De dader was een zigeuner, Rome weet het zeker

Dit zei de leider van de Nationale Alliantie in Italië, Gianfranco Fini, over de opwinding die hier vanaf eind verleden week over de toestroom van vreemdelingen ontstond: ‘Naast het woord solidariteit moet, met een streep eronder, het woord legaliteit staan....

Michaël Zeeman

Rome,
Moslims?

Rome,
Mis: Roemenen, niet al te keurige en niet al te brave inwoners van de Europese Unie, zo nieuw als zij ook in dat pak mogen steken. Sinds kort zijn zij toegerust met een paspoort dat hun het recht geeft zich vrijelijk waar dan ook in Europa op te houden. Zij hebben speciale belangstelling voor Italië, omdat dat eigenlijk het eerste serieuze Europese land is dat zij op hun tocht naar de vleespotten van het Westen tegenkomen en omdat zij er door de verwantschap die er tussen het Italiaans en het Roemeens bestaat, tamelijk gemakkelijk kunnen functioneren. Voorts is de Italiaanse economie er een van ambachtelijke bedrijvigheid, zodat er voor los werkvolk altijd wel wat te doen valt.

Rome,
Er zouden hier inmiddels al een half miljoen Roemenen zijn: niemand die het ook maar bij benadering weet, want zij hoeven zich vanwege de Europese wetgeving niet te melden.

Rome,
Maar ze geven overlast. Dat komt ook doordat er onder die Roemenen talrijke zigeuners zijn: niemand heeft zin dat zo hard te zeggen, maar het is een onloochenbaar feit. Vlak bij de plek waar ik woon in Rome verrees langs de oevers van de Aniene, een zijrivier van de Tiber, het afgelopen halfjaar een complete nieuwe wijk, opgetrokken uit karton, wrakhout, afgedankt spaanplaat en verpakkingsmateriaal. Zelfs de catacomben in de hoge boorden die de rivier uitsleep zijn weer bewoond. ’t Is net Bombay of New Delhi: het ziet er uit als een buurt waar je beter niet kunt binnengaan, omdat de inkomensverschillen tussen de bewoners en de bezoeker er wel eens spontaan en met eenzijdig aandringen genivelleerd zouden kunnen worden. ’s Avonds is het, vanaf de hoge oevers van de rivier, een feeëriek gezicht en een overweldigend gegeur, met al die knapperende kampvuren en geïmproviseerde barbecue-staketsels.

Rome,
Er zijn talrijke schermutselingen geweest tussen de oorspronkelijke bewoners – het weinig zachtzinnige volk waar Pier Paolo Pasolini indertijd zo gek op was, de ragazzi di Roma – en de nieuwelingen. Er gaat wel eens een auto in de fik, er wordt meer ingebroken en eind verleden week sneuvelde er een keurige oudere vrouw. Een Roemeen, de dader, dat staat vast; of het een zigeuner was weet officieel nog geen mens – behalve de Romeinen en hun rechtse politici. De eersten gingen de straat op en vielen de nieuwelingen lastig, politici van de rechtse oppositie lieten zich op de oeverwal door de televisie interviewen – en toen zat de stemming er in.

Rome,
Opportunisme, sensatiezucht en de racistische erfenis van het fascisme, klonk het van de ene zijde. Slap gelul en gebrek aan realiteitszin was het weerwoord. Zelfs de paus bemoeide zich er zondag in zijn preek mee: of de Italianen naast hun zorgen om de veiligheid ook even aan de plicht tot een gastvrij onthaal wilden denken. De kwestie liep uit de hand, zodat ook de Roemeense minister-president zich erin mengde alsmede de Italiaans-Roemeense Kamer van Koophandel. Het Italiaanse kabinet had alles nodig om de gemoederen te sussen, nationaal en internationaal.

Rome,
Er moet, zegt Fini, een nieuwe wet komen, die het mogelijk maakt om lui van buiten die geen vast inkomen en normale behuizing hebben, eruit te gooien. Wordt lastig, zegt de minister van Binnenlandse Zaken Giuliano Amato, want de Europese wetgeving geeft ons eigenlijk maar twee gronden om ingezetenen van de Europese Unie te verwijderen, die van de bedreigde openbare veiligheid en die van het ontbreken van middelen om in het levensonderhoud te voorzien. Bedelen, fikkies stoken en hutten bouwen bedreigen de publieke veiligheid niet, en voor wat je nodig hebt om in je levensonderhoud te voorzien bestaan geen Europese normen.

Rome,
Traian Basescu, de Roemeense premier, vindt het maar niks. Hem leken de Italiaanse pogingen paal en perk te stellen aan de toevloed van Roemenen bedoeld ‘om haat te wekken en angst te zaaien’. Wat een onzin, riposteerde Fini, ‘kom maar eens mee naar een van die wijken met kampementen waar ze zelfs de sokken van de waslijnen roven.’

Rome,
Die wordt nog wel eens burgemeester van Rome: als de oud-communist Walter Veltroni dat kon bereiken, is er geen goed principieel argument tegen een post-fascist te bedenken.

Rome,
Ondertussen snijdt Fini, die meedeed aan de Europese Conventie die de Europese Grondwet opstelde en ook overigens uitgesproken Europees gezind is, een thema aan dat stellig aan gewicht zal winnen. Vrij verkeer van personen kan, nu we er in hoog tempo ervaring mee opdoen, niet zonder fijnere regels. Je mag hopen dat iemand dat snapt voordat botsingen tussen ingezetenen en grote groepen gelukszoekers uit de nieuwe landen gewoonte worden. Het debat over de integratie van de Polen in Nederland kan niet snel genoeg tot een conclusie worden gebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden