Vier vragen

De CoronaCheck-app moet reisverkeer in de EU gaan regelen, maar is hij op tijd klaar?

Het Europees Parlement heeft woensdag definitief zijn groene licht gegeven voor het Europees digitaal covidcertificaat. Reizigers moeten met een app in de hand eenvoudig naar andere EU-landen kunnen reizen. De tijd dringt en er is nog veel onduidelijk.

Een Duitse zorgmedewerker test een reiziger op corona. Beeld AP
Een Duitse zorgmedewerker test een reiziger op corona.Beeld AP

Welke app wordt hiervoor gebruikt?

Voor Nederlanders is dat de CoronaCheck-app, die vanaf 1 juli moet gaan fungeren als Digitaal Corona Certificaat (DCC). Met het fiat van het Europees Parlement van woensdag staan alle politieke seinen op groen voor dit digitale certificaat, dat vrij verkeer tussen de lidstaten moet vergemakkelijken.

Die CoronaCheck-app, die al in de appwinkels van Android en Apple is te downloaden, werd eigenlijk helemaal niet voor dit doel bedacht. Het oorspronkelijke idee was een binnenlandse app voor de digitale ondersteuning van testen. Zo konden mensen met de app in de hand toegang krijgen tot evenementen. Een negatieve test leidde tot een groen scherm. Later werd bedacht dat dezelfde app meer verantwoordelijkheden krijgt in de vorm van een reis-app. Wie geen app wil gebruiken, kan trouwens ook een bewijs op papier uitdraaien.

De werking van de CoronaCheck-app. Beeld VWS
De werking van de CoronaCheck-app.Beeld VWS

Hoe werkt het?

Er wordt nog druk gesleuteld, maar straks krijgt de CoronaCheck twee hoofdfuncties voor binnenlands en buitenlands gebruik, zo vertelde Ron Roozendaal (directeur informatiebeleid op het ministerie van VWS) woensdag aan de Tweede Kamer. De gebruiker moet tussen deze twee modi schakelen. Beide genereren een zogenoemde QR-code op basis van een recente test, een vaccinatie of herstelgegevens als iemand al besmet is geweest. Als aan een van de voorwaarden is voldaan, resulteert deze QR-code in een groen scherm bij de controleur. De eigenaar kan in Nederland een locatie (een concert of voetbalwedstrijd bijvoorbeeld) bezoeken en – in EU-modus – een ander land bezoeken.

Waarom dan die toch die verschillen?

Het binnenlandse gebruik: slechts een minimale hoeveelheid gegevens, niet te herleiden tot een persoon Beeld VWS
Het binnenlandse gebruik: slechts een minimale hoeveelheid gegevens, niet te herleiden tot een persoonBeeld VWS

Bij het hoofdscherm Nederland hoeft een controleur veel minder persoonlijke gegevens te zien: initialen en geboortedag en -maand zijn genoeg. Dat is in Europees verband anders. De landen zijn het weliswaar in Brussel eens geworden over de noodzaak van een digitaal certificaat, maar de lidstaten kunnen allemaal hun eigen inreisregels hanteren.

Gevolg is dat die landen via de app de beschikking moeten krijgen over veel meer persoonsgegevens. Bij een QR-code op basis van een vaccin zijn dat onder meer: de volledige naam en geboortedatum, de naam van het vaccin, prikdatum en hoeveel van de benodigde doses de reiziger al heeft gehad. Ook voor de QR-codes, op basis van een testcertificaat of herstelcertificaat, is een lange lijst gegevens vereist. De reiziger kan straks ook zelf in zijn app zien welke gegevens hij precies prijsgeeft.

Wie de app in het buitenland gebruikt, moet veel meer gegevens prijsgeven. Beeld VWS
Wie de app in het buitenland gebruikt, moet veel meer gegevens prijsgeven.Beeld VWS

Is alles wel op tijd klaar?

Het tijdschema is strak: keer op keer herhalen alle betrokkenen de datum van 1 juli. Op die dag moeten alle EU-burgers een app kunnen gebruiken om te reizen. De CoronaCheck-app is op zichzelf al klaar, maar de grote uitdaging is of de gegevens afkomstig van de tientallen gezondheidssystemen er wel op tijd in zitten. Daar was al eerder gedoe over. Een deel van de vaccinatiebewijzen zit nog niet in de systemen die zijn aangesloten op de app. Dat geldt bijvoorbeeld voor 38 procent van de mensen die door de huisarts zijn gevaccineerd.

Een speciale taskforce werkt er nu met man en macht aan om ook dat soort vaccinatiegegevens in het centrale systeem te krijgen. Een ander probleem, eerder gemeld door Nieuwsuur, had te maken met mensen die geen toestemming gaven om hun vaccinatiegegevens aan het RIVM door te geven. Die toestemming is wettelijk helemaal niet nodig, dus de gegevens kunnen alsnog uit de systemen worden gevist.

Ook in het meest ideale scenario zal CoronaCheck op 1 juli nog niet helemaal op zijn taak berekend zijn; na die datum voegen de ontwikkelaars nog wat functies toe. En los daarvan zijn er nog veel open eindjes waarover de lidstaten de komende dagen nog steggelen. Zo voorziet het EU-voorstel in een periode van twee weken na de laatste prik als minimum tijdspanne: pas dan is een vaccinatiebewijs geldig. Nederland wil dat een vaccinatie al kort nadat deze is gezet geldig is.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden