‘De CDA-achterban kan tevreden zijn’

‘Ik kan ten opzichte van mijn achterban geen kant uit als dit niet lukt’, liet een boze minister De Geus zijn collega’s vorige week weten....

Van onze verslaggevers Yvonne Doorduyn en Douwe Douwes

Woedend liep minister De Geus (CDA) een dikke week geleden weg uit een overleg met premier Balkenende en de ministers Zalm (VVD) en Brinkhorst (D66). In aanvaring met een strenge schatkistbewaarder, de hete adem van de CDA-achterban in de nek.

Maar uiteindelijk bereikte de bewindsman van Sociale Zaken vrijdag een akkoord waardoor elk gezin er dit jaar 52 euro bij krijgt, en gepensioneerde rijksambtenaren en weduwen worden gecompenseerd voor de nadelen van het nieuwe ziektekostenstelsel.

Heeft uw boosheid geholpen?

‘Dat weet je nooit. Ik ben geen toneelspeler, dit was geen onderhandelingstactiek. Maar als je voorstellen steeds worden afgewezen, dan grijpt mij dat wel aan. En dan komt daar emotie bij. Ik heb toen gezegd: ik houd nu op met denken. We moeten hier oplossingen vinden. Ik kan ten opzichte van mijn achterban geen kant uit als dit niet lukt. Daarmee heb ik mijn cri de coeur op tafel gelegd. En toen ben ik inderdaad weggelopen.’

Voelde u zich gesteund door premier Balkenende?

‘Zeker.’

Ingewijden zeggen dat de premier en u niet op één lijn zaten.

‘Nee, nee. Hij steunde mij wel. Maar waar ík nadrukkelijk vocht vanuit een situatie van: hier sta ik en ik kan niet anders, heeft de premier een andere rol. Hij zit er behalve voor het CDA, ook voor het totaalevenwicht.’

De druk vanuit de achterban was enorm, zo te horen.

‘Die was heel groot, ja. Voordat ik aan de onderhandelingen begon, ben ik eerst naar hen gaan luisteren. Na de gemeenteraadsverkiezingen heb ik in een maand tijd acht provinciale CDA-afdelingen bezocht.

‘Er was grote twijfel. Over het zorgstelsel, over het sociale gezicht. Mensen die nu nog op het CDA hadden gestemd, maar dat volgende keer niet meer zouden doen. Over de VVD-hobby om maar zo veel mogelijk te bezuinigen. Ik ben vanuit die rondes zeer gemotiveerd geraakt. En dat fractievoorzitter Maxime Verhagen met enige regelmaat diezelfde gevoelens naar mij overbrengt, vind ik alleen maar logisch.’

Kan de achterban tevreden zijn?

‘Voor het CDA gaat het vooral om wonen, kinderen en zorg. Dat staat in ons programma, en dat hebben we met dit pakket ook binnengesleept: de zorgtoeslag blijft op peil, de huren stijgen minder, de energienota gaat omlaag en volgend jaar komt er extra geld voor kinderopvang en kinderbijslag. Dus: ja, de achterban kan tevreden zijn.’

En de energienota wordt deels gecompenseerd. Met dank aan minister Brinkhorst?

‘Brinkhorst heeft een minder geprofileerde positie op deze punten. Maar hij is wel iemand die meedenkt. Toen de energiekosten op tafel kwamen, is hij gaan kijken of we dat eventueel in samenspraak met de energiebedrijven konden doen. Zodat zij de tegemoetkoming ook duidelijk zichtbaar maken op de nota. Het bedrag onder de streep is vijf tientjes lager. Dat behoeft op zich geen reclame, maar het is voor ons wel belangrijk dat de maatregelen rechtstreeks merkbaar zijn.’

Is dit het pakket waarmee het CDA de verkiezingen gaat winnen?

‘Nee, zo zie ik het niet. Verkiezingen win je niet op de resultaten van je beleid – al kun je ze er wel op verliezen. Wij zullen nadrukkelijk een wervende toekomstvisie moeten hebben. Maar onverwerkte dingen uit het verleden kunnen die toekomstvisie in de weg staan. We zijn klaar met de stelselherzieningen, en voor wat daarbij fout is gegaan hebben we nu een goed antwoord geformuleerd. Wat mij betreft is dit een keerpunt, maar dat ijlt in de beleving van de burger altijd wat na. Maar het komt, daar ben ik van overtuigd.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden