De dag van de hervatting van het Catshuisoverleg van minuut tot minuut

Tot even voor 12.00 uur vandaag verkeerde de tussenformatie in een crisis, nadat een dag eerder de onderhandelingen waren opgeschort. Rond het middaguur maakte de Rijksvoorlichtingsdienst bekend dat de onderhandelingen werden hervat. De onderhandelaars zagen 'voldoende perspectief' om door te gaan. Vk.nl was er de hele dag bij. Lees hieronder het verslag van minuut tot minuut.

De onderhandelaars vanmiddag in de tuin van het Catshuis. Beeld ANP

Om 10.00 uur vanochtend kwamen de onderhandelaars van VVD, CDA en gedoogpartner PVV weer samen in het Catshuis om te kijken of de tussenformatie gered kon worden. Gisteren was een pauze ingelast omdat de onderhandelingen in een 'moeilijke fase' waren gekomen.

Even voor 12.00 uur vanmiddag bleek dat de gesprekspartners 'voldoende perspectief' zagen om verder te onderhandelen over het omvangrijke pakket aan bezuinigingen en hervormingen. De oppositie was kritisch maar vroeg geen debat aan over de voortgang van de gesprekken. PVV-leider Geert Wilders liet met een plagerige tweet aan het adres van de oppositie voor het eerst van zich horen.

Lees hieronder het verslag van minuut tot minuut:

18.15 uur:
Driekwart van de PVV-stemmers is blij dat Geert Wilders weer onderhandelt in het Catshuis. Dit blijkt uit onderzoek van EenVandaag onder 1300 PVV-stemmers. Een meerderheid van de PVV-achterban vindt dat Wilders wel concessies mag doen als dat betekent dat het kabinet van VVD en CDA kan doorregeren.

De ondervraagden geven aan dat het verkorten van de WW en het versoepelen van het ontslagrecht het meest bespreekbaar zijn. Ze hebben veel meer problemen met bezuinigingen op de gezondheidszorg. Ook vinden ze dat Wilders forse bezuinigingen op de ontwikkelingshulp moet binnenhalen. Ruim twee derde van de PVV-achterban verwacht dat de gesprekken in het Catshuis tot een akkoord over nieuwe bezuinigingen zullen leiden.

18.00 uur:
De gesprekken in het Catshuis zijn klaar voor vandaag. Een kwartier geleden zijn de onderhandelaars vertrokken. Morgen gaan de onderhandelingen om 15.00 uur weer verder. De gesprekken zullen dan tot ongeveer 19.00 uur duren.

Vanwege de mediastilte werd er door de onderhandelaars niks gezegd over de voortgang van de gesprekken vandaag.

17.00 uur:
De onderbreking van de gesprekken kan ook een kwestie van strategie zijn geweest. Lees hier waarom.

14.45 uur:
Hoe komen de onderhandelaars uit de crisis die zich gisteren manifesteerde? Lees hier de analyse van politiek redacteur Sebastiaan Timmermans.

14.00 uur:
Geert Wilders laat voor het eerst van zich horen middels een tweet. 'Oppositie in moeilijke fase', schrijft Wilders plagerig.

Bewakers bij het Catshuis Beeld anp


13.55 uur:
De oppositie in de Tweede Kamer heeft geen behoefte aan een debat met premier Mark Rutte over de doorstart van het Catshuisberaad. Geen enkel Kamerlid vroeg er vanmiddag om, bij de regeling van de eigen werkzaamheden van de Kamer.

Voor PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom zijn de onderhandelingen een eigen verantwoordelijkheid van premier Mark Rutte en zijn medeonderhandelaars. 'De gedoogconstructie heeft al een pakket opgeleverd dat slecht is en ze zijn van plan er nog iets boven op te doen. Dit is allerminst gelukkig en een groot risico.'

13.46 uur:
PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom heeft tegenover het ANP ook een reactie gegeven: 'De onderhandelaars hebben besloten door te modderen op deze doodlopende weg. Dat is hun eigen verantwoordelijkheid. Ze spreken over een pakket dat Nederland schade doet. De gedoogconstructie heeft al een pakket opgeleverd dat slecht is en ze zijn van plan er nog iets boven op te doen. Dit is allerminst gelukkig en een groot risico. Nederland heeft nu een krachtig en solide pakket nodig dat groei oplevert en banen creëert.'

13.10 uur:
President Klaas Knot van De Nederlandsche Bank (DNB) presenteerde vandaag het jaarverslag. Daarbij hamerde hij op de noodzaak van snelle bezuinigingen. 'De economische uitdagingen van Nederland vragen nú om een antwoord', stelde Knot. 'We kunnen ons geen verloren jaar veroorloven. De uitdagingen voor Nederland zijn groot en die gaan niet weg, ongeacht de politieke constellatie.'

Nederland moet voor 30 april aan Europa laten weten hoe het overheidstekort wordt aangepakt. Die deadline is volgens Knot spijkerhard. 'Dan moet er een plan liggen, met welke meerderheid dan ook.'

12.40 uur:
ChristenUnie-fractievoorzitter Arie Slob reageert ook bij het ANP: 'Niet veel mensen in Nederland snappen dit. Mijn oproep aan de minister-president is: kom nu alsjeblieft zo snel mogelijk met een aanpak van de crisis. Dit helpt niet om die aan te pakken en te doen wat nodig is. Laat hij energie steken in goede plannen en hervormingen.'

Jolande Sap van GroenLinks staat voor de camera van de NOS. Ze zegt dat het onverantwoord is dat de toekomst van het land 'in de handen ligt van één man, Geert Wilders'. Sap wil niet dat 'dit polariserende kabinet' doorgaat, omdat het een wankelende meerderheid heeft in de Kamer. Er is een breed draagvlak nodig voor de bezuinigingen, aldus SAP.

12.33 uur
Mede-gedoger Kees van der Staaij (SGP) is blij dat de onderhandelingen doorgaan, zo twittert hij.

Premier Mark Rutte en VVD-fractievoorzitter Stef Blok komen aan bij het Catshuis voor cruciaal beraad over de vraag of ze verder praten over miljardenbezuinigingen of niet. Beeld anp
Premier Mark Rutte (R) en PVV-leider Geert Wilders lopen samen door de tuin van het Catshuis tijdens de onderhandelingen. Beeld anp

12.30 uur Uitstel van bezuinigingen brengt onverantwoorde risico's met zich mee. Dat zegt president Klaas Knot van De Nederlandsche Bank in Het Parool in reactie op de perikelen in het Catshuis. Volgens Knot kan Nederland zich, economisch gezien, geen verloren jaar veroorloven.

Knot zegt in het interview dat het kabinet maximaal moet bezuinigen om het tekort terug te brengen naar 3 procent van het bruto binnenlands product, zoals in Europese afspraken is vastgelegd.

12.25 uur De reactie van Alexander Pechtold, zoals opgetekend door het ANP:

'Als dit geen uitstel van executie is, dan betekent het dat ze iets gaan doen. Gister kregen we een kijkje in de keuken en zagen dat ze bereid zijn iets te doen aan de woningmarkt en de arbeidsmarkt. Daar moeten ze dan wel aan vasthouden. Dat zijn hervormingen waar ik ook voor pleit. Vooralsnog gaan ze door, dat maakt verkiezingen voor de zomer er niet realistischer op. Of ze er uitkomen of dat dit een schijnbeweging is, zullen we zien. Het is een kat- en muisspel dat heel gevaarlijk is vanwege de mogelijke reactie van de financiële markten.'

12.23 uur
Voor een interessante visie op de onderhandelingen in het Catshuis, lees de column van Martin Sommer van afgelopen zaterdag nog eens na. Ze zijn er al lang uit, betoogt hij, maar voor de bühne wordt nog door onderhandeld: 'Nog twee weken, dan komen ze naar buiten. Met het pakket van Coen Teulings. De hypotheekrenteaftrek gaat eraan. Net als het ontslagrecht. We gaan harder en langer werken. Maar ze hebben er over gevochten. Als leeuwen.'

12.13 uur
Pvda-Kamerlid Martijn van Dam reageert niet enthousiast op het nieuws. 'Coalitie moddert nog even door. Hopelijk niet te lang, want hoe sneller we Nederland kunnen veranderen, hoe beter', schrijft hij.

12.09 uur
De onderhandelingen gaan vandaag verder tot 18.00 uur vanmiddag.

12.07 uur
'Verkiezingen voor de zomer zijn er niet realistischer op geworden', reageert D66-leider Alexander Pechtold op RTL-Z.

12.05 uur
Vice-premier Maxime Verhagen had tussen de opnieuw geopende onderhandelingen nog even tijd om te twitteren:

 
Het is een kat- en muisspel dat heel gevaarlijk is vanwege de mogelijke reactie van de financiële markten
Alexander Pechtold
 
'Zij zien voldoende perspectief om de komende periode te komen tot afspraken die een antwoord geven op de problemen waar het land voor staat. Tot er een akkoord is bereikt, zal mediastilte in acht worden genomen'
Mededeling RVD

12.01 uur Dit is de volledige mededeling van de RVD: 'Zij zien voldoende perspectief om de komende periode te komen tot afspraken die een antwoord geven op de problemen waar het land voor staat. Tot er een akkoord is bereikt, zal mediastilte in acht worden genomen'

11.59 uur
Volgens de RVD zien de partijen 'genoeg perspectief' om door te onderhandelen. Tijdens die onderhandelingen zullen de partijen - inmiddels traditie - niets zeggen.

11.58 uur
De RVD meldde alleen dat de onderhandelingen doorgaan. Dat houdt ook automatisch in dat de mediastilte die is afgekondigd ook gewoon van kracht blijft. Het is dus nog even afwachten op de eerste reacties van de betrokken partijen.

11.55 uur Na zo'n twee uur vergaderen hebben de partijen dus besloten de onderhandelingen voort te zetten.

11.54 uur De ONDERHANDELINGEN GAAN DOOR.

11.50 uur
Behalve dat de partijen moeten bedenken of ze het eens zijn met eventuele bezuinigingen, zullen zij ook met een schuin oog de peilingen in de gaten houden om te bepalen of zij baat hebben bij nieuwe verkiezingen. In de laatste peiling van Maurice de Hond van afgelopen zondag kwam de VVD uit op 31 zetels, evenveel als nu in de Kamer. De PVV kreeg er 21, 3 minder dan nu. Het CDA staat het meest op verliest: 13 zetels in vergelijking met 21 zetels nu.



11.48 uur:
Van de Vk.nl-bezoekers hoopt zo'n 70 procent dat het na vandaag tot nieuwe verkiezingen komt. 30 procent van de bezoekers ziet liever dat de onderhandelingen worden hervat.

11.33 uur:
PvdA-Kamerlid Martijn van Dam noemt verkiezingen in juni 'realistisch'.

11.29 uur:
Mochten er nieuwe verkiezingen komen, dan blijft de rol van de Eerste Kamer belangrijk. Hier houden VVD, CDA, PVV en SGP tot de nieuwe verkiezingen in 2015 een meerderheid.

11.16 uur:
NOS-verslaggever Joost Vullings meldt dat de auto's inmiddels weg zijn van het Catshuis. Dat duidt er volgens hem op dat de onderhandelaars de tijd nemen.

11.13 uur:
Overigens moet premier Rutte de Kamer voor 12.00 uur in een brief informeren over wat die 'moeilijke situatie' precies betekent.

11.05 uur:
Inmiddels wordt er al ruim een uur gepraat in het Catshuis. Er is nog geen witte rook.

10.57 uur:
Geert Wilders en zijn partij, de PVV, berokkenen Nederland schade. Dat zegt VVD-burgemeester Jozias van Aartsen van Den Haag vanmiddag in een interview op BNR.

Van Aartsen levert in het interview onder meer kritiek op het 'Polenmeldpunt' van de PVV. 'Met 90 procent van de Polen die in Nederland wonen hebben we geen enkel probleem.'

10.53 uur:
Doe mee met onze poll. Hoopt u dat de onderhandelingen doorgaan of juist niet?

10.50 uur:
Waarschijnlijk wordt er nog gepraat in het Catshuis. De onderhandelaars hebben in ieder geval niet direct de stekker eruit getrokken. Feit blijft dat niemand weet wat er zal gebeuren.

10.36 uur:
Of het Catshuis-overleg nu klapt of niet, voor eind april moeten de Nederlandse begrotingsvoorstellen voor 2013 bij de Europese Commissie in Brussel bekend zijn.

10.23 uur:
Wie ieder moment wil controleren of het kabinet al gevallen is, kan naar ishetkabinetalgevallen.nl.

10.14 uur:
Ook voor de oppositiepartijen zijn dit spannende uren. Want het vallen van het kabinet, kan nieuwe kansen betekenen.

CDA-minister Maxime Verhagen op weg naar de Tweede Kamer na afloop van de Catshuisgesprekken. Beeld anp

10.08 uur: Nu is het dus afwachten tot er nieuws uit het Catshuis komt.

10.04 uur:
Inmiddels is Geert Wilders ook gearriveerd.

10.03 uur:
Overigens is fietsen naar het Catshuis niet het eerste dat Rutte vandaag deed. Hij gaf eerst nog gewoon les op een vmbo-school in de Haagse Schilderswijk. Dat bevestigde hij in het NOS-radio1-journaal.

Rutte geeft al sinds 2008 een ochtend in de week les op het Johan de Witt College in Den Haag. Sinds hij in oktober 2010 premier werd is hij dat zo veel mogelijk blijven doen. Als het lesgeven vandaag een resultaat in het Catshuis in de weg had gestaan, had de premier het niet gedaan zei hij tegen de NOS, terwijl hij van het Binnenhof naar het Catshuis fietste.

10.00 uur:
Inmiddels is het 10.00 uur. Premier Rutte is zojuist per fiets gearriveerd bij het Catshuis.

09.45 uur:
Volkskrant-verslaggever Jan Hoedeman staat bij de achteringang van het Catshuis, waar Geert Wilders normaal binnenkomt. 'Of we horen heel snel na tienen dat het kaputt is, of we horen tegen het middaguur dat ze weer aan het praten zijn. We weten het niet.'

09.39 uur:
Inmiddels heeft vk.nl een uitgebreid dossier over de onderhandelingen én problemen in het Catshuis.

09.26 uur:
Kathleen Ferrier, het 'dissidente' CDA-Kamerlid wacht nog even af. Ferrier is een fel tegenstander van iedere korting op ontwikkelingssamenwerking.

De pers is aan het wachten bij het Catshuis. Beeld Jan Hoedeman


09.20 uur:
Wanneer de onderhandelingen toch doorgaan, zal ongetwijfeld gesproken worden over de JSF. Vandaag werd bekend dat de kosten voor dit gevechtsvliegtuig weer hoger worden.

09.16 uur:
Wanneer straks om 10.00 uur de onderhandelaars elkaar weer treffen in het Catshuis, hoeft het nog niet meteen duidelijk te zijn of de onderhandelingen weer worden hervat. Het kan best een lange dag wachten worden bij het hek.

09.10 uur:
Bij het Catshuis is nog weinig beweging te melden. De poort van de ambtswoning van de minister-president is nog gesloten.

09.07 uur
Ook CDA-Kamerlid - een van de oorspronkelijke 'dissidenten' binnen de fractie - weet nog niet wat de dag vandaag in petto heeft. Het baart hem weinig zorgen:

08.55 uur Lees ook de analyse van Raoul du Pré, chef van de Haagse redactie van de Volkskrant. 'Wilders moet vandaag antwoord geven op een existentiële vraag die niet alleen de toekomst van het kabinet maar ook die van zijn beweging zal bepalen: blijft de PVV een protestpartij, bij voorkeur cynisch roepend vanaf de zijlijn, of gaat het landsbelang nu even voor, zelfs als niet alle PVV-kiezers dat begrijpen?'

08.39 uur
Ook GroenLinks-Kamerlid is er al helemaal klaar voor:

08.35 uur Voor 12 uur moet premier Rutte ook een brief naar de Kamer hebben gestuurd met informatie over de gang van zaken in het Catshuis. Daar heeft de oppositie gisteren om gevraagd.

08.34 uur
Het is natuurlijk de vraag hoe lang de onderhandelaars nodig zullen hebben om te beslissen of ze met elkaar door willen. Maar voor 12 uur zouden ze er toch uit moeten zijn.

08.20 uur
Lees hier waarom het vandaag de dag van de waarheid is. Of Wilders schikt, of het kabinet valt.

07.45 uur
Mede-onderhandelaar Maxime Verhagen haalde vannacht maar eens dichter en politicus Jacob Cats (toepasselijk inderdaad, die van het Catshuis) aan om de situatie te duiden.


07.34 uur
De tussenformatie verkeert sinds dinsdagmiddag in crisis. Toen dreigde Wilders uit de onderhandelingen weg te lopen. Lees hier onze reconstructie.

07.13 uur
De eerste journalisten hebben hun plekje bij het Catshuis ingenomen. Ook voor hen zal het een lange dag wachten worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden