De chaos van kleine vingerloze klem-handjes

 

Entropie is het geleidelijk uiteenvallen van materie in kleinere eenheden. Niet gaan knikkebollen nu, even doorlezen. Entropie is het belangrijkste kenmerk van alles in het heelal. Heel langzaam slijten bergen tot rotsen, rotsen tot stenen, stenen tot zand en ga zo maar door, totdat er uiteindelijk één homogene wolk overblijft van fotonen die te ver zijn verspreid om nog kracht op elkaar uit te oefenen. Op dat moment stopt de tijd zelve en dat was het dan, qua heelal.

Een centrale rol in dit proces is weggelegd voor het speelgoedmerk Playmobil. Zonder Playmobil zou het heelal nog eonen kunnen doorgaan en hadden natuurkundigen een ander einde aan de kosmos moeten breien. Het Playmobilkasteel bijvoorbeeld, begint als een formidabel bouwwerk van ondoordringbare muren, solide poorten, soepele valhekken en wapperende vlaggen. Het wordt bewaakt door forse ridders, wier harnassen en helmen stevig op de plastic hardbodies zijn geklikt. Hun knuisten omklemmen met verbeten kracht speren, zwaarden, banieren en schilden. Samen vormen kasteel en ridders een ondeelbare eenheid, waarop de tand des tijds zich enkel stuk kan bijten, zo lijkt het.

Dat reeds enkele uren nadat de bouw is voltooid een helm van een ruiter op onverklaarbare wijze op het hoofd van een schildwacht terecht is gekomen, zou al een signaal moeten zijn dat er iets niet klopt, maar niemand staat er bij stil. Immers, ruiter en schildwacht kunnen hun taken naar tevredenheid uitoefenen met elkaars helm op. Alleen... de ruiter is nog steeds blootshoofds. Is de helm van de schildwacht tijdens de overdracht misschien misplaatst? Geen tijd daarvoor nu, er moet een aanval van lego-ninja's worden afgeslagen.

Binnen een week zijn alle individuele stukken wapenuitrusting verspreid over een oppervlak ter grootte van drie keer de provincie Utrecht. Een enkele ridder heeft nog een zwaard, maar de meesten lopen in onsamenhangende uitrusting rond, van bijvoorbeeld maliënkolder, nijptang en cowboyhoed. Om de een of andere reden is de meerderheid ontdaan van z'n kapsel en hoe naarstig ook alle scalpen verzameld worden, het zijn er nooit genoeg om elke schedel te bedekken. Een enkeling loopt uit arren moede met meisjeshaar rond.

Als overlevers van een nucleaire ramp banen deze ontheemden zich een weg door een apocalyptisch landschap van stukken muur, losse deuren, dakdelen - en overal de lijken van lego-ninja's. Velen van hen zijn nog slechts een paar benen of een romp met armen - soms zonder armen. Waar ooit een robuuste wereld was, is alles nu chaos. Het piratenschip ernaast heeft eenzelfde lot ondergaan, evenals kleinere eenheden als de ambulance-met-ziekenbroeders-en-patiënt, en de vuilniswagen-met-vuilnismannen-en-kliko.

Nooit zullen onderdelen weer correct bij elkaar komen - entropie gaat één kant op. Een jaar geleden vormden al deze plastic ledematen, kantelen en kettingen nog een bel olie, diep onder de grond. Vijftig miljoen jaar daarvóór was het een bos, honderd miljoen jaar daarvóór modder en lucht. Een miljard jaar eerder zweefde er een klodder hete plasma door de ruimte, onbewust van de kleine vingerloze klemhandjes die ervan zouden worden gemaakt. En niets of niemand zal het allemaal weer in die ene perfecte singulariteit kunnen stoppen, die ultiem geordende eenheid van vóór de oerknal. Geloof me, ik en elke ouder die ik ken, hebben het geprobeerd. Alles wat wij kunnen, is wachten tot het allemaal is verdwenen.

t.vanluyn@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.