Reportage Restauratie Corneliuskerk

De Corneliuskerk in Limmen heeft na brand zelfs geld voor vloerverwarming

Pastor Johan Olling groet een van de bouwvakkers. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De Notre-Dame moet in vijf jaar weer worden opgebouwd. De brand in Parijs lijkt op wat er in mei 2018 gebeurde in het Noord-Hollandse Limmen. Daar lieten ze geen dag verloren gaan.

Dat een helse kerkbrand niet alleen leidt tot verdriet en wanhoop, weten ze in het Noord-Hollandse dorp Limmen. Bijna een jaar geleden ging het dak van de Heilige Corneliuskerk in vlammen op, nu is de wederopbouw in volle gang. Het dak is weer bedekt met 25 duizend Engelse leien en er komt zelfs vloerverwarming. En dat in een monumentale katholieke kerk uit 1902.

‘Onze brand lijkt in veel opzichten op wat er in de Notre Dame is gebeurd’, zegt pastoraal werker Johan Olling. Hij staat in het middenschip van de Corneliuskerk, die zowel binnen als buiten in de steigers staat. Olling wijst omhoog. ‘Hier kon je na de brand recht naar de hemel kijken.’ Richting het achterschip staan houten bekistingen. ‘Hier zit een Heilig Hartbeeld in, en daar een beeld van de Heilige Familie.’

Pastor Johan Olling (links) in overleg met projectleider Peter Rietveld. Beeld Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

Succesverhaal

De restauratie is eigenlijk een succesverhaal, zegt pastor Olling, al kon niemand zich dat voorstellen op die warme vrijdag 3 mei 2018, vlak voor de Bloemendagen in Limmen. Zelf was Olling met parochianen op reis in Ierland – in de voetsporen van Bonifatius en Willibrord, de Ierse monniken die rond het jaar 700 vanuit Engeland hierheen kwamen om de heidenen te kerstenen.

In het begin van de avond brak brand uit op het kerkdak, net zoals in Parijs. En net als bij de Notre-Dame het geval lijkt, was de brand te wijten aan onachtzaamheid. Een loodgieter was eerder die dag bezig geweest met de afwatering.

De Corneliuskerk in Limmen. De toren bleef tijdens de brand in mei 2018 gespaard. Beeld Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

De brandweer zette groot materieel in, maar de kerk was een puinhoop. Het houten dak was brandend naar beneden gestort. Twee orgels gingen verloren, een piano, de biechtstoelen. De kerkbanken en de preekstoel raakten zwaar beschadigd. De water- en roetschade was enorm, de vloer lag bezaaid met stukken leisteen.

Maar er ging geen dag verloren. Al een dag later was er crisisberaad van het kerkbestuur, het bisdom Haarlem, de gemeente Castricum en de verzekering. De ravage was groot, maar er was ook goed nieuws. De kerktoren stond nog fier overeind en net als in Parijs waren de stenen muren blijven staan. Ook de meeste glas-in-loodramen waren nog intact.

Vitale parochie

Daardoor behield het godshuis zijn monumentale status. Bovendien stelde het bisdom vast dat de Corneliuskerk een ‘vitale parochie’ is – in een tijd waar veel kerken noodgedwongen moeten sluiten, is herbouw niet vanzelfsprekend. En ten derde was de kerk goed verzekerd bij kerken- en monumentenverzekeraar Donatus.

Op de buitensteigers kijkt Peter Rietveld naar het nieuwe leien dak. De projectleider van Pronk Bouw, gespecialiseerd in kerken en monumenten, is hier dagelijks met acht tot tien mensen aan het werk. In het zijschip worden deze week de muren gezandstraald.

‘Meteen na de brand hebben we allerlei beredderingswerkzaamheden getroffen om verdere schade te voorkomen. We hebben originele dakkapellen in veiligheid gebracht en een steigerconstructie in de kap gemaakt om schade op te nemen en de regen tegen te houden’, zegt Rietveld. Vóór Kerstmis 2018, zeven maanden na de brand, was de kerk weer wind- en waterdicht. ‘Het laatste wat je wilt, is dat de binnenmuren ’s winters vorstschade oplopen.’

Herstelwerkzaamheden aan de Corneliuskerk in Limmen. Beeld Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

Met de uitkering van verzekeraar Donatus wordt weloverwogen omgegaan. Zo krijgt de Corneliuskerk 160 duizend euro voor de twee verwoeste orgels, maar er is een goedkoper orgel overgenomen uit een leegstaande kerk in Valkenburg aan de Geul. Restauratie van de geblakerde preekstoel zou tienduizenden euro’s kosten, maar besloten is deze als monument zo te behouden. Een meubelmaker maakt een nieuwe, goedkopere preekstoel.

Internet en flatscreen

‘Donatus keert toch het volledige bedrag uit waar we recht op hebben’, legt pastor Olling uit. ‘Dat geld mogen we voor andere dingen gebruiken.’ Zo komt er achter in de kerk een glazen wand, om na afloop van de mis koffie te drinken en activiteiten te organiseren. ‘Zo scheiden we het profane van het sacrale.’ Er komt internet om de missen uit te zenden en een flatscreen met ‘op en top geluid’. De tegelvloer gaat er nog uit om vloerverwarming aan te leggen.

Het voelt dubbel, zegt Olling, die als pastoraal werker ook in Egmond actief is. In Egmond Binnen en Egmond aan Zee onttrekt het bisdom binnenkort twee kerken aan de eredienst. ‘Het ene moment heb ik daar overleg over de sluiting van twee kerken, de dag erop zitten we hier weer plannen te maken.’

De brand in de Notre-Dame bracht de gebeurtenissen van mei vorig jaar weer terug bij veel inwoners van Limmen. Olling kreeg veel telefoontjes, appjes, en reacties op sociale media. ‘Ik heb goed nagedacht over een tekstje voor Twitter, Facebook en Instagram. Ik merk dat het de mensen helpt.’

Het herstel gaat ‘gigantisch snel’, zegt projectleider Rietveld. De hoop is dat de kerk de komende Kerst weer in gebruik kan worden genomen. Is de Corneliuskerk straks ook brandveilig? Rietveld weegt zijn woorden. ‘Het blijft een authentiek gebouw met een houten dakconstructie. Maar er komt zeker een betere branddetectie.’

‘Dat is natuurlijk een voorwaarde, ook van de verzekeraar’, zegt pastor Olling. ‘Wat dat betreft hebben we ons lesje wel geleerd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.