De dijkdoorbraak, de kou en de onderlinge steun

In het Amsterdamse Tuindorp Oostzaan..

Eerst was er in de stilte van een januarinacht in 1960 het breken van de dijk, waardoor weet niemand. Misschien door baggerwerkzaamheden verderop, misschien door achterstallig onderhoud, misschien door een lekke waterleiding in de dijk. Daarna stroomden miljoenen kubieke meters ijskoud water van het Noordzeekanaal de arbeiderswijk in Amsterdam-Noord binnen. Met zo’n 6 centimeter per uur kroop het omhoog tegen de gevels, tot bijna 2 meter hoogte.

Vijftig jaar later zijn in een zaaltje in de buurt vrijwilligers van de stichting Historisch Archief Tuindorp Oostzaan bezig met het samenstellen van een fototentoonstelling over de watersnood. Jaar na jaar adverteert de stichting in buurtkrantjes om weer nieuwe foto’s van de ramp bij elkaar te krijgen, gevonden in dozen op zolder of een nalatenschap.

Iedere vijf jaar worden de foto’s tentoongesteld in het buurthuis en elke keer is dat goed voor honderden bezoekers. Stichtingsvoorzitter Corry Fellinga: ‘De foto’s van de watersnood maken nog steeds een heleboel los: herinneringen aan de kou, de chaos, maar ook aan de onderlinge steun.’

Zeven jaar na de watersnoodramp in Zeeland raakten de beelden van de gebroken dijk en de onbarmhartige watermassa een open zenuw in Nederland en ver daarbuiten. Zeeuwen togen naar de hoofdstand om te helpen, de Verenigde Staten bood haar hulp aan. Een nationale collecte volgde.

Na 33 uur werd het gat in de dijk gedicht, na twee weken pompen viel de Noorder IJpolder weer droog. De elfduizend geëvacueerde Amsterdammers konden terug naar hun doorweekte, met dikke lagen modder besmeurde huizen en bezittingen. Eén dode werd gevonden; een 82-jarige weduwe dreef, gelegen op haar bed, door haar slaapkamer. Niet verdronken, maar vermoedelijk gestorven door een hartaanval of onderkoeling.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden