Met verschillende maatregelen kan het park nu weer van start. Er zijn strakke looproutes, eenrichtingsverkeer, voorinschrijving op de site met een korte vragenlijst en een maximum van negen kaartjes per keer (‘Je hebt hier veel grote gezinnen’). Om de haverklap staat er een hygiënepunt opgesteld, waar je je handen kunt ontsmetten. Plekken waar je geen anderhalve meter kunt houden, zoals de achtbaan en sommige speeltuinen, blijven dicht. En er zijn dus relatief weinig bezoekers. ‘Als het goed gaat, kunnen we langzaam opschalen.’ Aan de dieren is ook gedacht: omdat het coronavirus mogelijk van mens op katachtigen en apen kan overspringen, zijn er extra maatregelen genomen voor meer afstand tussen deze dieren en de bezoekers. 

‘De ijsberen zochten veel meer contact met hun verzorgers’, zegt dierenverzorger Wanda Veenendaal.Beeld Harry Cock/de Volkskrant

En die laatste groep is allang blij dat de dierentuin weer open is. Sigrid Schutrups uit Emmen vindt het ‘geweldig’. Ze kwam soms wel drie keer in de week met haar man en kinderen. ‘We wonen vlakbij.’ Het is niet helemaal als vanouds, ‘maar het is gewoon fijn dat het weer kan’. Eline Mars uit Coevorden is ook blij, zegt ze naast de bavianenarena. Eerder stoven nog een stuk of tien bavianen weg voor een naderend alfamannetje: het normale leven op de apenrots. ‘Maar niet iedereen houdt zich aan de anderhalve meter afstand, heb ik gemerkt.’

Er zijn extra mensen ingezet om een oogje in het zeil te houden, zegt directeur Van Engelen, ‘maar we gaan geen politieagent spelen’. Het is een kwestie van verantwoordelijkheid en sociale controle. Ondertussen gaat afstand houden net als elders in Nederland: een beetje aarzelend. Over het algemeen lukt het, soms laten mensen onbewust de teugels wat vieren. Een voorbijganger wijst er fijntjes op dat tussen dierenverzorger en verslaggever, beiden in gele hesjes van Wildlands, heus geen anderhalve meter zit. ‘Terwijl het op je rug staat.’ Met die sociale controle zit het wel goed.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden