De digitale camera is inmiddels volwassen geworden

Op het Toronto International Film Festival was afgelopen week veel aandacht voor films die met een videocamera zijn gedraaid. Opvallend is dat er niet meer wordt geklaagd over de beeldkwaliteit....

De Deense regisseur Kristian Levring zweert bij de videocamera. Na The King Is Alive draaide hij opnieuw een speelfilm op high definition digital video, en dat blijft hij doen. 'Ik durf niet zover te gaan celluloid dood te verklaren. Maar ik zou niet meer anders kunnen dan met video werken. Video is veel goedkoper. Daardoor kan ik de films maken die ik wil maken. Met hogere budgetten verliest de regisseur zijn vrijheid.'

Levrings nieuwste film, The Intended, ging de afgelopen week in première op het 27e Toronto International Film Festival (TIFF), waar een forum werd gewijd aan de opmars van op video gedraaide films. Opvallend: er werd niet langer gefoeterd op de kruimelige beeldkwaliteit van videocamera's.

'Ik heb me bekeerd tot dienaar van de digitale revolutie', erkende Jack Cardiff, de 88-jarige Britse cameraman van onder meer de klassieker The Red Shoes (1948). Cardiff werkte mee aan Christopher Coppola's digitaal gedraaide Bloodhead, en hij moest toegeven dat de videotechnieken veel voordelen hebben. 'De angst dat er iets mis gaat, is verdwenen. Met video is een reshoot doodnormaal. Bij twijfel kan ook de andere optie worden uitgeprobeerd. Dat maakt de sfeer op de set menselijker.'

Voor de Deen Levring zijn die reshoots van groot belang. The Intended, over de cultuurbotsing tussen een ingenieur en diens vriendin met kolonisten in een tropisch regenwoud, is in de eerste plaats een acteursfilm. Cameraman Jens Schlosser zit met zijn lens boven op de spelers, waardoor er een claustrofobische sfeer ontstaat. Levring: 'Het maakt nogal wat uit of er één cameraman bij de acteurs staat, of een complete crew. We hebben verschrikkelijk veel gedraaid, niemand voelde zich begluurd. Pas tijdens de montage ben ik secuur naar het materiaal gaan kijken. Voor sommige scènes heb ik zelfs repetitiemateriaal gebruikt.'

Actrice Olympia Dukakis - voor haar bijdrage in Moonstruck in 1988 bekroond met de Oscar voor beste vrouwelijke bijrol - werkte voor het eerst met een videocamera. Dukakis, die in The Intended een bediende speelt: 'Ik was skeptisch, ik had veel slechte geluiden gehoord over de beeldkwaliteit. Zelf vond ik Festen een goede film ondanks de techniek, in plaats van dankzij de techniek. Mijn motivatie om met Kristian Levrings te werken, was vooral het scenario. Achteraf viel die beeldkwaliteit mij erg mee. Er zitten echt beeldschone opnamen van het regenwoud in. Mooie, diepe kleuren. Die vallen op.'

Levring geeft toe dat The Intended 'filmischer' oogt dan The King Is Alive, die in 2000 als vierde Dogma-film werd gepresenteerd. 'De techniek maakt razendsnel progressie. Het verschil tussen digitaal en celluloid is bijna te verwaarlozen. En video-opnamen zijn veel eenvoudiger te corrigeren. Ik heb tijdens de postproductie de kleuren in The Intended op de computer bijgestuurd. In de wijde shots van de jungle heb ik het groen en geel nadrukkelijker gemaakt. Dat past beter bij de stemming die ik zocht.'

Op het TIFF ging ook Susanne Biers Open Hearts in wereldpremière, de nieuwste Dogma-film. Anders dan in Festen en in The Idiots, die het Dogma 95-manifest (tegen kunstmatigheid in de film) vrij letterlijk namen, ontbreekt in Open Hearts de rondzwabberende camera. Dogma 95 is bij Bier geen statement meer, maar een stijlmiddel om een relatiedrama zo intiem mogelijk te houden. Open Hearts werd beloond met een speciale vermelding door de Fipresci-jury van internationale critici: 'Open Hearts bewijst dat de Dogma-stijl nu volwassen is.'

Open Hearts heeft veel raakvlakken met Festen: een psychologisch familiedrama, dat zijn grootste kracht vindt in het ensemblewerk van een groep topacteurs. Door het uitgekiende gebruik van de digitale videocamera creëert Bier hetzelfde effect als Vinterberg. De neergang van een gelukkig gezin oogt net zo intiem als een homevideo, soms dringt de neiging zich op het hoofd af te wenden bij zoveel persoonlijk leed.

'Ik ben blij dat de herrie rondom Dogma is gaan liggen', verzucht Kristian Levring, mede-opsteller van het Dogma 95-manifest. 'Wij wilden prikkelen, de gedachten opjagen. Dogma 95 kreeg al snel iets modieus. Het werd binnen de filmindustrie een modewoord, alsof met een digitale camera succes verzekerd is. Grote onzin, natuurlijk. Een film valt of staat met de kwaliteit van de makers.'

Voor Olympia Dukakis is de digitale camera in elk geval geen verdacht middel meer. 'Ik ben verbaasd wat Kristian met The Intended voor elkaar heeft gekregen. We hebben zes weken gerepeteerd. Daarna zijn we op de set, in het oerwoud, verder gegaan met onze zoektocht naar de personages. We hebben gewoon heel veel uitgeprobeerd. Daar heeft Kristian in de montagekamer het beste uitgehaald.'

Op het forum in het Rogers Industry Centre plaatste cameraman Jack Cardiff toch nog een kanttekening. 'De kleuren, die zijn op video nog altijd te hard.' Maar ook dat zal in de toekomst verbeteren, voorspelde hij enigszins meewarig. 'Een film op celluloid is over een tijdje een zoete herinnering.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden