De caucus in Iowa: één van de opmerkelijkste momenten uit de Amerikaanse verkiezingsshow

Noem het de Amerikaanse presidentsverkiezingen, noem het de 'Greatest Show on Earth'. Hoe dan ook; het is een proces in vele bedrijven. Na het voorspel van de maandenlange Republikeinse campagnes, begint morgen het eerste deel van de daadwerkelijke verkiezingsshow: de staat Iowa kiest zijn kandidaat. En doet dat op een opmerkelijke manier: via de caucus.

Edward Lewis wappert in Iowa met de vlag van de staat in afwachting van kandidaat Mitt Romney. Beeld getty

Op 1784 verschillende plekken in de staat (middelbare scholen, verpleeghuizen, kerken) pleiten vertegenwoordigers van een bepaalde kandidaat waarom hun favoriet de volgende president van de Verenigde Staten moet worden. Het zijn bijeenkomsten waarop mensen die elkaar niet kennen met elkaar in discussie gaan over politiek en zijn mede daardoor een zeer directe vorm van democratie.

Bij de Republikeinse caucus schrijven de kiezers vervolgens de naam van hun favoriet op hun vel papier en overhandigen die aan vertegenwoordigers van de partij. Op sommige plekken gebeurt het stemmen ook door middel van het opsteken van handen, of al voorgedrukte stembiljetten. Alle stemmen worden bij elkaar opgeteld en de uitslag wordt doorgegeven aan de media.

Officieel is het zo dat de 1784 kiesdistricten verdeeld zijn over 99 counties. Deze counties selecteren vertegenwoordigers die de uitslag in hun county moeten overbrengen naar de vertegenwoordig van de hele staat, en dat de kiesmannen daarin pas bepalen wie de meeste stemmen van Iowa heeft binnengehaald. Dat is een proces van maanden, en feitelijk kiest Iowa dus als een van de laatste staten zijn kandidaat. Maar omdat de media gewoon de percentages berekenen, is de uitslag al wel morgen bekend.

Democraten
Bij de Democraten - die dit jaar geen caucus hebben, omdat al duidelijk is dat Barack Obama opnieuw de Democratische kandidaat zal zijn - gaat het er weer anders aan toe.

Philippe Remarque, tegenwoordig hoofdredacteur van de Volkskrant, maar bij de vorige Amerikaanse verkiezingen correspondent in de Verenigde Staten, vergelijkt in zijn boek 'De Hand van Obama' de Democratische manier van stemmen met het oude televisiespelletje 'Ren je Rot'.

Kiezers moeten in de hoek gaan staan van hun kandidaat. Behaalt een kandidaat minder dan 15 procent van de aanhangers, dan moeten die kandidaten een tweede keuze maken. Deze kiezers worden door de aanhangers van andere kandidaten op een hartstochtelijke manier toegesproken om toch vooral voor hun kandidaat te stemmen.

Remarque in zijn boek: 'Ik sta tussen het lawaai en verbaas me. De caucus was ooit bedoeld om democratie dichter bij de mensen te brengen. En ik zie dat het gebeurt. Waar ter wereld gaan burgers die elkaar niet kennen, zo betrokken in discussie over politiek.'

Anonimiteit
Tot 1972 leidde de Iowaanse caucus een bestaan in de betrekkelijke anonimiteit. Maar in dat jaar bracht de New York Times een serie artikelen over het fenomeen en werd de datum van de caucus naar voren gehaald. Sindsdien staat Iowa op de agenda als het eerste politieke evenement in een verkiezingsjaar. En sinds Jimmy Carter in 1976 plots heel actief campagne ging voeren in Iowa en daarna de verkiezingen won, staat de staat bij alle kandidaten op de kaart.

Overigens moet het belang ook niet worden overschat: er wordt in Iowa slechts 1 procent van de kiesmannen verdeeld. Bij de vorige Republikeinse voorverkiezingen gingen slechts 120.00 van de 3 miljoen inwoners stemmen.

Maar toch: in 1784 sportzalen, gemeentelokalen en buurthuizen kunnen morgen reputaties worden gemaakt én gebroken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden