AnalyseCHP kon niet anders dan de handdoek in de ring gooien

De campagne verliep oneerlijk, niet de stembusgang

Even leek het erop, zondagavond, dat de Turkse oppositie zich niet zou neerleggen bij de verkiezingsnederlaag. Terwijl op de televisie de zege van president Recep Tayyip Erdogan en zijn AK-partij zich begon af te tekenen, liet de CHP van presidentskandidaat Muharrem Ince weten dat op de tv een volstrekt vervalst beeld werd gegeven. Maandagochtend gooide de CHP de handdoek in de ring.

Recep Tayyip Erdogan brengt zijn stem uit.Beeld AFP

Zondagavond turfde de staatszender TRT op basis van gegevens van staatspersbureau Anadolu de steeds duidelijker wordende winst van de AKP met een nauwkeurigheid van twee cijfers achter de komma. Klopt niets van, tweette Ince. Toen Anadolu 95 procent van de stemmen binnen zei te hebben, was volgens Ince nog maar 37 procent geteld.

'Oneerlijk'

De volgende ochtend erkende Ince de overwinning van Erdogan, ook al waren de verkiezingen ‘oneerlijk’ geweest. Van de oproep van een partijwoordvoerder zondagavond aan de CHP-aanhang om overal in het land te protesteren bij kantoren van de kiesraad, werd niets meer vernomen.

Daarbij speelde ook mee dat een belangrijke partner in zo’n afwijzingsfront ontbrak. Als de pro-Koerdische HDP onder de kiesdrempel van 10 procent was gebleven, zou ook bij de HDP de verontwaardiging groot zijn geweest. De partij kreeg echter bijna 12 procent en was dolblij. In plaats van te protesteren, ging de HDP-aanhang in de Koerdische stad Diyarbakir zondagavond juichend de straat op.

Waren de verkiezingen eerlijk? Dat ligt eraan hoe je het bekijkt. De stembusgang zondag is waarschijnlijk zonder al te grote onregelmatigheden verlopen. De opkomst was 87 procent. Afgezien van een aantal incidenten is van grootscheepse fraude geen melding gemaakt, ook niet door de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE), die 350 waarnemers had gestuurd.

De oppositie had het zichzelf ook moeilijk gemaakt de uitslag aan te vechten. In de campagne had de CHP met veel bravoure gezegd dat Ince grote kans maakte te winnen. Dan is het lastig achteraf te beweren dat de hele verkiezingen een schijnvertoning waren.

Platform voor Eerlijke Verkiezingen

Bovendien hadden de vier grootste oppositiepartijen en enkele ngo’s het Platform voor Eerlijke Verkiezingen opgericht, dat meer dan 600 duizend vrijwilligers had uitgestuurd om in de stembureaus een oogje in het zeil te houden. Kort tevoren zei het platform dat op die manier verzekerd was ‘dat 99,9 procent van de stemmen correct geteld zal worden’.

Het oneerlijke van deze verkiezingen dateert van vóór de stembusgang zondag. De regering van president Erdogan heeft onder de noodtoestand de media in een ijzeren greep en daarvan werd in de campagne grotelijks misbruik gemaakt. Erdogan kon geen toespraak houden of daar werd op de tv-zenders uitgebreid verslag van gedaan. De oppositie werd karig bedeeld.

Zendtijd

Tegenover de 181 uur zendtijd voor Erdogan stond 15 uur voor Ince. Selahattin Demirtas van de HDP kreeg 32 minuten (in de wettelijke zendtijd voor politieke partijen). Bovendien moest Demirtas campagne voeren vanuit de gevangenis. ‘Terwijl andere kandidaten honderd bijeenkomsten hielden’, zei hij zondag, ‘moest ik het doen met honderd tweets’.

De vooringenomenheid van de media was ook het grote punt van kritiek van de OVSE. De oppositie had ‘geen gelijke kansen’, zei OVSE-hoofd Ignacio Sánchez Amor op een persconferentie in Ankara. ‘De beperkingen van de vrijheden onder de noodtoestand hebben invloed gehad op deze verkiezingen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden