BERICHT UITAMPHIA ZIEKENHUIS

De CT-scanner van kamer 1 is een werkpaard van Duitse makelij

Deze weken doet Volkskrant-journalist Willem Feenstra verslag vanuit ziekenhuis Amphia in Breda, waarin hij deze keer kennismaakt met de CT-scanner van kamer 1, een onvermoeibaar ‘werkpaard’ dat corona met allerlei patronen in de longen aantoont.

Een man gaat door de CT-scanner, zijn longen hebben ernstige schade.Beeld Willem Feenstra

Zelfs na 600 scans van (mogelijke) coronapatiënten kunnen de longen je nog verrassen, blijkt in CT-kamer 1 van het ziekenhuis. Door het raam is te zien hoe een 54-jarige man zichzelf van de scantafel terug naar zijn bed hijst. Hij mist kracht. Hij is genezen van corona, maar daar is dan ook alles mee gezegd.

‘Gadver’, zegt hoofd van de afdeling radiologie Marleen Kuijs (59), terwijl de longen van de patiënt op het computerscherm verschijnen. Meer dan een maand geleden belandde de man met corona in het ziekenhuis. Het ging van kwaad tot erger. Nu leek het eindelijk de goede kant op te gaan. Maar dan die beelden. ‘Een wonder dat hij nog kan ademen’, zegt Kuijs.

Meestal wordt de CT-scanner gebruikt in de beginfase, om vast te stellen of iemand corona heeft. Patiënten die binnenkomen met benauwdheidsklachten worden vrijwel meteen naar scankamer 1 gereden. Op de drukste dagen, een paar weken geleden, stonden in de gang soms vijf bedden met patiënten in de rij. Tien minuten nadat ze de kamer binnenkwamen, verscheen hun longbeeld dan op het scherm. Dan was meestal meteen duidelijk of ze het virus hadden. Een keelswap gaf vierentwintig uur later uitsluitsel.

Nu is de situatie anders. Bij de 54-jarige man moet worden gecontroleerd of er bloedpropjes in de aders naar zijn longen zitten, een veelvoorkomend gevolg van corona. Dat lijkt bij hem niet het geval. Toch zorgt zijn scan voor ongemak. Het is nog onbekend wat de gevolgen zullen zijn voor ‘herstelde’ coronapatiënten. Deze beelden beloven niet veel goeds: een fijnmazig netwerk van witte vlekken. 

Een CT-scan is bij uitstek geschikt om corona in beeld te brengen. Patiënten worden op een beweegbare tafel door een cirkelvorm geschoven. Daar doorheen draait een röntgenbuis om de patiënt heen, die straling door het lichaam zendt. Aan de andere kant wordt die straling opgevangen door een detector. Omdat alle weefsels verschillende dichtheden hebben, en daarmee de straling verzwakken, ontstaat een nauwkeurig beeld van de binnenkant van het lichaam.

De CT-scanner in kamer 1 is een werkpaard, zeggen ze hier. Een middenklasser van Duitse makelij. Zeven jaar geleden aangeschaft voor drieënhalve ton. Er moest wel wat aan ‘het protocol’ gesleuteld worden om hem geschikt te maken voor coronadetectie. Te langzaam. Mensen moesten vijftien seconden hun adem inhouden voor een goed beeld, een onmogelijke opgave voor een coronapatiënt. Nu lukt het binnen zeven tellen.

Bij gezonde mensen zijn de longen twee langgerekte zwarte vlakken van boven naar beneden. Coronapatiënten hebben minder zwart oppervlak. In hun longen verschijnt een soort witte waas. Matglas, noemen radiologen het. Sluierbewolking, zou je ook kunnen zeggen.

Een man van begin 40 was op 7 maart de eerste geweest, vertelt radioloog Ilse Niers (44). Hij was met benauwdheidsklachten binnengekomen op de spoedeisende hulp. Zijn longfoto was afwijkend. Een CT-scan volgde.

Op de kast in de verslagruimte van de radiologen hingen toen al de resultaten van Chinese onderzoeken. De radiologen in Breda hadden zichzelf een spoedcursus gegeven. Met z’n tienen stonden ze voor het grote computerscherm waarop de scan van die eerste patiënt zichtbaar was. Tsjezus, dit is het gewoon, dachten ze. Wigvormig matglas aan beide zijden van de longen. Zoiets hadden ze nog nooit gezien.

Vanaf dat moment ging het snel. Een radioloog van het ziekenhuis met lichte klachten ging zelf ook onder het apparaat. Er werd een scan van zijn longen gemaakt, om te zien of hij inderdaad corona had. Van de beelden schrok hij. Flinke matglasvlekken. Een tijd zat hij ziek thuis, nu is hij weer aan het werk.

Zeshonderd scans verder duiken nog steeds nieuwe patronen in de longen op. Soms, zegt Niers, is het als crazy paving: een tuinpad met stenen in alle vormen. Dan weer als dichte mist. Wanneer de ziekte zich helemaal over de longen heeft verspreid: een nachtelijke foto van een stad, gemaakt vanuit de ruimte.

Als de gevolgen niet zo ernstig waren, zou je er kunst in kunnen zien.

Alle reportages uit ziekenhuis Amphia in Breda

25 april Het onderbewustzijn: Wie moest de zoon na zijn coma vertellen dat zijn vader was gestorven?

23 april Het herstel: Voor corona kon hij 140 kilo deadliften, nu lukt het niet te krabben aan zijn kriebelende neus

21 april Het mortuarium: Van een dood lichaam kun je veel leren. Maar nu mag dat niet

18 april De reguliere zorg: Welke niet-coronapatiënt is het eerst aan de beurt, is nu de vraag

16 april Emotioneel zwaar: Ze smeerde een beschuitje voor de patiënt. Het was zijn laatste maal

14 april De nood intensive care: In bed 21 op de nood-ic ligt de favoriete patiënt van Caroline Bollen

10 april Goed nieuws: Een paar weken geleden ging Jan Goossens in coma naar Groningen. Nu is hij terug, en met hem zijn streken

9 april - De ‘cohort’-afdeling: Als de humor nog niet is verdwenen, dan is er ook nog hoop

8 april - De schoonmaker: Er is niet veel tijd om je in het ziekenhuis zorgen te maken over besmetting

7 april - Het afscheid: Telkens als de verpleegkundige door het raampje een afscheid ziet, probeert ze even weg te kijken

6 april - De afdeling infectiepreventie: Door het coronavirus is in het ziekenhuis ieders werk moeilijker geworden, behalve dat van de infectiepreventie

3 april - De datameester : Ze hangen aan de lippen van de datameester van het ziekenhuis

2 april - De directeur: Als ziekenhuisdirecteur vreesde hij voor ziek personeel. Nu heeft hij zelf corona

1 april - De familiebegeleiding: Nu liggen doodzieke mensen bij elkaar op de zaal. Daar past simpelweg geen bezoek meer bij

31 maart - De media: Wel een cameraploeg op de intensive care maar geen familie: dat voelt wrang

30 maart - Kankerzorg per telefoon: Nu corona door de ziekenhuisgangen waart, zijn kankerpatiënten thuis vaak beter af

27 maart - Omdraaien patiënt: Ze noemen het de ‘borstcrawlpositie’, het ziet er bijna vredig uit

26 maart - Sluiting psychiatrie: Hoe de laatste patiënt van de afdeling psychiatrie verdwijnt

25 maart - Het laatste gesprek: Patiënten willen de waarheid horen, hoe ijzingwekkend die ook is

24 maart - Het doemscenario: Toen een paar personeelsleden positief testten, kwam het gevoel van urgentie snel 

23 maart - De kinderopvang: Als de verpleegkundigen hun kroost ’s avonds ophalen, storten ze bij Francet en Margot hun hart uit

20 maart - Overplaatsing patiënten: Als de beademing losschiet, hangt in de ambulance een viruswolk

19 maart - De intensive care: Iedereen moet door de sluis naar het kloppend hart van het ziekenhuis

18 maart - Binnenkomst patiënt: Een hoestsalvo: zo klinkt een coronapatiënt dus

17 maart - Nepnieuws: ‘Sommigen zeggen dat wij aan censuur doen’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden