Bellen met onze EU-correspondent

‘De contouren van de Europese groene revolutie worden vandaag neergezet’

Woensdagmiddag presenteren Europese Commissievoorzitter Von der Leyen en Commissaris Timmermans de Green Deal, een pakket maatregelen dat van Europa in 2050 het eerste klimaatneutrale continent moet maken. We bellen met correspondent Marc Peeperkorn in Brussel.

Frans Timmermans begin deze maand in Lissabon. Beeld Photothek via Getty Images

Wat gaat er precies gebeuren?

‘Er is al het een en ander bekend over de inhoud van de Green Deal, maar woensdag bij de presentatie zullen we veel meer details krijgen. Ursula von der Leyen en Frans Timmermans presenteren het eerst aan het Europees Parlement, waarna er een kort debat zal volgen. Daarna is er een presentatie voor de pers.

‘Wat we kunnen verwachten, is een document van twintig pagina’s met daarin een bombardement aan plannen. Deze plannen moeten in de komende twee jaar worden omgezet in maatregelen en wetten. Maar woensdag worden de kaders gezet. De Commissie zal duidelijk maken waar ze naartoe willen en wat dit gaat betekenen.

‘Dit is niet zomaar een klimaatvoorstel, dit is ongelooflijk ingrijpend: alle EU-wetgeving gaat op de schop. Dit heeft gevolgen voor industrie, vervoer, landbouw, steun aan de regio’s, noem maar op. Werkelijk alle sectoren zijn betrokken.

‘Als het plan de komende twee jaar succesvol in wetten kan worden omgezet, heeft de EU een grote klimaatomslag gemaakt. De contouren van de groene revolutie worden vandaag neergezet.’

Wat kunnen we verwachten van het debat?

‘De eerste reactie van het Europees Parlement zal positief zijn. Over het algemeen kan het voorstel op een akkoord rekenen, met uitzondering van partijen die tegen meer milieuwetgeving zijn, zoals Forum voor Democratie. De concrete wetsvoorstellen die de komende twee jaar gaan volgen, zijn een ander verhaal. Die zullen namelijk duidelijk maken waar de pijn gaat zitten. Dat is waar de komende jaren het politieke gevecht gevoerd gaat worden.’

Wat voor effecten gaat de Green Deal hebben voor Nederland?

‘Dit zal heel veel effect hebben, omdat het plan zo ingrijpend is. Als we afspreken dat de staalindustrie in 2030 CO2-neutraal moet zijn, moeten we gaan nadenken over Tata Steel in IJmuiden. En wat gaat de verduurzaming van de landbouw betekenen voor de Nederlandse boeren?

‘In het voorstel staat ook dat de staatssteunregels moeten vergroenen. Wat gaat dit concreet betekenen? Het kan heel goed zijn dat de aanleg van een snelweg straks niet meer in aanmerking komt voor staatssteun. Of denk aan de luchthaven bij Lelystad. We gaan dit op alle vlakken voelen. Niet alleen Nederland, maar alle lidstaten.’

Hoe belangrijk is het slagen van deze Green Deal voor Frans Timmermans?

‘Voor hem is dit natuurlijk heel belangrijk, hij is de Commissaris van de Green Deal. Maar het gaat niet alleen om Timmermans. Ursula von der Leyen heeft ook laten merken dat dit voor haar echt een topprioriteit is. Dit geldt ook voor nieuwe EU-president Charles Michel. Slagen is belangrijk, want als dit faalt, faalt de Commissie.’

Donderdag is er een EU-top met de regeringsleiders van de lidstaten. Zijn er landen die dwars gaan liggen?

‘Het zal een lang, stevig debat worden. Op dit moment zijn Oost-Europese lidstaten Hongarije, Tsjechië en Polen nog niet aan boord. Ze zullen garanties willen, dat wil zeggen financiële toezeggingen. Ze zullen zeggen: wij lopen achter qua welvaart en nu moeten we opeens saneren op onze industrie. Dan is er geld nodig. En dat zal bij de rijkere EU-landen vandaan moeten komen. Verduurzaming kun je in Nederland nog voor een deel aan de markt overlaten, maar in Oost-Bulgarije is dat een ander verhaal.

‘Ze hebben hier dus een troef mee in handen, want de voorstellen bij een EU-top moeten unaniem worden aangenomen. Maar ook deze lidstaten snappen de urgentie. Bovendien is er nu geen financiële crisis, wat ruimte biedt. Stel je voor dat zo’n ingrijpend plan moet worden uitgevoerd tijdens een eurocrisis. Tenslotte hebben ze in Oost-Europa ook milieuproblemen zoals verontreinigd water en vieze lucht.

‘Er moet iets gebeuren en dat snappen ze in Oost-Europa ook. Het jaar 2050 lijkt ver weg, maar om de doelstellingen te halen, moet de wetgeving in 2030 hier al op aangepast zijn. En dat is al over tien jaar. Het komt steeds dichterbij en nu moeten we echt beginnen. Dat zal vanmiddag ook de boodschap zijn.’

Een deel van het klimaatplan is al bekend. De revolutionaire ingrepen om de EU klimaatneutraal te maken variëren van de renovatie van miljoenen huizen tot het planten van twee miljard bomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden