De delta van 1.160 miljard dollar

Comrade Sunny Ofehe..

ROTTERDAM Ja, er komen goede voetballers en musici uit zijn vaderland, maar verder is het beeld dat in de wereld van Nigeria bestaat toch vooral negatief. Comrade Sunny Ofehe (36) zucht als we het rijtje de revue laten passeren: financiële (internet)fraude, corruptie, vrouwen- en drugshandel. Daarnaast speelt ook het gewelddadige conflict in de olierijke Nigerdelta, dat inmiddels de trekken van een burgeroorlog heeft aangenomen. ‘Het is jammer van dat imago’, zegt hij, ‘want er zijn zat goedwillende en hardwerkende Nigerianen.’

Ofehe, die model staat voor de laatste categorie, is zelf afkomstig uit de delta van Nigeria, de op zeven na de grootste olie-exporteur van de wereld. Olie die de afgelopen 37 jaar goed was voor een staatsinkomen van liefst 1.160 miljard dollar, ruim 98 procent van de totale exportinkomsten van het Afrikaanse land. Bizar genoeg leven de inwoners van de delta – er zijn er 45 miljoen – voor het merendeel in kommervolle omstandigheden. Ze moeten zien te overleven van minder dan 1 dollar per dag.

Ofehe: ‘Waar het geld gebleven is? In de kelders van de oliemaatschappijen, bij corrupte politici, zowel op lokaal, federaal en nationaal niveau. Ook heeft Nigeria er een nieuwe, fraaie hoofdstad van gebouwd, Abuja. Waarom kan de delta ook niet fraai zijn? Begrijp me goed, ik ben een patriottische Nigeriaan, maar ik geloof wel in een gelijke verdeling van de olie-inkomsten.’

Er is veel mis in de delta, zegt Ofehe. ‘Er sterven elke dag kinderen aan ondervoeding. Vrouwen verliezen hun ongeboren kinderen tijdens de zwangerschap door het inademen van giftige gassen die vrijkomen door het affakkelen van olie, er gaan mensen dood als gevolg van het drinken van giftig water en de landbouwgrond is verpest.’

De delta is ’s nachts donker, behalve daar waar het brandende gas uit de bodem spuit. ‘De dorpen hebben geen elektriciteit. Maar als je de beschermde compounds van buitenlandse oliewerkers bezoekt, dan zie je licht, mooie huizen en wegen, schotelantennes, airconditioning en sportfaciliteiten. Als de oliemaatschappijen op deze wijze in Europa en de VS zouden opereren, waren ze binnen een dag stilgelegd. De Nigerdelta is als een koe die haar eigenaar volop melk geeft, zonder zelf ooit gras te eten te krijgen. Hoe cynisch en egoïstisch is dat?’

Een deel van de inwoners van de gemarginaliseerde delta vecht al jaren voor gelijke rechten. Vooral een groepering die zich de Beweging voor de Emancipatie van de Nigerdelta noemt, met als toepasselijk acroniem MEND (‘herstellen’, ‘genezen’ in het Engels), laat zich gelden.

De zwaarbewapende leden van MEND vallen olie-installaties aan, ontvoeren buitenlandse oliewerkers en gaan de confrontatie aan met het Nigeriaanse leger. Met als gevolg dat het aantal vaten ruwe olie dat Nigeria dagelijks exporteert, de laatste tijd drastisch is afgenomen.

Ofehe, die vijftien jaar geleden studeerde aan de universiteit van Benin City, ontvluchtte zijn vaderland na de verkiezingen van 1993. De droom van een democratisch Nigeria werd wreed verstoord toen militairen onder leiding van generaal Sani Abacha de verkiezingsuitslag terzijde schoven. In 1995, een zwart jaar voor het land, schoten militairen op demonstrerende studenten en werd activist en schrijver Ken Saro-Wiwa, die zich hard maakte voor de rechten van de deltabewoners, geëxecuteerd.

Ofehe vluchtte naar Nederland, waar hij sindsdien met vrouw en drie zonen woont. Hij is wel teruggeweest in zijn vaderland, maar voelt zich daar nog steeds vervolgd. Met reden. Een jaar geleden werd zijn moeder gewurgd in haar huis gevonden.

‘Niet zomaar een moord’, zegt hij, terwijl hij gruwelijke foto’s laat zien van haar mishandelde lichaam, maar ‘politiek gemotiveerd’. Zijn zus Kate is ondergedoken. Uit betrouwbare bron weet hij dat de Nigeriaanse State Security Service (SSS) hem in de gaten houdt. ‘Ik weet zeker dat mijn leven in gevaar is.’

Toch blijft deze beminnelijke man vanuit Rotterdam proberen met zijn stichting Hope for Niger-Delta Campaign de strijdende partijen, de oliemaatschappijen en de (lokale) autoriteiten tot elkaar te brengen. Van de Europese landen en de Verenigde Staten hoopt hij dat er druk op de Nigeriaanse regering wordt uitgeoefend om snel aan de onderhandelingstafel te gaan zitten. Van vertegenwoordigers van MEND heeft hij die toezegging al.

‘Haast is geboden’, zegt Comrade Sunny Ofehe, ‘voordat de olieoorlog in Nigeria uitgroeit tot een volledige oorlog. En vergeet niet: niet alleen de lokale bevolking in het zuiden van Nigeria is gebaat bij vrede, iedereen ter wereld die een auto rijdt wordt er beter van als de rust terugkeert in de delta van Nigeria.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden