De 'designated survivor' kan vannacht Obama opvolgen

Dinsdagnacht spreekt de Amerikaanse president Barack Obama voor de laatste keer het Congres toe tijdens de State of the Union. Omringd door de machtigste mensen van het land zal hij zijn successen vieren en zijn licht laten schijnen op het laatste jaar van zijn presidentschap. Althans, als het goed is. Want wat als er een bom op het Capitool valt, boosaardige marsmannetjes komen of het gebouw bezwijkt onder het gewicht van de luid applaudisserende Democraten? Wie moet dan het land besturen en een intercontinentale of -galactische oorlog verklaren?

Obama tijdens de State of the Union van 2013.Beeld reuters

Normaal gesproken zou vicepresident Biden het stokje van Obama overnemen wanneer een plafondtegel of hevige verkoudheid de leider van de vrije wereld onschadelijk maakt. En als de marsmannetjes of terroristen ook de vicepresident te pakken krijgen, dan gaat het presidentschap naar de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Paul Ryan. Zo is er een hele lijn aan opvolgingen bedacht indien (een deel van) de Amerikaanse politieke top niet in staat is om het land te besturen. Maar wanneer tijdens de State of the Union alle belangrijke mannen en vrouwen tegelijkertijd sneuvelen, stopt die lijn. Daarom is er de 'designated survivor' die in zo'n geval zitting mag nemen in het Witte Huis en zeggenschap krijgt over het Amerikaanse atoomarsenaal.

Deze 'aangewezen overlevende' bevindt zich op veilige afstand van het Capitool, waar de State of the Union plaatsvindt. Vaak is het een kabinetslid met een niet al te zware post. Hij, en twee maal in de geschiedenis een zij, zit tijdens de toespraak van de president op een zwaarbeveiligde en geheime plaats de toespraak uit.

De groepshug van Obama

Dinsdagavond spreekt president Obama zijn laatste jaarrede uit. Trefwoord, blijkt uit de vooraankondiging: 'together', stelt onze correspondent Michael Persson (+).

Het Amerikaanse radioprogramma This American Life maakte een interessante korte documentaire over de designated survivor. Hierin vertelt de overlevende van 1996, minister van Volksgezondheid en Sociaal Welzijn Donna Shalala, hoe ze de State of the Union volgde vanuit het Witte Huis. 'Ik had mijn senior staff uitgenodigd in de Roosevelt Room van het Witte Huis om de State of the Union te kijken en pizza te eten. En ik ben even de Oval Office ingelopen om de stoel uit te proberen,' aldus Shalala.

De traditie van de designated survivor kent zijn wortels in de Koude Oorlog. Destijds bracht de uitverkoren overlevende de avond van de State of the Union door aan de andere kant van het land. Een uit de Sovjet-Unie afkomstige atoombom zou immers met het Capitool ook het Witte Huis en alle andere regeringsgebouwen in Washington DC van de aardbodem vagen. Toen de atoomdreiging in de jaren '90 afnam was een pizzafeestje in het Witte Huis afdoende om het voortbestaan van de VS te garanderen. Helaas voor de Amerikaanse kabinetsleden kwam hier in het post-9/11-tijdperk verandering in, schrijft ABC.

Mocht het misgaan vannacht, dan heeft hij in ieder geval een opvolger.Beeld reuters

Nuclear football

Tegenwoordig krijgt de overlevende weer dezelfde beveiliging als de president van de Verenigde Staten. Daarnaast heeft hij of zij al weken aan trainingen doorlopen, voordat de State of the Union begint. Ook reist een defensiemedewerker mee naar de geheime en veilige locatie. Hij draagt de 'nuclear football' bij zich, een koffer met daarin de codes om het nucleaire arsenaal van de VS te bedienen.

Wie dit jaar de sjiekste bijbaan van de VS mocht bekleden, maakt de Amerikaanse overheid morgen pas bekend. Of het komt vannacht vanzelf uit als een, waarschijnlijk voor ons nog onbekende, minister van Landbouw of Transport opdracht geeft om het vuur te openen op Noord-Korea of Mars.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden