De cd-oogst van 2011

Pop


Door Gijsbert Kamer en Menno Pot


(32)


House Of Balloons The Weeknd

Ineens was daar The Weeknd, oftewel r&b-zanger Abel Tesfaye uit Toronto die met twee producers een mixtape vervaardigde: House Of Balloons. Prachtige stem ingebed in spannende muziek. Samples kwamen onder meer van Siouxsie & The Banshees en Beach House. Het album is net als de iets mindere opvolger Thursday nog altijd alleen als (gratis) download verkrijgbaar. (GK)


The-weeknd.com

(33)


The Whole Love Wilco

Na een paar wat meer conventionele platen zoekt Jeff Tweedy met zijn Wilco op The Whole Love weer meer het experiment. Het openingsnummer The Art Of Love behoort tot de merkwaardigste en tegelijk betoverendste rocknummers van het jaar. En de spanningsboog blijft verder strak gespannen. Vernieuwend en toch vertrouwd. (GK)


Anti. Epitaph

(34)


The Harrow & The Harvest Gillian Welch

Dat Gillian Welch een van de mooiste stemmen van Amerika heeft, wisten we al. Dat ze met haar partner Dave Rawlings de zuiverste liedjes schrijft en opneemt, ook. Maar dat Welch na een stilte van acht jaar met een album komt waarop country, folk en pop zo puur en eigen klinken, is verbijsterend.

(GK)


Warner Music

(35)


One Thousand Pictures Pete & The Pirates

In een zeldzaam zwak jaar voor Britse gitaarpop brengt Pete & The Pirates op zijn tweede album precies het soort opbeurende meezingliedjes waar de Britten ooit patent op hadden. Liedjes als Come To The Bar, United en vooral Half Moon Street zijn verslavend en brengen je onverwijld in een goed humeur.

(GK)


Stolen. Bertus

(36)


Let England Shake PJ Harvey

Twintig jaar na haar debuut komt PJ Harvey met haar beste, compleetste album. De thematiek is zwaar: oorlog. Maar de muziek is niet drammerig, eerder troostrijk, en verbluffend veelzijdig. De muzikale rijkdom op deze cd is dit jaar door weinigen benaderd. (GK)


Island, Universal

(37)


Dye It Blonde Smith Westerns

Smith Westerns was in augustus wereldnieuws toen tijdens hun optreden het dodelijke noodweer over Pukkelpop raasde. Maar laten we hun album Dye It Blonde niet vergeten, de zonnigste liedjesplaat van 2011. Psychedelische sixtiespop, sliertjes glamrock en britpop, dromerige, licht galmende zang. Luister naar Weekend en je bent weer 20.

(MP)


Domino. Munich

(38)


Father, Son, Holy Ghost Girls

Prachtige liedjes met soms pijnlijk persoonlijke teksten, schreef Girls-frontman Christopher Owens ook al op Album (2009). Maar op Father, Son, Holy Ghost zijn de composities beter, is de productie minder gammel en de stilistische verscheidenheid enorm: glamrock, progrock, hardrock, ingetogen liedjes. Girls kan het allemaal. (MP)


Fantasy Trashcan. PIAS.

(39)


Unicorn Loves Deer Alamo Race Track

Na het prachtige Black Cat John Brown (2006) leek Alamo Race Track van de aardbodem verdwenen, maar dit jaar keerde de band rond frontman Ralph Mulder terug in een nieuwe bezetting en met een album (Unicorn Loves Deer) dat even gracieus als ongrijpbaar is: intelligente pop met eindeloze verbeeldingskracht. (MP)


Excelsior. V2

(40)


Bad As Me Tom Waits

Zeven jaar moesten we wachten op een geheel met nieuw werk gevuld studioalbum van Tom Waits. Bad As Me hoort tot zijn allerbeste platen: minder lawaai en geschreeuw dan op het moeilijk te behappen Real Gone (2004) en in plaats daarvan een ongekend melodieuze rijkdom. Zelden zong de oudere Waits zo mooi als in New Year's Eve. (MP)


Anti. PIAS

(41)


Tot Ziens, Justine Keller Spinvis

Spinvis is als componist én tekstschrijver anders dan alle anderen die ooit een Nederlandstalig liedje schreven, blijkt op Tot Ziens, Justine Keller, zijn eerste album met nieuwe liedjes sinds 2005 en het meest georkestreerde dat hij opnam. Overal ontroerende zinnetjes, overal prachtige woorden. Mooier dan Oostende hoor je ze niet vaak. (MP)


Excelsior. V2

Wereld


Door Robert van Gijssel, Ton Maas en Frank van Herk


(42)


Amulette Amira

Haar debuutalbum Rosa verraadde zeven jaar geleden al grote klasse, maar met Amulette overtreft de Bosnische zangeres Amira alles wat ze tot dusver presteerde. Alleen al de terloopsheid waarmee ze de diepste snaren van de ziel weet te beroeren, wekt ontzag. Daar kan menige Portugese fadista nog een puntje aan zuigen. (TM)


WorldVillage

(43)


Noir's Didier Laloy

De emancipatie van de trekharmonica beleeft haar voorlopig hoogtepunt in handen van Didier Laloy. Hij is niet alleen een virtuoze bespeler, maar bovenal een begenadigd componist, die de Europese neofolk een plekje op het concertpodium gaat bezorgen, precies zoals Piazzolla dat deed met de tango. (TM)


WildBoar

(44)


Chansons pour la fin d'un jour Wouter Vandenabeele

Wat als je vorige plaat niet te overtreffen leek? Bij de pakken neerzitten of iets heel anders gaan doen? Wouter Vandenabeele nam beslist risico door gewoon verder te gaan op de met Chansons sans paroles ingeslagen weg, maar deze eveneens woordloze liederen voor de avondschemer zijn mede dankzij de oosterse invloeden van een nog bedwelmender schoonheid. (TM)


Home Records

(45)


Toumastin Tamikrest

De ware zonen van de woestijn hebben zich verenigd in de Malinese band Tamikrest. De erfenis van de beroemde vaders van Tinariwen wordt uitgedragen in ijle desertblues, op de briljante tweede plaat Toumastin. Het jeugdig enthousiasme spat ervanaf en bij een slepend lied als Nak Amadjar Nidounia (me, the stranger of life) weten we dat zanger Ousmane Ag Mossa ons nog veel te vertellen heeft. (RvG)


Glitterhouse Records. Munich

(46)


Fatou Fatoumata Diawara

Droomdebuut van de jonge Malinese singer-songwriter, waarop de zang al even veelzijdig is als de zelfgeschreven liedjes: van jubelend tot weemoedig, van sensueel tot pittig, alles is even overtuigend en doorleefd; de gastoptredens van beroemdheden als Toumani Diabaté en Tony Allen zijn bonussen die ze niet eens echt nodig heeft. (FvH)


Circuit. Munich

Klassiek


Door Guido van Oorschot en Frits van der Waa


(47)


Alessandro Striggio: Missa Ecco si beato giorno e.a. I Fagiolini o.l.v. Robert Hollingworth.

De mooiste geluidsinstallatie is waarschijnlijk niet in staat het overweldigende klankbad te evenaren dat een luisteraar omspoelt bij een live-uitvoering van Striggio's veertigstemmige mis Ecce si beato giorno, maar deze surround-soundopname komt een heel eind. De opulente muziek krijgt nog meer glans door het aandeel van een weergaloos renaissance-orkest met dulcianen, zinken, blokfluiten en nog veel meer. Viereneenhalve eeuw oud, maar een ear-opener van jewelste. (FvdW)


Decca

(48)


Timber Michael Gordon, Slagwerk Den Haag.

Behalve de cd zelf is alles aan deze productie van hout gemaakt: het prachtige klapdoosje, het boekje (houtpulp immers) en in de eerste plaats de instrumenten. De Amerikaan Michael Gordon gebruikt in zijn dit jaar voltooide Timber niet meer dan zes 'simantra's', simpele houten balkjes waarmee de leden van Slagwerk Den Haag mesmeriserende rasterwerken bijeenkloppen en -tikken. Minimale muziek met maximale reikwijdte. (FvdW)


Cantaloupe

(49)


Goldberg Variaties, Bach Fretwork

Van de grote werken die Bach op latere leeftijd componeerde, zijn de Goldberg-variaties het meest toegankelijk, maar daarom niet minder monumentaal: op een bescheiden harmonisch fundament bouwde hij een dertig variaties tellende macrokosmos. Fretwork vertaalt de klavecimbelmuziek met veel inzicht naar de klank van een gambaconsort, en zet zo dit bekende werk weer in een heel nieuw strijkerslicht. (FvdW)


HM

(50)


Dmitri Sjostakovitsj: Vijftiende symfonie Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Bernard Haitink

De laatste symfonie van Sjostakovitsj lijkt een finale uiteenzetting met de dood. 'Tikke-takke-tikke-takke-tik', klinkt het in de slotmaten. Waarna de stilte intreedt. Samen met zijn ere-dirigent Bernard Haitink werkt het Koninklijk Concertgebouworkest subliem toe naar dit sprakeloos makende moment. (GvO)


RCO Live

(51)


Agrippina. Solisten, Akademie für Alte Musik Berlin o.l.v. René Jacobs Händel

Na zijn omzwervingen met Mozart levert René Jacobs eindelijk weer eens een fijne Händel af. Agrippina: een opera over macht en liefde in het antieke Rome. In de titelrol schittert de Bulgaarse sopraan Alexandrina Pendatsjanska. Ze doopt haar stembanden afwisselend in honing en vitriool.

(GvO)


Harmonia Mundi

(52)


Richard Wagner: Parsifal. Solisten Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Jaap van Zweden

De blanke keel van tenor Klaus-Florian Vogt (Parsifal) en het onwankelbare basregister van Robert Holl (Gurnemanz) vormen de magneten in Wagners Parsifal, fraai ingekleurd door het Radio Filharmonisch Orkest en Jaap van Zweden, de dirigent die zich met succes warmloopt voor het operavak. (GvO)


Challenge Classics

Jazz


Door Frank van Herk en Tim Sprangers


(53)


What is there what is not Biondini, Godard, Niggli

Improvisatie in de betoverendste vorm kan overal vandaan komen en overal over gaan: een Italiaanse accordeonist, een Franse tubaspeler en een Zwitserse slagwerker creëren samen melodieuze en spannende variaties op Bach, John Coltrane en hun eigen walsjes, tango's of funky riffs: vanzelfsprekende virtuositeit in dienst van het gevoel.

(FvH)


Intakt Records

(54)


On the Move Hybrid 10tet

Een van de beste albums van pianist-componist Michiel Braam en in elk geval ritmisch een van de meest uitbundige. Stevig rockende bas en drums, klassieke strijkers voor de doorwrochte schoonheid en jazzblazers voor het solistisch avontuur, losgelaten op een staalkaart aan stijlen met op zijn tijd een scheut relativerende humor. (FvH)


Braam. Toondist

(55)


New History Warfare Vol 2 Colin Stetson

De techniek van rietblazer Colin Stetson is fenomenaal en vernieuwend: hij weet in zijn eentje, zonder hulp van elektronica, meerdere lagen door zijn saxofoonbuizen te brullen of uit het metaal te slaan in vaak repeterende klankvelden. Razendknap en nog indrukwekkender door de monsterachtige sfeer aan de hand van zijn bassaxofoon. (TS)


Judges. Constellation Records

(56)


In Case The Worlds Changes Its Mind - Live Medeski, Scofield, Martin & Wood

Een liveplaat in een jaarlijstje, dat is merkwaardig. Nou, niet dus, zo blijkt in deze knalcombi van het trio MMW met gitaarlegende Scofield. Vier podiumbeesten die met een ongelooflijk plezier improviserend musiceren aan de hand van vette grooves en ranzige uithalen. Als alle jazzmuzikanten met zulke overgave en humor zouden concerteren, moet het aantal podia vertienvoudigd worden. (TS)


Indirecto Records

Dance


Door Sasja Kooistra


(57)


Azari & III Azari & III

Dat de dance van Azari & III muziek van nu is zou je niet zeggen als je naar hun debuut luistert. Zo goed heeft het Canadese kwartet zich klassieke house uit Chicago en New York uit de jaren negentig eigen gemaakt. Een aanstekelijke plaat vol kitcherige synths, borrelende acid-geluidjes en repeterende zanglijnen.

Coop. V2

(58)


The Messenger Planetary Assault System

Een tijdloze plaat waarin Luke Slater op dreef is met zijn kenmerkende, nietsontziende techno. Alles op The Messenger draait om energie, ruimte en acceleratie tot puur technogenot ontstaat. Om je vingers bij af te likken is klassieker in de dop Rip The Cut, dat in zijn volle lengte van acht minuten adembenemend spannend blijft.

Ostgut Ton. News

(59)


But Only I Can Do It Omar-S

Doffe analoge kicks, botte ritmes, subtiele tikjes en roffels van de 808-drumcomputer, jazzy percussie, soulvolle groove en knorrende acid-effecten. Zelfbewust laveert producer Omar-S tussen kale, futuristische techno en house met warme rondingen. Tijdloze allure.

FXHE

Roots


Door Robert van Gijssel


(60)


Mesabi Tom Russell

Ook op het 26ste album van Americana-veteraan Tom Russell is geen slijtplek te vinden. Op de prachtplaat Mesabi speelt Russell met mariachi, texmex en met country. En hij geeft les in songwriting: elk lied is een prachtverhaal dat je diep raakt, ingefluisterd door de mooiste stem van Texas.


Rough Trade

Heavy


Door Robert van Gijssel


(61)


Wars Of The Roses Ulver

'Metal' kunnen we de muziek van het doorontwikkelde Noorse Ulver niet meer noemen. Bloedmooi wel. Op het duister psychedelische Wars Of The Roses dicht de fantastische zanger Kristoffer Rygg een poëtische droomwereld bij elkaar waarin je uren kunt rondspoken. Metal, industrial, ambient, wat dan ook: Ulver is uniek en zet aan het denken.


KScope Music. Konkurrent

(62)


Heritage Opeth

Grunten en growlen doet Opeth-zanger Mikael Akerveldt niet meer, zijn stem ging eraan kapot. Het nieuwe en zuivere vocale beleid leverde meteen de wereldplaat Heritage op, een verfijnd rockend album vol hoogstaande symfo dat herinneringen oproept aan het beste van Emerson, Lake & Palmer en de vroege King Crimson. Koptelefoon op, ogen dicht, fijne trip.

Roadrunner Records

Cd-box


Door Guido vanOorschot


(63)


Music of the Enlightenment

Music of the Enlightenment heet de kloeke cd-kubus waarmee het Franse kwaliteitslabel Harmonia Mundi zich op Kruidvatachtige paden begeeft. Voor rond de vijftig euro koop je dertig schijfjes die vallen te beschouwen als een soundtrack bij de Verlichting.


Voor dat geld mag je geen essay verwachten over de muzikale impact van filosofen als Leibniz en Voltaire of een verhelderend artikeltje over 18de-eeuwse wrijvingen tussen gevoel en verstand.


Oudste opname: 1980. De nieuwste: vorig jaar. Gemiddelde kwaliteit: uitstekend, met de aantekening dat in drie decennia het intoneren van authentieke snaren en kelen alsmede het aanbrengen van ruimtelijkheid in een opname aanmerkelijk is verbeterd.


François Couperin mag openen met La Visionaire, een aristocratisch klavecimbelstukje. Beethoven neemt het laatste woord met 'Alle Menschen werden Brüder', zijn warme pleidooi voor meer humaniteit. Tussen hoogbarok en vroege Romantiek klinken complete opera's en sonates, pianotrio's en strijkkwartetten, concerten, symfonieën en ook nog een requiem (van Campra, door Herreweghe).


Een symfonie van Johann Christian Bach stuift uit de luidsprekers. Mozarts pre-revolutionaire opera Le nozze di Figaro komt in de bejubelde uitvoering van René Jacobs. De enige Nederlander in de box, dirigent Daniel Reuss, wandelt met een Britse sterbezetting glorieus door Händels oratorium Solomon.


De meeste gezongen teksten staan met vertaling en al op een cd-rom. En dan is er in die 33 uur muziek zelfs nog plaats voor het veronachtzaamde werk van Kuhnau, Sammartini, Mondonville en Monn.


Harmonia Mundi, 29 cd's, 1 cd-rom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden