'De dans is een soort familie, maar familie is persoonlijker'

Dansers beginnen doorgaans op zeer vroege leeftijd. Daarom spelen moeders vaak een belangrijke rol. Jorma Elo schreef voor het Nederlands Danstheater een choreografie over hun positie....

Zijn donkere stem wordt nog donkerder wanneer hij over de moeders vertelt. 'Zij huilden. Ik huilde.' Je gelooft het direct: de brok in zijn keel zit er nog. De 42-jarige Fin Jorma Elo legt de laatste hand aan 1st Flash, een choreografie voor het Nederlands Danstheater, het gezelschap waar hij sinds 1990 danst.

De moeders van de zes dansers spelen een belangrijke rol. Christophe Dozzi, Parvaneh Scharafali, Lesley Telford, Lukas Timulak, Medhi Walerski en Rei Watanabe haalden hen over om naar Nederland te komen. De een uit Canada, de anderen uit Japan, Iran, Slovenië en Frankrijk. Dansers beginnen doorgaans op zeer jonge leeftijd. Daarom zijn moeders dikwijls nauw betrokken bij het allervroegste begin van een dansloopbaan. De afgelopen dagen heeft Elo de vrouwen hierover geïnterviewd en gefilmd.

Elo: 'Ongelofelijk hoe warm en positief zij op hun kinderen reageren. Hoe openlijk trots ze zijn en geïnteresseerd, terwijl ze door die dans toch zo ver van elkaar leven. Dat ontroerde me. Het plaatste mijn werk met de dansers opeens in een breder perspectief: de dans is een soort familie, dansers zijn erg close. Maar iemands kind zijn is toch persoonlijker, speciaal.'

Een schooldansvoorstelling met kleine kinderen was de aanleiding voor 1st Flash. Elo: 'Hun belangrijkste zorg was: wie ziet mij? Dat was zo direct zichtbaar. De kinderen gaat het niet om wat ze dansen, maar of hun moeder aanwezig is.' De stap naar zijn eigen eerste danservaring was snel gemaakt en verklaart misschien ook waarom Elo zo geëmotioneerd is over het onderwerp.

Elo: 'Mijn gevoel tijdens mijn eerste les herinner ik me haarscherp. Die enorme openbaring zo te kunnen bewegen, op muziek. Al op mijn vijftiende danste ik professioneel bij het Fins Nationaal Ballet. Mijn ouders waren fel tegen. Waarom precies, daar hebben we het nooit echt over gehad. Nu zijn ze trots, zeker. Maar ik denk wel dat ik daarom altijd extreem heb willen tonen hoe serieus het mij was: ik heb keihard gewerkt, veel opgegeven en ben ver van huis gegaan om bij een gerenommeerd gezelschap als NDT te werken.'

Elo speelde vroeger ijshockey. Hij bedacht zelf dat het voor het rekken en strekken misschien goed was om te gaan dansen. Zijn drie zussen zaten op de plaatselijke dansschool en al snel was broerlief ook met aerobics, jazz en Cunningham bezig. Eerste ervaringen zijn de rode draad in 1st Flash geworden. Naast de videointerviews is er het Vioolconcert van Jean Sibelius, met Anne-Sophie Mutter, 'die speelt alsof ze de muziek nooit eerder heeft gespeeld.'

1st Flash is ook Elo's debuut voor het reguliere programma van NDT, dat nog altijd geen opvolger voor Jirí Kylián heeft. Dat hij pas doorstroomt na tien stukken voor de jaarlijkse workshop en diverse buitenlandse opdrachten, zegt Elo niet erg te vinden. 'Ik denk dat mensen bang zijn. Er moeten dingen veranderen bij NDT. Het theater om ons heen is immers ook veranderd. Maar choreograferen is voor mij een droombaan. En of die vroeg of laat komt: ik voel me bevoorrecht om nu met deze dansers te mogen werken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden