De debutantenfout van Wopke Hoekstra

Nieuwe minister van Financiën leert dat je een serieus thema nooit moet afdoen als de hobby van een Kamerlid

Echt op dreef was Wopke Hoekstra niet, in zijn debuut als minister van Financiën in de Tweede Kamer. Bij herhaling werd hij aangesproken op zijn hoekige woordkeus.

Minister Hoekstra tijdens de Algemene Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer. Foto anp

Wopke Hoekstra heeft zich zijn eerste minuten als CDA-minister van Financiën in de Tweede Kamer anders voorgesteld, zegt hij. 'Ik had me allerlei romantische en minder romantische voorstellingen gemaakt van mijn begin hier', zijn Hoekstra's eerste woorden in 's lands belangrijkste vergaderzaal, 'maar dit had ik niet helemaal verwacht. Dat geef ik onmiddellijk toe.'

Debuut

Hoekstra's debuut wordt verstoord door de dividendbelasting. Rutte III wil die taks op de winstuitkering aan aandeelhouders afschaffen en dat kost de schatkist 1,4 miljard. Weggegooid geld, vindt de oppositie bij monde van SP-Kamerlid Renske Leijten, zolang er stakende leraren zijn en voedselbanken en 400 duizend kinderen die in armoede opgroeien. Vorige week wilde de oppositie de 1,4 miljard gebruiken om de voorgenomen btw-verhoging terug te draaien en de koopkracht van ouderen en gezondheidszorg te verbeteren - alles bijeen een veelvoud van 1,4 miljard euro.

Voordat de minister van Financiën aan zijn grootse moment kan beginnen - de Algemene Financiële Beschouwingen, waarbij kabinet en Kamer de hele overheidsbegroting bespreken - wil de PVV eerst een brief van premier Rutte krijgen over de afschaffing van de dividendbelasting. Daarover stemt de Kamer hoofdelijk en het voorstel wordt verworpen. De brief komt ongeveer zes uur later en bevat dezelfde woorden als Rutte bij het debat over de regeringsverklaring uitsprak over de dividendbelasting.

Wopke Hoekstra met staatssecretaris Menno Snel. Foto ANP
Hoekstra in gesprek met Renske Leijten (SP) en Menno Snel. Foto ANP

Keihard aan de gang

Ook 50Plus'er Martin van Rooijen dwingt een hoofdelijke stemming af: pas als Rutte naast Hoekstra zou plaatsnemen, zou het over de dividendbelasting moeten gaan. Dat voorstel wordt nog massaler weggestemd, waarna Hoekstra met een uur vertraging alsnog begint met 'mijn eerste optreden in het kloppend hart van de democratie'. 'Minister van Financiën zijn is een groot voorrecht, maar ook een grote verantwoordelijkheid. Daarom ga ik de komende jaren keihard aan de gang voor Nederland.'

Na deze verklaring is het wachten op de momenten dat Hoekstra onderbroken wordt. Stijl en toon worden nu eenmaal niet gedefinieerd door de wijze waarop een bewindspersoon, fanatiek bladerend, zijn door ambtenaren geschreven teksten voordraagt. Interessanter is hoe de nieuwe minister reageert op interrupties. Kan hij van zijn voorgekookte tekst loskomen en ad rem improviseren? Is hij hoffelijk en welwillend of bits en belerend? Kortom: hoe wil Hoekstra zich de komende jaren verhouden tot de Tweede Kamer?

De CDA'er lijkt vooral op safe te willen spelen en heeft daar een breed scala aan bezweringsformules voor: 'Voor zover ik weet. Ik kom erop terug. We gaan het nazien. Ik moet daarover met anderen overleggen. Ik ben niet helemaal zeker, maar ik denk... Ik kan me zo voorstellen dat...' PvdA-Kamerlid Henk Nijboer recenseert namens de oppositie: 'Hij staat hier zelfverzekerd.'

Beginnersfouten maakt Hoekstra ook. Gehaaide en ervaren Kamerleden zoals PVV'er Tony van Dijck beginnen hun interruptie vaak met een stelling waarmee een CDA-minister het onmogelijk eens kan zijn en stellen vervolgens een vraag over een ander onderwerp. Hoekstra laat herhaaldelijk na zich tegen de stelling te keren, maar beantwoordt alleen de vraag. Daarmee blijft voor de parlementaire geschiedenis onbenoemd dat de minister van Financiën vindt dat het oppositionele Kamerlid onzin uitkraamt.

'Geen stiltes inbouwen', adviseert Kamervoorzitter Khadija Arib als Hoekstra een paar tellen in zijn papieren zoekt naar zijn tekst, 'want dan gaan ze allemaal bij de interruptiemicrofoon staan.' Die techniek is nieuw voor de oud-senator. 'O, excuus. Gewoon door blijven kakelen?', vraagt Hoekstra aan Arib. 'Doorpraten', corrigeert ze hem.

Hoekstra in gesprek met Martin van Rooijen (50Plus). Foto ANP

Hobby

De grootste debutantenfout van de Financiënminister zit hem in één enkel argeloos gekozen woord: hobby's. 'Over de dividendbelasting', zegt Hoekstra, 'een van de hobby's van de heer Nijboer, komen we volgens mij zo meteen nog te spreken.' Nijboer rent naar de interruptiemicrofoon: 'Dat is geen hobby, dat is serieus geld. Het gaat om serieuze mensen die staan te staken en die nul op het rekest krijgen van het kabinet. Daar laat ik me niet mee wegzetten.'

Met 'hobby' slaat Hoekstra een stok tegen een bijenkorf. 'Er is hier net twee keer een hoofdelijke stemming geweest', probeert hij nog. 'Daarvan was de uitslag dat we dat onderwerp zo meteen zullen bespreken.' Maar zijn wat al te hoekige woordkeus heeft al vuur getrokken. Gaat het wéér over de dividendbelasting. En wat de oppositie allemaal met die 1,4 miljard zou doen. Daar wil Hoekstra niet aan. 'Als minister van Financiën zal ik vaak een strenge opstelling kiezen, want ik denk dat dat mijn rol is.'

Hoe zit het met de dividendbelasting?

De dividendbelasting: waar hebben we hem aan te danken en komt hij er ook?

'Ik ben stuk gelobbyd', bekende CDA-leider Sybrand Buma donderdag onomwonden. (+)

Meer over