De Clintons, 'volkomen blut' stel

Toen Bill Clinton het Witte Huis verliet, was hij zo goed als platzak, wil het verhaal. Maar de ex-president weet tegenwoordig aardig rond te komen. Gaat dat tegen Hillary werken?

NEW YORK - Verkiezingscampagnes in Amerika zijn 'krankzinnig', zei Hillary Clinton pas tegen de Volkskrant. Ze duren te lang en zijn meedogenloos in het doorlichten van de kandidaten. Clinton krijgt nu al de volle laag, terwijl nog steeds niet zeker is of ze opgaat voor de presidentsverkiezingen van 2016. Brandend van ongeduld hebben de media zich gestort op de vraag: zijn Hillary en Bill ondanks al hun mooie praatjes niet gewoon ordinaire zakkenvullers?


Clinton heeft de kwestie over zichzelf afgeroepen door begin juni bij de presentatie van haar nieuwe boek te verklaren dat zij en Bill 'volkomen blut' waren toen hij als president het Witte Huis verliet in januari 2001. Die uitspraak leidde tot een golf aan kritiek. Hoe durfde zij zich op één lijn te stellen met andere mensen die kampen met geldnood maar niet in de luxepositie verkeren om als voormalig president of first lady tonnen te vragen voor een spreekbeurt?


De Amerikaanse media begonnen meteen te spitten, conform de beste campagnetradities. The Washington Post kwam vorige week met een stuk, waarin uitgezocht was hoe de Clintons zich opwerkten van een echtpaar dat aan de grond zat tot een stel dat rijk is.


Het blijkt dat Bill er geen gras over liet groeien in zijn poging het aangevreten gezinsinkomen weer op peil te brengen na al die advocatenrekeningen als gevolg van het Lewinsky-schandaal. Twee weken na zijn vertrek uit het Witte Huis gaf hij al zijn eerste speech. Dat was op een golfcomplex in Florida voor beurshandelaren. Verdiensten: 125 duizend dollar (91 duizend euro).

Achmea

Tussen januari 2001 en januari 2013 incasseerde Bill Clinton 104,9 miljoen dollar voor 542 redevoeringen. Iets meer dan de helft daarvan hield hij in de Verenigde Staten, maar het meeste geld verdiende hij met lezingen in het buitenland. De Nederlandse verzekeraar Achmea betaalde 600 duizend dollar voor een optreden.


Omdat Hillary een publieke functie vervulde (eerst als senator, daarna als minister van Buitenlandse Zaken) was president Clinton verplicht jaarlijks openbaar te maken wat hij verdiende. The Washington Post baseert zich op die jaaropgaven.


Wat Hillary Clinton na haar vertrek als minister, in januari 2013, heeft verdiend met speeches, is niet bekend. Maar ingewijden zeggen dat 200 duizend dollar haar standaardtarief is. Verder verdienen de Clintons geld met hun boeken. Ze zijn inmiddels multimiljonair.


Is dat erg? Je bent dan rijk maar niet puissant rijk in een Amerika, dat inmiddels grossiert in miljardairs afkomstig uit de tech-industrie in Silicon valley of de hedgefund-sector op Wall Street. Een beetje hoodie-miljardair van een internetbedrijf kijkt niet op van iemand met een paar honderd miljoen. Bovendien is het in de VS geen schande om rijk te zijn. Je mag het tonen. Niemand in New York kijkt op van televisiereclames voor Maserati's.


Toch maken de miljoenen van de bv Clinton Hillary politiek kwetsbaar. Dat hebben zij en de Democraten aan zichzelf te wijten. Een van de successen van president Obama's herverkiezingscampagne in 2012 was dat hij zijn Republikeinse tegenstander Mitt Romney wist te definiëren als een rijkaard zonder gevoel voor de noden van de gewone man. Romneys vermogen wordt op 250 miljoen dollar geschat - min of meer als dat van de Clintons. De Republikeinen studeren dan ook al ijverig op Obama's recept teneinde Hillary en de Democraten een koekje van eigen deeg te presenteren.

Voorproefje

Peggy Noonan, een Washingtonse veteraan en conservatief columniste, gaf zaterdag in The Wall Street Journal een voorproefje. Zij hekelde Hillary's verzet tegen een vergelijking met Romney. Kennelijk zijn niet alle rijken gelijk. Dat is hypocriet en kleingeestig, aldus Noonan. Hillary heeft volgens haar niets gemeen met de gewone man/vrouw. 'Bijna haar hele volwassen leven is ze rondgereden in limousines en dienstauto's. Voor meer dan een kwart heeft ze Amerika alleen maar door getint glas gezien.'


En het is niet alleen rechts. Ook de linkervleugel van de Democraten wantrouwt Hillary. Ook Bill, die nauwe banden heeft met Wall Street, heeft zijn vingerafdrukken op de crisis van 2008 staan door als president mee te helpen de financiële sector te dereguleren. Volgens The Washington Post is de financiële wereld de frequentste sponsor van de Clintons.


Dit zegt nog niet alles. In The New Republic schreef Noam Scheiber dat Hillary populairder is onder Democraten dan ooit, ook onder heel linkse. Hij veronderstelt dat dit deels te maken heeft met Obama, wiens belofte van verandering een illusie is gebleken. Nu kijken de mensen naar Hillary als iemand die niet belooft wat ze niet kan waarmaken en beter weet hoe je iets voor elkaar kunt krijgen in Washington.


Kortom, het kan nog alle kanten op met Hillary. Maar als haar boektour was bedoeld om een eerste teen in het verkiezingswater te steken, is ze er inmiddels achter dat het heet is.

Spreekgeld

In mei 2012 had Bill Clinton in een week lezingen in Zwitserland, Denemarken, Zweden, Oostenrijk en Tsjechië. Opbrengst: 1,4 miljoen dollar.


Clinton is vanaf het moment dat hij het Witte Huis verliet een veelgevraagd spreker. Maar hij lijkt nog populairder te worden met de jaren. Een vriend denkt dat hij niet meer wordt gezien als oud-president, maar als wereldleider.


Voor zover bekend was 2012 zijn drukste jaar. Hij gaf 72 betaalde speeches voor in totaal 16,3 miljoen dollar.


Zijn tarief varieerde van 28.100 dollar tot 750.000 dollar.


Hillary Clinton rukt op. Dat moet iets te maken met haar onofficiële (en riskante) status als gedoodverfde volgende president.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.